ĐHĐCĐ thường niên 2025 tại Vietcombank. Ảnh: Vietcombank

Big 4 sẽ bứt tốc

Đến thời điểm này, hầu hết các ngân hàng đã công bố kế hoạch ĐHĐCĐ thường niên năm 2026. Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) nhà nước, hiện Ngân hàng TMCP công thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đều đã chốt ngày ĐHĐCĐ là 24/4/2026, trong khi Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cũng dự kiến sẽ tổ chức đại hội trong tháng 4/2026.

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm nay, cả VietinBank và BIDV đều dự kiến bàn chuyện tăng vốn.

Nhiều năm qua, do chậm được tăng vốn điều lệ, từ chỗ là những ngân hàng lớn nhất hệ thống, nhóm Big 4 dần tụt hạng trong cuộc đua về vốn, dù BIDV và VietinBank đang là 2 ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất hệ thống.

Hiện nay, trong top 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất hệ thống, Vietcombank giữ được vị thế quán quân vốn điều lệ nhờ lần chia cổ tức bằng cổ phiếu 49,5% đầu năm 2025. Trong khi đó, BIDV và VietinBank lần lượt xếp vị trí thứ sáu và thứ tư trong hệ thống. BIDV có vốn điều lệ thấp hơn 3 ngân hàng tư nhân là Ngân hàng TMCP kỹ thương Việt Nam (Techcombank), Ngân hàng TMCP quân đội (MB) và Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng (VPBank), trong khi vốn của VietinBank thấp hơn MB và VPBank.

Còn nhớ, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2025, cổ đông cả 3 ngân hàng nói trên đều thông qua phương án tăng vốn, song đến hết năm 2025, chỉ VietinBank tăng vốn thành công thông qua phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức (tăng 44,6%). Hai ngân hàng còn lại là Vietcombank và BIDV đều chưa thể hoàn tất.

Cụ thể, Vietcombank đặt mục tiêu chào bán tối đa 6,5% số cổ phiếu đang lưu hành, tương đương tối đa 543,1 triệu cổ phiếu theo nghị quyết ĐHĐCĐ năm 2025, song mãi đến tháng 1/2026 vừa qua, ngân hàng mới phát đi thư mời báo giá cung cấp dịch vụ thẩm định giá độc lập cho đợt phát hành cổ phiếu riêng lẻ sắp tới.

Trong khi đó, BIDV cũng đặt mục tiêu tham vọng tăng vốn lên gần 92.000 tỷ đồng năm 2025 thông qua 3 cấu phần, song cả 3 cấu phần đều chưa thể thực hiện.

Đầu năm nay, BIDV đã được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa gần 2.641 tỷ đồng. HĐQT ngân hàng này cũng đã thông qua phương án chào bán cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư (dự kiến chào bán 263,3 triệu cổ phiếu phổ thông theo hình thức phát hành riêng lẻ với giá 38.900 đồng/cổ phiếu). Thời gian thực hiện dự kiến trong quý I/2026.

Riêng 2 cấu phần tăng vốn khác là phát hành hơn 498,5 triệu cổ phiếu từ quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và phát hành gần 1,4 tỷ cổ phiếu trả cổ tức từ lợi nhuận chưa phân phối năm 2023 (19,9% lượng cổ phiếu lưu hành) vẫn đang trong quá trình chờ được phê duyệt.

Trong các giải pháp tăng vốn của ngân hàng, việc chia cổ tức bằng cổ phiếu là dễ thực hiện nhất, song với nhóm Big 4, quy trình phê duyệt rất phức tạp, kéo dài. Điều này khiến vốn điều lệ của nhóm Big 4 không tăng tương xứng với tốc độ tăng của tổng tài sản.

Mặc dù vậy, bắt đầu từ năm nay, nhóm Big 4 có thể sẽ có sự đột phá trong tiến trình tăng vốn nhờ sự ra đời của Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết 79). Nghị quyết cho phép ngân hàng quốc doanh được giữ lại lợi nhuận sau thuế để tăng vốn điều lệ và tái đầu tư, thay vì buộc phải chi trả cổ tức tiền mặt nộp ngân sách như trước đây. Cơ chế này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là cao điểm giải ngân đầu tư công và triển khai hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược.

Tại mùa ĐHĐCĐ năm nay, các ngân hàng quốc doanh có thể bắt đầu hiện thực hóa chiến lược tăng vốn dài hơi của mình, tận dụng sự đột phá của Nghị quyết 79.

PGS-TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban Điều hành Học viện Ngân hàng cho rằng, việc được giữ lại lợi nhuận giúp các ngân hàng quốc doanh tăng vốn tự có một cách bền vững; cải thiện Hệ số an toàn vốn (CAR), mà không phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách, nâng cao năng lực cạnh tranh so với các ngân hàng trong khu vực.

Trước đó, tại Hội nghị Triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026, ông Trần Minh Bình, Chủ tịch HĐQT VietinBank cho hay, trong bối cảnh tỷ lệ sở hữu của Nhà nước và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại VietinBank chạm hạn mức theo quy định, trong khi phương án bổ sung vốn điều lệ trực tiếp từ nguồn ngân sách nhà nước chưa được phê duyệt, phương án nâng cao năng lực vốn tự có của VietinBank phụ thuộc rất lớn vào nguồn lợi nhuận tự tích lũy, đặt ra thách thức lớn trong việc nâng cao năng lực tài chính. Vì vậy, VietinBank đề xuất các cơ quan có thẩm quyền cho phép ngân hàng được giữ lại toàn bộ lợi nhuận sau thuế và sau trích quỹ giai đoạn 2025-2030 để tăng vốn.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho rằng, hoạt động ngân hàng có đặc thù là dư địa tăng trưởng, từ mở rộng tín dụng, đầu tư công nghệ đến đáp ứng chuẩn mực quốc tế, đều phụ thuộc trực tiếp vào quy mô và chất lượng vốn tự có.

Trong nhiều năm qua, các ngân hàng nhà nước, trong đó có Vietcombank, phải cân đối giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn và nghĩa vụ nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách. Tuy nhiên, Nghị quyết 79 tháo gỡ nút thắt trên cho các ngân hàng thương mại nhà nước.

Với Vietcombank, đây là nền tảng để chủ động chiến lược tăng vốn trung, dài hạn, mở rộng quy mô, đẩy mạnh đầu tư công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập; đồng thời thể hiện định hướng xây dựng các ngân hàng trụ cột ngang tầm khu vực.

Để triển khai Nghị quyết 79 hiệu quả, Chủ tịch Vietcombank kiến nghị cho phép áp dụng linh hoạt các hình thức tăng vốn như giữ lại lợi nhuận, bổ sung vốn từ nguồn thoái vốn nhà nước, phát hành riêng lẻ, phát hành cổ phiếu ưu đãi, kể cả cho người lao động, trên cơ sở bảo đảm vai trò chi phối của Nhà nước.

Ngân hàng tư nhân: Tiếp tục nóng chuyện tăng vốn, đổi chủ

Cùng với nhóm ngân hàng TMCP nhà nước, các ngân hàng TMCP tư nhân tiếp tục lộ trình tăng vốn không ngừng nghỉ.

Tại mùa ĐHĐCĐ năm nay, nhiều ngân hàng như ACB, ABBank, LPBank, NamABank… tiếp tục trình cổ đông phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu để tăng vốn. Con số này chắc chắn vẫn chưa dừng lại vì nhiều ngân hàng chỉ công bố kế hoạch tăng vốn thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu vào phút chót.

Trong năm vừa qua, nhiều ngân hàng TMCP tư nhân cũng đã hoàn tất kế hoạch tăng vốn như MB, ACB, MSB, VIB, SHB, HDBank, VietABank, NCB, OCB…

Bên cạnh câu chuyện tăng vốn, câu chuyện “đổi chủ” và thay đổi bộ máy nhân sự cấp cao tại nhiều ngân hàng cũng sẽ là tâm điểm mùa ĐHĐCĐ năm nay, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) và Eximbank.

Mới đây, NHNN đã có văn bản chấp thuận nhân sự dự kiến bổ nhiệm giữ chức danh Tổng giám đốc Sacombank đối với ông Nguyễn Đức Thụy. Trên cơ sở đó, Hội đồng quản trị (HĐQT) Sacombank đã họp và thống nhất ban hành quyết định bổ nhiệm, có hiệu lực cùng ngày. Theo đó, ông Nguyễn Đức Thụy được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc Sacombank từ ngày 3/3/2026.

ĐHĐCĐ Sacombank sẽ diễn ra ngày 22/4/2026 tại Khách sạn Sài Gòn - Phú Thọ (tỉnh Phú Thọ), theo hình thức họp trực tiếp. Nội dung chi tiết chưa được công bố song rất được quan tâm do ngân hàng đang có sự thay đổi mạnh mẽ về nhân sự trong thời điểm bước vào cuối lộ trình tái cơ cấu.

ĐHĐCĐ Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) cũng rất được nhà đầu tư quan tâm khi ngân hàng dự kiến thay tới 6/7 thành viên HĐQT tại ĐHĐCĐ tới đây.

Việc ngân hàng thay đổi nhân sự cấp cao không phải là vấn đề bất thường, mà là chuyện tất yếu của các nhà băng trong quá trình tái cơ cấu, thường gắn với câu chuyện “đổi chủ”. Tuy nhiên, việc xuất hiện đội ngũ lãnh đạo mới có thể sẽ khiến chiến lược kinh doanh của nhiều ngân hàng xoay chuyển.

Bên cạnh câu chuyện tăng vốn, đổi chủ, vấn đề được tất cả ngân hàng tập trung thảo luận mùa ĐHĐCĐ năm nay là câu chuyện tăng trưởng trong bối cảnh tín dụng bị NHNN thắt chặt hơn trước.

Kết thúc năm 2025, lợi nhuận của 27 ngân hàng niêm yết tăng 19% so với năm trước. Một số ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội như VPBank tăng 57%; VietinBank tăng 37%, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) tăng 30%, Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) tăng 27%...

Năm 2026 được dự báo khó khăn hơn cho các ngân hàng khi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn năm trước, đặc biệt ở mảng bất động sản. Cùng với đó, lãi suất tăng làm gia tăng chi phí vốn, trong khi nợ xấu có dấu hiệu nhích lên, nhất là ở lĩnh vực này.