4 năm trước, bà Nhung được chẩn đoán đục thủy tinh thể cả hai mắt, trong đó mắt phải ở độ IV và mắt trái ở độ II. Bác sỹ chỉ định phẫu thuật mắt phải nhằm tránh nguy cơ mù lòa, đồng thời theo dõi định kỳ mắt còn lại.

Sau phẫu thuật, thị lực mắt phải hồi phục đạt 8/10, giúp bà nhìn rõ và đi lại thuận tiện hơn. Do chủ quan, bà không tái khám để theo dõi tiến triển của mắt trái. Khi mắt trái không còn nhìn thấy, kèm theo đau nhức trong mắt và đau đầu dữ dội, bà mới đến bệnh viện kiểm tra.

Theo nghiên cứu công bố năm 2020 trên Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ, tổng số người mù trên thế giới là 43,3 triệu người, trong đó có 17 triệu người, chiếm 39,6%, mù do đục thủy tinh thể.

Việc trì hoãn điều trị quá lâu khiến thủy tinh thể mắt trái phồng lên và cứng lại, dẫn đến mất thị lực hoàn toàn. Protein trong thủy tinh thể rò rỉ ra ngoài kích thích viêm màng bồ đào, gây đỏ mắt, đau nhức và chảy nước mắt. Đồng thời, chất lỏng này làm tắc dòng lưu thông thủy dịch, gây tăng nhãn áp, làm tổn thương dây thần kinh thị giác không thể hồi phục, khiến mắt trái mù vĩnh viễn.

Theo nghiên cứu công bố năm 2020 trên Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ, tổng số người mù trên thế giới là 43,3 triệu người, trong đó có 17 triệu người, chiếm 39,6%, mù do đục thủy tinh thể.

Con số này tăng trong 30 năm qua, một phần do dân số gia tăng và già hóa. Tại khu vực Nam Á và Đông Nam Á, tỷ lệ mù do đục thủy tinh thể cao hơn, lần lượt là 62,9% và 47,9% .

Ths.Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, đục thủy tinh thể được chia thành năm giai đoạn, từ giai đoạn I khi thủy tinh thể mới bắt đầu bị đục, giai đoạn II và III khi đục tiến triển, giai đoạn IV khi đục gần hoàn toàn, đến giai đoạn V khi đục hoàn toàn.

Ở giai đoạn I, người bệnh gần như chưa cần điều trị, chủ yếu theo dõi. Giai đoạn II và III có thể chỉ định phẫu thuật nếu thị lực giảm nhiều, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc xuất hiện chói sáng, lóa mạnh.

Giai đoạn IV cần phẫu thuật để đảm bảo hiệu quả hồi phục và tránh bệnh tiến triển nặng. Giai đoạn V bắt buộc phải phẫu thuật nhằm ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào, lệch nhân và mù lòa.

Theo bác sỹ Phúc, khoảng 40% trường hợp được phát hiện đục thủy tinh thể ở giai đoạn muộn, tức giai đoạn IV và V. Một số trường hợp đã xuất hiện biến chứng, không thể đảo ngược tình trạng mù như trường hợp của bà Nhung.

Theo bác sỹ Phúc, nhiều người bệnh trì hoãn khám và điều trị do đã phẫu thuật thành công một bên mắt, hai mắt bù trừ giúp nhìn rõ nên khó nhận ra mắt còn lại đang mờ dần.

Ngoài ra, những quan niệm sai lầm như cho rằng phẫu thuật rất đau hoặc đục thủy tinh thể là bệnh tuổi già không thể tránh khỏi khiến người bệnh chỉ đến khám khi mắt đau nhức dữ dội thì đã quá muộn.

Trong trường hợp của bà Nhung, bác sỹ chỉ định phẫu thuật lấy thủy tinh thể đã đục chín ở mắt trái nhằm giải quyết nguyên nhân gây tăng nhãn áp, giúp người bệnh giảm đau mắt và đau đầu kéo dài. Tuy nhiên, do cấu trúc bao sau đã suy yếu, không thể đặt thủy tinh thể nhân tạo nên thị lực khó có khả năng cải thiện.

Thời điểm nhập viện, nhãn áp mắt trái của bà Nhung tăng lên 28 mmHg, trong khi mức bình thường là từ 10 đến 21 mmHg.

Nếu phẫu thuật ngay, nguy cơ viêm nặng, sa dịch kính, bong võng mạc, chảy máu trong mổ và nhiễm trùng rất cao. Sau vài ngày điều trị nội khoa, nhãn áp giảm còn 16 mmHg, đủ điều kiện tiến hành phẫu thuật lấy thủy tinh thể.

Sau mổ, các triệu chứng đau đầu và đau nhức mắt của bà Nhung giảm rõ rệt, tinh thần thoải mái và sinh hoạt trở lại bình thường. Người bệnh được khuyến cáo tránh dụi mắt, hạn chế để nước sinh hoạt vào mắt trong tuần đầu, luôn đeo kính bảo vệ khi ra ngoài và tái khám đúng lịch.

Bác sỹ Phúc khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như nhìn mờ, nhạy cảm với ánh sáng hoặc các triệu chứng bất thường ở mắt, người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và can thiệp kịp thời.

Người mắc đục thủy tinh thể ở giai đoạn I và II nên khám định kỳ từ ba đến sáu tháng một lần để theo dõi chặt chẽ và phẫu thuật ngay khi bệnh tiến triển.

Hiện nay, phẫu thuật đục thủy tinh thể diễn ra nhanh, an toàn, hiệu quả, ít đau, thời gian hồi phục chỉ sau vài ngày và được bảo hiểm y tế chi trả.