Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, người dân đang bước vào cao điểm mua sắm Tết. Đây cũng chính là thời điểm vàng để các đối tượng tội phạm công nghệ cao săn mồi. Dù các kịch bản lừa đảo không mới nhưng chiêu thức ngày càng tinh vi, bối cảnh được dàn dựng đổi mới y như thật khiến nhiều người dân vẫn sập bẫy. 

Trước tình trạng này, hàng loạt ngân hàng đã phát đi thông báo khẩn để khuyến cáo khách hàng. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng đã có văn bản cảnh báo về vấn đề này. 

Lợi dụng nhu cầu mua sắm tăng cao dịp Tết, một số đối tượng lừa đảo yêu cầu khách hàng chuyển tiền đặt cọc giữ hàng Tết rồi cắt liên lạc.

Mới đây, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) có cảnh báo khách hàng nâng cao cảnh giác trước các hình thức lừa đảo mua sắm trực tuyến có xu hướng gia tăng trong dịp cận Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu tiêu dùng và giao dịch online tăng mạnh.

Theo ABBank, lợi dụng tâm lý săn khuyến mãi, mua sắm nhanh của người tiêu dùng, các đối tượng lừa đảo đang triển khai nhiều chiêu thức ngày càng tinh vi, gây thiệt hại tài chính và làm lộ thông tin cá nhân.

Ngân hàng cho biết, một số hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay gồm quảng cáo hàng hiệu với mức giá rẻ bất thường nhưng không rõ nguồn gốc, giao hàng giả hoặc không giao hàng; yêu cầu khách hàng chuyển tiền đặt cọc giữ hàng Tết rồi cắt liên lạc; giả mạo nhân viên giao hàng để gửi đường link hoặc ứng dụng giả nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, thông tin thẻ; hoặc dụ dỗ tham gia các công việc “việc nhẹ, lương cao” để chiếm đoạt tiền qua các khoản phí giữ chỗ, phí đào tạo.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) vừa đưa ra cảnh báo về các chiêu thức lừa đảo mới ngày càng tinh vi, khi đối tượng giả mạo danh tính, dàn dựng kịch bản công phu và ứng dụng công nghệ để tạo lòng tin, gây áp lực tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản của nạn nhân.  

Theo cảnh báo của OCB,  nhiều chiêu thức lừa đảo cũ đang được các đường dây lừa đảo nâng cấp về thủ đoạn theo hướng dàn dựng bối cảnh giả y như thật, khiến ngay cả những người có hiểu biết về công nghệ cũng có thể trở thành nạn nhân nếu thiếu cảnh giác.

Theo đó, dù các kịch bản lừa đảo đã cũ và khá phổ biến như giả danh công an hoặc cơ quan chức năng yêu cầu người dân “phối hợp điều tra”; giả danh nhân viên ngân hàng để đề nghị “xác minh”, “nâng cấp tài khoản”, đổi điểm thưởng sắp hết hạn; hoặc mời chào đầu tư tài chính với cam kết lợi nhuận cao… song với thủ đoạn mới là bối cảnh giả y như thật, nhiều người vẫn sập bẫy.

Điểm chung của các thủ đoạn này là tạo ra tình huống khẩn cấp, gây áp lực tâm lý nhằm buộc nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền gấp.  

Tương tự, Techcombank cũng cảnh báo khách hàng về tình trạng lừa đảo tăng cao dịp cuối năm. Theo đó, các đối tượng mạo danh ngân hàng hoặc thương hiệu lớn thông báo tặng quà, tặng điểm thưởng, thông báo điểm sắp hết hạn, hỗ trợ khóa thẻ, hoàn phí dịch vụ… nhằm dẫn dụ khách hàng bấm vào đường link lạ, tải ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Bên cạnh đó, kẻ gian còn chào mời vé máy bay, giỏ quà Tết giá rẻ bất thường, yêu cầu chuyển khoản trước để “giữ chỗ”.

Ngoài ra, còn có tình trạng đối tượng mạo danh cơ quan Thuế, Bảo hiểm xã hội, Công an… liên hệ hỗ trợ quyết toán thuế, nộp bảo hiểm, tích hợp giấy tờ cá nhân vào cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. Kẻ gian yêu cầu nạn nhân tải và cài đặt các ứng dụng giả mạo như eTax, VssID, VNeID để chiếm quyền kiểm soát thiết bị…  

Trước tình trạng trên, các ngân hàng khuyến nghị khách hàng tuân thủ nguyên tắc “5 không” khi mua sắm trực tuyến, gồm: không tin vào các mức giá rẻ bất thường; không chuyển khoản đặt cọc khi chưa xác minh rõ người bán; không truy cập các đường link lạ hoặc không rõ nguồn gốc; không cung cấp thông tin thẻ, mã OTP cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào; và không giao dịch ngoài các sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng mua sắm uy tín.

Các ngân hàng cũng lưu ý khách hàng đặc biệt cảnh giác với các yêu cầu xác minh tài khoản, nâng cấp thông tin, nhận quà tặng “độc quyền”, đề nghị chuyển tiền gấp hoặc lời mời đầu tư cam kết lợi nhuận cao. Trong trường hợp nghi ngờ rò rỉ thông tin, khách hàng cần khóa thẻ ngay và liên hệ với các cơ quan chức năng nếu phát hiện lừa đảo.

Với sự phát triển bùng nổ của công nghệ, thanh toán không tiền mặt ngày càng tăng mạnh, song lừa đảo vì vậy cũng ngày càng tinh vi. NHNN vừa có văn bản số 910/NHNN-VP gửi các đơn vị thuộc NHNN, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán về việc bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. 

Thống đốc yêu cầu các đơn vị chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm, hành vi lừa đảo, gian lận, tội phạm trong hoạt động thanh toán; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và giữ vững an toàn, ổn định hoạt động ngân hàng trên địa bàn.

NHNN cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng tăng cường quản lý rủi ro, phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động thanh toán, giao dịch tiền mặt, đặc biệt là việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng.

Kiểm tra, rà soát hoạt động tiếp nhận, xử lý yêu cầu tra soát, khiếu nại của khách hàng; Tăng cường tuyên truyền, thông báo cảnh báo các phương thức lừa đảo mới trên ứng dụng giao dịch để cảnh báo khách hàng.