Ông Mickaël Driol, Tổng giám đốc Mekong Partners

Theo ông, đâu là những yếu tố then chốt đang thúc đẩy các nhà đầu tư nước ngoài mở rộng cam kết vốn và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án tại Việt Nam?

Việt Nam không chỉ thu hút dòng vốn FDI mới, mà còn ghi nhận xu hướng gia tăng mạnh mẽ của vốn mở rộng. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký đạt gần 24,8 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ, trong khi vốn thực hiện đạt 9,75 tỷ USD - mức cao nhất trong 5 năm qua.

Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã hiện diện lâu năm tại Việt Nam tiếp tục mở rộng đầu tư trong các lĩnh vực sản xuất, công nghệ và công nghiệp. Đây được xem là thước đo đáng tin cậy về niềm tin của nhà đầu tư bởi dựa trên trải nghiệm vận hành thực tế. Samsung, với tổng vốn đầu tư hơn 23 tỷ USD, đang mở rộng các hoạt động sản xuất giá trị gia tăng cao và lĩnh vực bán dẫn. Xu hướng tương tự cũng diễn ra ở nhiều doanh nghiệp điện tử và công nghiệp lớn khác.

Việt Nam đồng thời hưởng lợi từ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, khi doanh nghiệp ưu tiên các địa điểm có khả năng chống chịu, tiếp cận thị trường và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng thay vì chỉ cạnh tranh về chi phí. Nhờ hệ sinh thái công nghiệp, logistics và mạng lưới nhà cung ứng ngày càng hoàn thiện, thời gian triển khai dự án được rút ngắn đáng kể, tạo lợi thế trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu thay đổi nhanh chóng.

Quan trọng hơn, Việt Nam ngày càng được nhìn nhận là cứ điểm sản xuất và vận hành chiến lược dài hạn. Vì vậy, nhiều kế hoạch đầu tư từng bị trì hoãn trong giai đoạn bất ổn toàn cầu nay đã được triển khai trở lại, thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn FDI thực hiện.

Việt Nam hiện sở hữu những lợi thế cạnh tranh nào so với Indonesia, Malaysia, Thái Lan trong thu hút FDI, thưa ông?

Khả năng tiếp cận thị trường tiếp tục là một trong những lợi thế lớn nhất của Việt Nam. Mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp giúp các nhà sản xuất tại Việt Nam tiếp cận nhiều thị trường lớn với ưu đãi thuế quan - yếu tố ngày càng quan trọng khi doanh nghiệp toàn cầu điều chỉnh chiến lược chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, hệ sinh thái công nghiệp được xây dựng trong hơn một thập kỷ qua đã tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng. Sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Intel, Foxconn, Pegatron, Luxshare và Amkor đã hình thành các cụm sản xuất quy mô lớn, giúp nhà đầu tư mới nhanh chóng kết nối với chuỗi cung ứng đạt chuẩn toàn cầu.

Vị trí địa lý cũng là lợi thế đáng kể. Nằm gần khu vực phía Nam Trung Quốc, Việt Nam cho phép doanh nghiệp duy trì liên kết với mạng lưới nhà cung ứng hiện hữu, đồng thời đa dạng hóa năng lực sản xuất. Vì vậy, Việt Nam và Trung Quốc ngày càng được xem là hai mắt xích bổ trợ trong chiến lược sản xuất khu vực của nhiều tập đoàn đa quốc gia.

So với nhiều quốc gia trong khu vực, Việt Nam đang sở hữu lợi thế cạnh tranh tương đối cân bằng. Indonesia có quy mô thị trường lớn, nhưng đối mặt với thách thức về logistics; Malaysia có thế mạnh trong một số lĩnh vực công nghệ nhưng nền tảng công nghiệp nhỏ hơn; trong khi Thái Lan có bề dày sản xuất, song chịu áp lực gia tăng từ chi phí lao động và xu hướng già hóa dân số.

Dòng vốn đầu tư gần đây tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Singapore và Hàn Quốc lần lượt là hai nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất với khoảng 6,8 tỷ USD và hơn 4,2 tỷ USD vốn FDI đăng ký. Việc doanh nghiệp từ những nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu hàng đầu này tiếp tục mở rộng đầu tư cho thấy niềm tin mạnh mẽ vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.

Quan trọng hơn, Việt Nam đã xây dựng được hình ảnh một điểm đến đầu tư ổn định và nhất quán, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoạch định chiến lược dài hạn với độ tin cậy cao.

Từ góc độ nhà đầu tư quốc tế, chất lượng dòng vốn FDI vào Việt Nam đã thay đổi như thế nào trong những năm gần đây?

Mặc dù sản xuất vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng vốn FDI vào Việt Nam, cơ cấu đầu tư đang chuyển dịch rõ nét từ các ngành thâm dụng lao động sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn như bán dẫn, điện tử tiên tiến, tự động hóa công nghiệp, hạ tầng số và các ngành phục vụ chuyển đổi năng lượng.

Ngành bán dẫn là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này. Dự án 1,6 tỷ USD của Amkor tại Bắc Ninh là một trong những khoản đầu tư lớn nhất Đông Nam Á trong lĩnh vực đóng gói và kiểm định bán dẫn, trong khi Samsung tiếp tục mở rộng các hoạt động sản xuất giá trị gia tăng cao. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế cũng đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào các khâu khác của chuỗi cung ứng bán dẫn.

Trong lĩnh vực công nghệ, việc Nvidia phát triển các hoạt động liên quan đến AI tại Việt Nam cho thấy niềm tin ngày càng lớn vào chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật và năng lực số của Việt Nam. Song song đó, nhu cầu về điện toán đám mây, dữ liệu và ứng dụng số đang thúc đẩy làn sóng đầu tư vào các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, phản ánh kỳ vọng tích cực đối với triển vọng của nền kinh tế số.

Sự thay đổi còn thể hiện qua các dự án mới như tổ hợp sản xuất 1 tỷ USD của Lego, được thiết kế theo các tiêu chuẩn năng lượng tái tạo và phát triển bền vững ngay từ đầu. Những dự án như vậy cho thấy các yếu tố công nghệ, môi trường và khả năng chống chịu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quyết định đầu tư.

Đáng chú ý, dù sản xuất vẫn chiếm khoảng hai phần ba vốn FDI đăng ký mới và hơn 80% vốn FDI thực hiện, bản chất của hoạt động sản xuất đang thay đổi theo hướng công nghệ cao hơn. Các tập đoàn đa quốc gia không chỉ mở rộng sản xuất, mà còn từng bước chuyển giao những chức năng có giá trị gia tăng cao như kỹ thuật, tự động hóa, kiểm soát chất lượng, quản lý chuỗi cung ứng và phát triển công nghệ.

Điều này cho thấy Việt Nam đang từng bước nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ là điểm đến của các hoạt động lắp ráp truyền thống.

FDI gia tăng được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động lan tỏa tích cực đối với nền kinh tế. Theo ông, những lĩnh vực nào sẽ hưởng lợi nhiều nhất?

Bất động sản công nghiệp sẽ tiếp tục là một trong những lĩnh vực hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng FDI, nhưng nhu cầu của nhà đầu tư đang thay đổi. Thay vì chỉ tìm kiếm quỹ đất và nhà xưởng, doanh nghiệp ngày càng ưu tiên các khu công nghiệp có khả năng đáp ứng yêu cầu của những ngành công nghệ cao như bán dẫn, trung tâm dữ liệu và sản xuất giá trị gia tăng lớn.

Vì vậy, các yếu tố như nguồn điện ổn định, hạ tầng kỹ thuật, tiện ích và khả năng kết nối giao thông đang trở nên quan trọng hơn, thúc đẩy quá trình nâng cấp chất lượng thị trường bất động sản công nghiệp.

Ngành logistics cũng sẽ hưởng lợi khi nền kinh tế xuất khẩu tiếp tục mở rộng và chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi tốc độ, độ tin cậy cao hơn. Điều này sẽ thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng logistics hiện đại, kho bãi, vận tải và các giải pháp quản lý chuỗi cung ứng tiên tiến.

Tác động dài hạn lớn nhất có thể đến từ các ngành công nghiệp hỗ trợ. Khi tỷ lệ nội địa hóa được nâng cao, cơ hội sẽ mở rộng cho các lĩnh vực như cơ khí chính xác, tự động hóa, linh kiện điện tử, vật liệu chuyên dụng và dịch vụ công nghiệp. Đồng thời, các dịch vụ kỹ thuật, xây dựng chuyên biệt, môi trường và tư vấn kỹ thuật cũng sẽ hưởng lợi từ nhu cầu ngày càng lớn của các dự án quy mô lớn.

Quan trọng hơn, cơ hội không chỉ nằm ở các tập đoàn đa quốc gia, mà còn ở hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa xung quanh họ. Nếu doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, giá trị gia tăng mà nền kinh tế thu được từ FDI sẽ vượt xa quy mô các khoản vốn đầu tư ban đầu.

Thưa ông, nhìn về dài hạn, Việt Nam cần ưu tiên những cải cách nào để duy trì sức hấp dẫn đối với các tập đoàn đa quốc gia?

Năng lượng đang trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư. Các nhà máy bán dẫn, cơ sở sản xuất công nghệ cao và trung tâm dữ liệu đều đòi hỏi nguồn điện ổn định, đáng tin cậy. Trong nhiều cuộc trao đổi với doanh nghiệp, an ninh năng lượng hiện được đánh giá quan trọng không kém khả năng tiếp cận thị trường hay nguồn cung lao động.

Bên cạnh đó, trọng tâm cũng đang chuyển từ số lượng lao động sang chất lượng nguồn nhân lực. Các dự án thế hệ mới đòi hỏi đội ngũ kỹ sư, chuyên gia bán dẫn, tự động hóa, phần mềm và quản lý kỹ thuật có trình độ cao. Khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và chất lượng dòng vốn FDI mà Việt Nam có thể thu hút.

Tính nhất quán và khả năng dự báo của môi trường đầu tư cũng đóng vai trò then chốt. Nhà đầu tư không nhất thiết cần các ưu đãi đặc biệt mà cần sự rõ ràng, minh bạch trong quy trình cấp phép, phê duyệt và triển khai dự án. Đồng thời, Việt Nam cần tiếp tục nâng cấp hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng số để đáp ứng tốc độ tăng trưởng của thương mại, sản xuất và nền kinh tế số.