Trong bối cảnh y tế thế giới bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, y học chính xác và các công nghệ điều trị tiên tiến, khoảng cách giữa các quốc gia không còn được quyết định hoàn toàn bởi trang thiết bị hiện đại hay những tòa nhà bệnh viện quy mô lớn.

Yếu tố tạo nên năng lực cạnh tranh bền vững của một nền y tế chính là con người, đặc biệt là đội ngũ bác sỹ có trình độ chuyên môn cao, tư duy khoa học và khả năng làm chủ công nghệ mới. Đó cũng là lý do những chính sách đầu tư cho đào tạo bác sỹ chất lượng cao đang ngày càng được quan tâm tại Việt Nam.

Theo chương trình, học viên đủ điều kiện sẽ được tài trợ toàn bộ học phí với tổng giá trị khoảng 932,4 triệu đồng mỗi năm trong suốt thời gian đào tạo từ 4 đến 5 năm.

Mới đây, Trường Đại học VinUni tiếp tục triển khai chính sách học bổng 100% học phí dành cho các ứng viên xuất sắc tham gia Chương trình Bác sỹ nội trú năm học 2026-2027.

Theo chương trình, học viên đủ điều kiện sẽ được tài trợ toàn bộ học phí với tổng giá trị khoảng 932,4 triệu đồng mỗi năm trong suốt thời gian đào tạo từ 4 đến 5 năm. Ngoài học bổng, bác sỹ nội trú còn nhận khoản hỗ trợ sinh hoạt 10 triệu đồng mỗi tháng từ Hệ thống Y tế Vinmec.

Nếu chỉ nhìn ở góc độ tuyển sinh, đây là một chính sách ưu đãi dành cho người học. Nhưng xét ở tầm rộng hơn, chương trình phản ánh một xu hướng đáng chú ý rằng khu vực tư nhân đang tham gia ngày càng sâu vào đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, góp phần chia sẻ trách nhiệm với Nhà nước trong việc chuẩn bị đội ngũ bác sỹ cho tương lai.

Điều đáng chú ý không nằm ở giá trị học bổng, mà ở triết lý đào tạo phía sau chương trình. Chương trình Bác sỹ nội trú của VinUni được xây dựng theo chuẩn kiểm định ACGME International của Hoa Kỳ, hiện là chương trình đầu tiên tại Việt Nam đạt chuẩn quốc tế ở bốn chuyên ngành gồm nội khoa, ngoại tổng quát, nhi khoa và chấn thương chỉnh hình.

Người học không chỉ được đào tạo kiến thức chuyên môn mà còn được đánh giá liên tục theo sáu năng lực cốt lõi của bác sỹ nội trú, dành phần lớn thời gian cho thực hành lâm sàng tại Hệ thống Y tế Vinmec và các bệnh viện chuyên khoa, đồng thời có cơ hội tham gia các chương trình học thuật với nhiều trường đại học, bệnh viện hàng đầu thế giới như UCSF, Đại học Pennsylvania, Cleveland Clinic hay Bệnh viện Nhi Philadelphia.

Cách tiếp cận này phản ánh xu thế đào tạo bác sỹ hiện đại, trong đó trọng tâm không còn là "học để lấy bằng" mà là đào tạo năng lực hành nghề độc lập, tư duy phản biện, nghiên cứu khoa học và khả năng thích ứng với những thay đổi rất nhanh của y học đương đại.

Những mô hình đào tạo như vậy xuất hiện vào thời điểm đặc biệt có ý nghĩa. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao là một trong những giải pháp mang tính đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ y tế đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, có cơ chế ưu đãi đặc biệt từ đào tạo, tuyển dụng, sử dụng đến phát huy năng lực của đội ngũ thầy thuốc.

Đây không chỉ là định hướng cho hệ thống y tế công lập mà còn mở ra không gian để các trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cùng tham gia đầu tư phát triển nhân lực y tế. Thực tế cho thấy, dù đã đạt nhiều thành tựu trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, Việt Nam vẫn đang đối mặt với áp lực rất lớn về nhân lực y tế.

Theo các số liệu được công bố, ngành Y tế hiện thiếu khoảng 23.800 nhân lực y tế dự phòng, trong đó thiếu hơn 8.000 bác sỹ y học dự phòng và gần 4.000 cử nhân y tế công cộng.

Giai đoạn 2021-2030, hệ thống y tế cả nước cần bổ sung khoảng 173.400 bác sỹ và hơn 313.900 điều dưỡng để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân. Trong khi đó, nhiều tỉnh miền núi và khu vực khó khăn hiện chỉ đạt từ 5 đến 7 bác sỹ trên 10.000 dân, thấp hơn nhiều so với yêu cầu phát triển của hệ thống y tế hiện đại.

Không chỉ thiếu về số lượng, bài toán còn nằm ở chất lượng và sự phân bố nguồn nhân lực. Tại nhiều địa phương, bác sỹ giỏi vẫn chủ yếu tập trung ở các bệnh viện tuyến cuối hoặc khu vực đô thị lớn, trong khi tuyến cơ sở và các chuyên ngành chuyên sâu như tim mạch, ngoại thần kinh, ung bướu hay y học hạt nhân vẫn gặp nhiều khó khăn trong thu hút nhân lực.

Điều này khiến khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao giữa các vùng miền vẫn còn hiện hữu, đồng thời tạo áp lực quá tải kéo dài đối với các bệnh viện tuyến trung ương.

Chính vì vậy, cùng với việc cải cách tiền lương, tăng phụ cấp nghề, hoàn thiện cơ chế thu hút nhân tài, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần thêm những mô hình đào tạo mới có sự tham gia của khu vực tư nhân, kết hợp giữa trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp để hình thành hệ sinh thái phát triển nhân lực y tế theo chuẩn quốc tế.

Ở một góc độ rộng hơn, đầu tư cho bác sỹ cũng chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh của nền y tế. Một hệ thống y tế mạnh không chỉ được đo bằng số lượng bệnh viện hay thiết bị hiện đại, mà còn bằng khả năng đào tạo ra những bác sỹ đủ sức tiếp nhận tri thức mới, sáng tạo ra tri thức mới và đưa các thành tựu ấy vào thực tiễn điều trị.

Trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo và y học chính xác, giá trị lớn nhất của ngành y sẽ không nằm ở công nghệ, mà nằm ở những con người biết khai thác công nghệ để cứu sống người bệnh.