UBND Thành phố yêu cầu việc xây dựng dự án Luật cần có tư duy kiến tạo phát triển, thiết kế khung thể chế đồng bộ, linh hoạt, kiên định với mục tiêu phát triển của địa phương. Ảnh: Lê Toàn.

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 TP.HCM sẽ tập trung chuẩn bị một số nguồn xây dựng luật. Các cơ quan chủ trì theo phân công của UBND Thành phố thực hiện báo cáo đánh giá, văn bản đề xuất, hoàn thành trước ngày 13/4.

Giai đoạn 2 là giai đoạn chuẩn bị: Điều chỉnh chương trình lập pháp năm 2026. Sở Tư pháp tham mưu UBND Thành phố trình các cấp có thẩm quyền, đồng thời soạn thảo hồ sơ Tờ trình của Chính phủ đăng ký điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026 gửi Bộ được giao chủ trì soạn thảo tham mưu báo cáo Chính phủ. Thời hạn hoàn thành giai đoạn này vào ngày 15/4.

Giai đoạn 3 là soạn thảo dự án Luật, diễn ra từ trước 15/5 đến trước 5/8. Giai đoạn này, Thành phố sẽ thành lập Tổ soạn thảo, rà soát nội dung, đánh giá tác động chính sách và tổ chức các hội thảo chuyên sâu.

Trước 15/6, dự thảo Luật sẽ được lấy ý kiến rộng rãi, phản biện xã hội và đăng tải công khai. Sau đó, hồ sơ tiếp tục được hoàn thiện, xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy trước khi trình Chính phủ.

Giai đoạn 4 là trình Chính phủ, Quốc hội dự án Luật. Theo đó, trước ngày 10/8, Thành phố sẽ gửi hồ sơ dự thảo Luật đến Bộ được giao chủ trì soạn thảo trình Chính phủ hồ sơ dự án Luật, đồng thời hoàn thiện Hồ sơ dự án Luật sau khi Chính phủ cho ý kiến.

Đến ngày 25/8, gửi hồ sơ dự án Luật đến cơ quan của Quốc hội (dự kiến là Ủy ban Pháp luật và Tư pháp) để thẩm tra, đồng thời chỉnh lý hồ sơ sau khi Ủy ban Pháp luật thẩm tra.

Từ ngày 20/9 đến ngày 25/9, Thành phố sẽ xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực Thành ủy đối với một số nội dung thẩm tra, đồng thời hoàn chỉnh Báo cáo giải trình ý kiến thẩm tra.

Giai đoạn 5 là tổ chức thi hành Luật, trong đó Sở Tư pháp tham mưu các văn bản chỉ đạo, phân công triển khai thực hiện.

UBND TP.HCM yêu cầu các cơ quan cần nghiên cứu, nắm chắc các bước để tham mưu thực hiện.  Trong quá trình thực hiện các bước, cần chủ động, linh hoạt, bảo đảm chất lượng của dự án Luật và phù hợp tiến độ trình ban hành theo đúng chủ trương lãnh đạo của Thành ủy, Đảng ủy UBND Thành phố.

Theo UBND TP.HCM, việc xây dựng dự án Luật nhằm kiến tạo một khung thể chế đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn của một đô thị đặc biệt với mục tiêu dài hạn, thông qua việc cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước, tạo ra động lực ổn định, bền vững để xây dựng và phát triển đô thị đặc biệt.

Kế hoạch xây dựng dự án Luật yêu cầu gắn kết chặt chẽ 3 nhiệm vụ có tính chiến lược: Tổng kết toàn diện Nghị quyết số 31-NQ/TW; xây dựng dự thảo Nghị quyết mới của Trung ương. Đồng thời nghiên cứu, đề xuất và tham mưu lập hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật. Một quá trình triển khai đồng thời, liên thông và tích hợp cao: tổng kết thực tiễn là cơ sở, định hướng chính trị là dẫn dắt, và thể chế pháp luật là kết quả cuối cùng.

Về nguồn xây dựng Luật, bên cạnh Hiến pháp và một số bộ luật, luật có tính nền tảng, dự kiến một số nguồn đề rà soát, đánh giá, đề xuất cơ chế, chính sách xây dựng dự án Luật gồm: Kết quả đánh giá thực hiện theo một số văn bản. Kết quả thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù đang áp dụng cho địa phương; Nguồn nghiên cứu khoa học (thông qua phối hợp với viện, trường....);

Các nội dung phát sinh trong thực tiễn của địa phương nhưng chưa có trong văn bản luật; những nội dung đã có trong văn bản luật nhưng chưa phù hợp với thực tiễn (rà soát mối liên hệ chặt chẽ về nội dung, nhóm lĩnh vực); vấn đề làm ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng của địa phương.

Trên cơ sở đó đề xuất có các chính sách đặc thù, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát,... phát huy được lợi thế của địa phương (trong đó lưu ý nghiên cứu, đề xuất tăng cường giao thẩm quyền cho đô thị đặc biệt ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật, cũng như một số văn bản có liên quan).