Bộ Công thương được giao làm rõ tình hình xuất khẩu, nhập khẩu, nhập siêu điện tử, nhiệm vụ này phải xong trong tháng 9/2026.

Các doanh nghiệp điện tử có kim ngạch nhập khẩu và mức nhập siêu lớn cần chủ động phối hợp với Bộ Công thương, địa phương và các hiệp hội để làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu cũng như mức độ đóng góp của nguồn hàng nhập khẩu đối với sản xuất, xuất khẩu. 

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch nâng cao giá trị gia tăng, phát triển hệ thống nhà cung cấp trong nước và từng bước cải thiện cán cân thương mại.

Đây là một trong những nội dung nêu tại kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại buổi làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong ngành điện tử, bán dẫn.

Xuất khẩu điện tử ghi nhận đà tăng mạnh, mang về 150 tỷ USD sau 8 tháng, trong đó nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 101 tỷ USD, tăng 51%; còn xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt khoảng 45,6 tỷ USD, tăng 19%.

Nhưng nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện còn tăng mạnh hơn, đạt đạt gần 162 tỷ USD, tăng  68,3% so với cùng kỳ, cán cân thương mại nhập siêu lớn. 

Những con số này cho thấy quy mô ngành điện tử Việt Nam đang tăng trưởng rất nhanh, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực nội tại, phát triển công nghiệp hỗ trợ và gia tăng tỷ lệ giá trị Việt Nam trong mỗi sản phẩm xuất khẩu.

Số liệu thống kê do Bộ Công thương báo cáo cho thấy, ngành điện tử, bán dẫn đang nổi lên một số vấn đề cần tập trung xử lý, đó là giá trị nhập khẩu linh kiện, nguyên vật liệu và thiết bị đầu vào lớn hơn đáng kể so với giá trị xuất khẩu trong cùng kỳ, dẫn đến nhập siêu cục bộ ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, cũng như tại một số doanh nghiệp.

Ngành còn phụ thuộc lớn vào nguồn cung linh kiện, nguyên vật liệu và công nghệ từ nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng tạo ra trong nước còn hạn chế;  Tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng của ngành còn thấp.

Để phát triển thương mại cân bằng, bền vững, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và hiệp hội làm việc với các doanh nghiệp có chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu, nhất là các doanh nghiệp nhập siêu lớn.

Nội dung làm việc tập trung làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu và mức độ phục vụ sản xuất, xuất khẩu của nguồn hàng nhập khẩu; trên cơ sở đó đề xuất, triển khai các giải pháp phù hợp, đẩy nhanh sản xuất và xuất khẩu sản phẩm. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 9/2026.

Phó thủ tướng yêu cầu rà soát, cập nhật danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên cho ngành điện tử, tập trung vào các linh kiện, vật liệu có nhu cầu lớn và có khả năng nội địa hóa; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ theo chuỗi, theo sản phẩm, thay cho hình thức hỗ trợ dàn trải, đơn lẻ.

Đồng thời, tăng cường cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với biến động thương mại quốc tế; hướng dẫn về quy tắc xuất xứ, phòng vệ thương mại và khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới.

Theo đó, Bộ Công thương được giao chủ trì, phối hợp với Bộ, cơ quan, địa phương, hiệp hội xây dựng chương trình kết nối, phát triển nhà cung cấp Việt Nam cho các tập đoàn điện tử, bán dẫn và công nghệ trong và ngoài nước theo từng chuỗi sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu của doanh nghiệp.

Cùng với đó, rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc thay thế Quyết định số 10/2017/QĐ-TTg ngày 3/4/2017 ban hành Quy chế quản lý và thực hiện Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, theo hướng hoàn thiện cơ chế triển khai Chương trình. Trong đó, nghiên cứu cơ chế đặt hàng nhiệm vụ hằng năm, bảo đảm nguyên tắc rõ nhiệm vụ, rõ nguồn lực và rõ trách nhiệm thực hiện; hoàn thành trong tháng 10/2026.