Đây là nhận định của ông Nguyễn Văn Phượng, Trưởng ban Điều tra người tiêu dùng, Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, được đúc kết từ khảo sát bình chọn Hàng Việt Nam Chất lượng cao (HVNCLC) năm 2026, vừa công bố mới đây tại TP.HCM.

Theo đó, khảo sát năm nay được triển khai từ tháng 9/2025 đến tháng 1/2026, kết hợp hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, với quy mô 21.952 người tiêu dùng và 4.080 điểm bán lẻ tại 8 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng, Gia Lai, Đồng Nai và Đồng Tháp. 

Ông Nguyễn Văn Phượng thông tin kết quả cuộc khảo sát.

Không chỉ gia tăng về quy mô, kết quả khảo sát còn cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tiêu chí lựa chọn sản phẩm. Theo ông Phượng, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên những sản phẩm có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng, minh bạch về quy trình sản xuất, đồng thời có các chứng nhận, tiêu chuẩn chất lượng đáng tin cậy. 

Dữ liệu khảo sát cũng cho thấy thị trường đang hình thành ba nhóm tiêu dùng chính. Cụ thể, nhóm tiêu dùng phòng thủ chiếm khoảng 40%, có xu hướng nhạy cảm với giá, ưu tiên các chương trình khuyến mãi và cắt giảm chi tiêu không thiết yếu. 

Thứ hai là nhóm tiêu dùng cân bằng chú trọng sự tương xứng giữa giá cả và giá trị, ưu tiên các thương hiệu đã từng trải nghiệm, được đánh giá là nhóm khách hàng tiềm năng lớn nhất hiện nay. Trong khi đó, nhóm tiêu dùng nâng cấp, chiếm khoảng 15%, sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm tốt cho sức khỏe, thân thiện với môi trường và mang tính bền vững.

Điểm đáng chú ý là dù yếu tố giá vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng xu hướng chung của thị trường đang nghiêng về giá trị thực và chất lượng sản phẩm. Người tiêu dùng không còn dễ bị thuyết phục bởi quảng cáo hay khuyến mãi đơn thuần, mà đặt niềm tin vào trải nghiệm, các tiêu chuẩn rõ ràng và lợi ích thực tế mà sản phẩm mang lại. “Sự thay đổi này phản ánh một bộ phận người tiêu dùng đã trở nên “khó tính” và có chọn lọc hơn trong hành vi mua sắm”, ông Phượng nhận định.

Bên cạnh đó, kết quả khảo sát tại các đô thị lớn cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các yếu tố an toàn, sức khỏe, tính bền vững và tác động môi trường của sản phẩm. Tuy vậy, mức độ phổ biến của tiêu dùng xanh vẫn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như giá cả, độ tin cậy và khả năng nhận diện sản phẩm trên thị trường.

“Trong bối cảnh hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, các doanh nghiệp được cho là đang đứng trước yêu cầu phải tái định vị chiến lược. Việc nâng cao chất lượng, minh bạch thông tin sản phẩm, xây dựng niềm tin thông qua trải nghiệm thực tế, đồng thời hướng tới các tiêu chuẩn phát triển bền vững sẽ là những yếu tố then chốt để duy trì và mở rộng thị phần trong thời gian tới”, ông Phượng chia sẻ.