Quy hoạch mới tạo nền tảng để Quảng Ninh mở rộng không gian đô thị và thu hút đầu tư (Ảnh: Thanh Tùng)

Kiến tạo các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới

Ngày 23/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1123/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đây là lần đầu tiên Quảng Ninh có quy hoạch chung trên phạm vi toàn tỉnh, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, từ quy hoạch theo địa giới hành chính sang tổ chức không gian theo các hành lang kinh tế, vùng động lực và hệ thống đô thị liên kết.

Theo đó, Quảng Ninh được quy hoạch thành không gian phát triển thống nhất, kết nối các lợi thế về biển, biên giới, di sản, công nghiệp, logistics, cửa khẩu và dịch vụ thành chuỗi giá trị, tạo động lực tăng trưởng mới. Đây cũng là bước tiếp theo trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ "nâu" sang "xanh" của địa phương.

Phát biểu tại Hội nghị công bố các quy hoạch chiến lược của tỉnh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, quy hoạch không chỉ tạo cơ sở pháp lý thống nhất để tổ chức không gian phát triển, mà còn đánh dấu bước chuyển căn bản trong tư duy quy hoạch, từ phát triển theo địa giới hành chính sang phát triển theo không gian; từ khai thác lợi thế đơn ngành sang phát huy tổng hợp các giá trị biển, biên giới, di sản và đổi mới sáng tạo.

Điểm đột phá của quy hoạch là mở rộng không gian phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm với cấu trúc gồm ba hành lang phát triển, bốn vùng kinh tế - xã hội và năm trung tâm động lực.

Ba hành lang phát triển được xem là "xương sống" của không gian tăng trưởng mới. Trong đó, hành lang đô thị ven biển giữ vai trò trục động lực chủ đạo, kết nối Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái với hệ thống cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao và du lịch quốc tế.

Hành lang biển đảo phát huy lợi thế kinh tế biển, dịch vụ hàng hải, du lịch nghỉ dưỡng và các ngành kinh tế xanh; còn hành lang vành đai núi mở rộng dư địa phát triển khu vực phía Bắc thông qua kinh tế cửa khẩu, kinh tế rừng và du lịch sinh thái.

Bốn vùng kinh tế - xã hội được định vị với các chức năng bổ trợ lẫn nhau. Khu vực phía Tây tiếp tục là trung tâm hành chính, dịch vụ, công nghiệp và logistics; phía Đông phát huy vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế; vùng biển đảo trở thành không gian phát triển kinh tế biển, hàng không và đổi mới sáng tạo; khu vực đồi núi phía Bắc phát triển theo hướng kinh tế xanh gắn với bảo tồn hệ sinh thái và bản sắc văn hóa.

Năm trung tâm động lực gồm Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Quảng Yên và không gian di sản Yên Tử - Vịnh Hạ Long. Trong đó, Hạ Long là trung tâm động lực thúc đẩy phát triển du lịch quốc tế, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và công nghiệp văn hoá của vùng; Vân Đồn được định vị là trung tâm kinh tế biển, thương mại tự do, đổi mới sáng tạo và logistics hàng không - hàng hải; Móng Cái tiếp tục phát huy lợi thế cửa khẩu quốc tế; Quảng Yên là cực phát triển công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo và logistics; còn quần thể Yên Tử - Vịnh Hạ Long - thương cảng Vân Đồn trở thành trung tâm văn hóa, du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế di sản tầm quốc gia, quốc tế.

Với quy hoạch này, các cực phát triển của Quảng Ninh được đặt trong một chỉnh thể thống nhất. Sự phân vai giúp các địa phương bổ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh nguồn lực, qua đó hình thành chuỗi giá trị mới cho toàn tỉnh.

Quy hoạch trở thành lợi thế cạnh tranh mới

Ngay sau khi công bố các quy hoạch chiến lược, Quảng Ninh đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 18 dự án với tổng vốn gần 45.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy quy hoạch đang nhanh chóng được hiện thực hóa bằng các dòng vốn đầu tư mới.

Theo ông Nguyễn Văn Nhân, Tổng giám đốc Amata City Hạ Long, việc Quảng Ninh đồng thời hoàn thiện hệ thống các quy hoạch chiến lược đã phát đi thông điệp rõ ràng về tầm nhìn phát triển dài hạn của địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp yên tâm xây dựng chiến lược đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng khẳng định: "Việc công bố các quy hoạch chiến lược là tiền đề để địa phương bước sang giai đoạn tổ chức thực hiện với quyết tâm cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch và giải pháp đồng bộ. Quảng Ninh sẽ huy động tối đa các nguồn lực để hiện thực hóa các mục tiêu quy hoạch, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo của khu vực phía Bắc".

Nhìn ở góc độ dài hạn, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 không chỉ xác lập cấu trúc đô thị mới mà còn mở ra không gian phát triển xứng tầm, tạo nền tảng để Quảng Ninh hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.