Theo đề xuất của UBND TP.HCM, có thể giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư tránh “phí chồng phí” cả bằng phương pháp điều chỉnh hạ phí hạ tầng cảng biển đối với hàng hóa ra vào cảng Tân Cảng - Phú Hữu và cảng SP- ITC bằng đường bộ (nối từ đường Nguyễn Duy Trinh vào Khu công nghiệp Phú Hữu) tương ứng với mức giá tối đa 2 lượt của phí dịch vụ sử dụng đường bộ tại trạm BOT Phú Hữu. Dự kiến, tổng số tiền phí khi giảm lên đến trên 100 tỷ đồng.

Trong bối cảnh hoạt động thương mại trong nước và thế giới còn đối mặt với nhiều biến số khó lường, thì con số này không đơn thuần là sự sụt giảm nguồn thu ngân sách tạm thời, mà còn là khoản “tái đầu tư” trực tiếp vào biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Thực tế cũng cho thấy, với những doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang phải gánh chịu áp lực không nhỏ về chi phí vận tải biển và giá nguyên liệu đầu vào, thì mỗi đồng phí cắt giảm đều góp phần tăng dư địa cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế.

Hơn thế, việc UBND Thành phố đề xuất miễn thu phí hạ tầng cảng biển các cảng thuộc khu vực  Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu được xem là động thái “dũng cảm”, bởi trước đó, như tính toán của cơ quan chức năng, nếu mở rộng thu phí hạ tầng cảng biển khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương thì sẽ giúp nâng tổng phí thu của TP.HCM từ 2.100 tỷ đồng/năm, lên khoảng 3.500 tỷ đồng/năm, tức mang về nguồn ngân sách khổng lồ cho địa phương trong bối cảnh áp lực thu ngân sách luôn đè nặng lên vai "đầu tàu" kinh tế này.

Đó còn là sự dũng cảm trong tư duy, dám chấp nhận hy sinh nguồn thu ngắn hạn để khơi thông điểm nghẽn cho cả vùng kinh tế.

Có thể nói, khi đưa ra đề xuất trên, UBND TP.HCM đã nhìn thẳng vào thực tế và nhận rõ những yêu cầu bức thiết của doanh nghiệp. Thực tế cũng cho thấy, việc không thu phí hạ tầng cảng biển tại Cái Mép - Thị Vải (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu) không chỉ giúp giảm chi phí logistics, mà còn giúp phân bổ lại sản lượng hàng hóa giữa các cụm cảng, giảm áp lực lên hạ tầng giao thông đô thị TP.HCM, hạn chế ùn tắc và ô nhiễm môi trường tại khu vực Cát Lái, đồng thời khai thác hiệu quả hơn lợi thế cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, phù hợp với định hướng phát triển bền vững hệ thống cảng biển và logistics vùng Đông Nam bộ.

Hơn thế, việc này còn giúp Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ (FTZ Cái Mép Hạ, thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu) giảm được chi phí chuỗi cung ứng.

Ở chiều ngược lại, nếu tiến hành thu phí, thì sẽ làm tăng chi phí dịch vụ tàu biển, logistics; giảm sức cạnh tranh của FTZ Cái Mép Hạ với các FTZ khác trong khu vực, thu hẹp cơ hội đưa FTZ Cái Mép Hạ trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế của khu vực.

Đề xuất của UBND TP.HCM về cắt giảm phí hạ tầng cảng biển là thông điệp mạnh mẽ nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Việc này có thể khiến ngân sách Thành phố giảm đi một con số, nhưng sẽ gia tăng niềm tin của doanh nghiệp, đồng thời tạo thêm động lực, giúp kinh tế vùng Đông Nam bộ được lợi cả ngàn tỷ đồng. Đó không chỉ là một tính toán chiến lược, mà còn là sự hy sinh lợi ích ngắn hạn để đổi lấy sự tăng trưởng bền vững của chuỗi cung ứng và tăng thêm sức sống cho doanh nghiệp - những thực thể trực tiếp đóng góp vào ngân sách Thành phố trong dài hạn.

Chi phí logistics tại một quốc gia là một trong những yếu tố cực kỳ quan trọng được nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm khi cân nhắc có nên đặt nhà máy tại Việt Nam hay không. Trong khi đó, chi phí logistics tại Việt Nam hiện cao hơn đáng kể so với nhiều nước trong khu vực.

Vì vậy, giới đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng rằng, đề xuất của UBND TP.HCM nhằm giảm chi phí logistics sẽ sớm được thông qua và đi vào thực thi với thủ tục hành chính gọn nhẹ nhất, bởi đây cũng chính là một trong những yếu tố thúc đẩy phát triển kinh tế của một địa phương, rộng hơn là cả một vùng kinh tế.