Hiện trạng Dự án Nhà ở xã hội chung cư Phú Tài Lộc do Công ty cổ phần Xây lắp Công nghiệp Bình Định sau gần 9 tháng khởi công (Ảnh: Nguyễn Toàn)

Nhiều dự án tăng tốc

Theo ông Lê Đăng Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, thực hiện Đề án Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030 của Chính phủ, đến năm 2030, Gia Lai được giao hoàn thành 16.600 căn nhà ở xã hội.

Đến nay, toàn tỉnh đã và đang triển khai khoảng 16.713 căn, cơ bản đáp ứng chỉ tiêu được giao. Trong số này, 8 dự án và một phần của 3 dự án khác đã hoàn thành với 5.045 căn; 7 dự án và một phần của 3 dự án đang thi công với 5.596 căn; 7 dự án với 6.072 căn đã lựa chọn được chủ đầu tư, đang hoàn tất các thủ tục chuẩn bị khởi công.

Ngoài ra, tỉnh đang thực hiện thủ tục lựa chọn chủ đầu tư 2 dự án với 2.226 căn. Nếu tính cả các dự án này, tổng số căn nhà ở xã hội đã và dự kiến triển khai trên địa bàn khoảng 18.939 căn.

Tháng 3/2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030, với số lượng căn hộ hoàn thành là 12.107 căn hộ. Riêng năm 2026, tỉnh đặt chỉ tiêu có 6 dự án nhà ở xã hội hoàn thành, với 2.098 căn hộ. Phần lớn các dự án nhà ở xã hội nằm trong chỉ tiêu năm 2026 đã và đang được đẩy nhanh tiến độ.

Tại phía Tây Quy Nhơn, Dự án Nhà ở thuộc quy hoạch Khu thiết chế công đoàn tỉnh Bình Định (IEC Residences Quy Nhơn) của Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng và Cơ điện IEC, gồm 378 căn, là một trong những dự án đang được triển khai theo đúng kế hoạch.

Dự án Nhà ở xã hội Nhơn Phú 2 tại phường Quy Nhơn Bắc, do Công ty TNHH Solrise Nhơn Phú làm chủ đầu tư cũng đang được triển khai tích cực. Dự án gồm 4 tòa nhà với 714 căn hộ, đã hoàn thành 2 tòa với 357 căn; 2 tòa còn lại đã hoàn thành phần thô và trong giai đoạn hoàn thiện. Chủ đầu tư dự kiến đưa toàn bộ dự án vào sử dụng trong quý IV/2026.

Tại Khu đô thị - Thương mại Bắc Sông Hà Thanh, Dự án Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu C do Công ty TNHH Phú Hiệp làm chủ đầu tư đã cất nóc, đang hoàn thiện hệ thống điện, nước và phòng cháy, chữa cháy.

Trong khi đó, Dự án Nhà ở xã hội Hàng Hải Bình Định đã cất nóc ngày 30/5/2026, đang hoàn thiện các căn hộ.

Ông Lê Đăng Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai cho hay, thời gian qua, tỉnh Gia Lai đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục, tạo điều kiện để các chủ đầu tư sớm triển khai dự án. Nhờ đó, nhiều chủ đầu tư đã tập trung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công quyết liệt, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về chất lượng công trình và hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đi kèm.

Theo ông Tuấn, thực tế cho thấy, khi chủ đầu tư có năng lực, quyết tâm và được tháo gỡ vướng mắc kịp thời, dự án nhà ở xã hội hoàn toàn có thể về đích đúng hẹn.

Loạt dự án được “nhắc” nhiều lần

Trái ngược với những dự án đang tăng tốc thi công, nhiều dự án nhà ở xã hội vẫn trong tình trạng chậm tiến độ.

Dự án Khu Nhà ở xã hội tại phường Bồng Sơn của Công ty TNHH Phát triển Hoài Hương nằm trong chỉ tiêu hoàn thành năm 2026 của UBND tỉnh Gia Lai với số lượng 178 căn. Dự án được phê duyệt nhà đầu tư thực hiện vào ngày 13/4/2022, thời gian thực hiện từ năm 2021 đến năm 2022. Sau đó, tiến độ thực hiện được gia hạn trong vòng 24 tháng kể ngày 31/3/2023, tức phải hoàn thành vào ngày 31/3/2025.

Tuy nhiên, đến ngày 18/2/2025, chủ đầu tư mới tiến hành động thổ Dự án. Tiến độ không đảm bảo là do gặp vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục môi trường, kết nối giao thông, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và vướng mắc liên quan đến hình thức nhà ở xã hội liên kế thấp tầng…

Theo ghi nhận, đến nay, Dự án có 2 lần đứng trước nguy cơ bị thu hồi, chấm dứt hoạt động theo chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh này. Cụ thể, sau 3 tháng kể từ thời điểm động thổ, tháng 5/2025, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) giao Sở Xây dựng rà soát lại và yêu cầu “trường hợp không đảm bảo điều kiện để tiếp tục thực hiện Dự án, thì Sở Xây dựng xem xét, đề xuất dừng thực hiện dự án, thu hồi chủ trương đầu tư dự án theo quy định; kịp thời báo cáo, đề xuất UBND tỉnh”.

Hơn một năm sau, đầu tháng 9/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Công ty TNHH Phát triển Hoài Hương khẩn trương tập trung đầy đủ các nguồn lực về nhân lực, tài chính, vật tư, thiết bị và các điều kiện cần thiết khác để đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện dự án, bảo đảm hoàn thành 178 căn theo tiến độ đã ký kết hợp đồng.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu Sở Xây dựng chịu trách nhiệm kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền trường hợp chủ đầu tư dự án thi công xây dựng chậm, thi công cầm chừng hoặc dừng không triển khai tiếp; khoanh vùng, xử lý đối với phần khối lượng không đảm bảo thực hiện, đồng thời đề xuất UBND tỉnh xem xét thu hồi chủ trương đầu tư dự án, chấm dứt hợp đồng dự án theo quy định.

Một trường hợp khác là Dự án Nhà ở xã hội chung cư Phú Tài Lộc do Công ty cổ phần Xây lắp Công nghiệp Bình Định làm chủ đầu tư. Sau lễ khởi công vào đầu tháng 1/2026, Dự án rơi vào tình trạng công trường vẫn im lìm, chưa có dấu hiệu thi công trở lại. Dự án có quy mô gồm một khối chung cư cao 23 tầng với 285 căn hộ, tổng mức đầu tư 358 tỷ đồng, theo tiến độ phải hoàn thành, đưa vào sử dụng trong giai đoạn quý II/2023 đến quý IV/2025.

Tuy nhiên, đến giữa tháng 9/2026, Dự án vẫn chưa được cấp giấy phép xây dựng và chưa triển khai thi công. Ngày 20/7/2026, Sở Tài chính Gia Lai ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với số tiền 85 triệu đồng đối với chủ đầu tư do không thực hiện đúng tiến độ cam kết. Doanh nghiệp đã chấp hành nộp phạt.

Ngoài 2 dự án trên, một số dự án như Dự án Nhà ở xã hội Ecohome Nhơn Bình, Dự án Khu nhà ở xã hội Vạn Phát; Dự án Nhà ở xã hội khu vực 1 phường Đống Đa... cũng chậm so với kế hoạch, dù lãnh đạo tỉnh nhiều lần đốc thúc tiến độ, cũng như đi kiểm tra thực tế. Nguyên nhân chủ yếu là chủ đầu tư chưa hoàn thiện kịp thời hồ sơ, thủ tục về đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy hoặc chưa quyết liệt huy động nguồn lực.

Bên cạnh đó, nhiều dự án chưa có chuyển biến tốt. Thực tế tại Dự án Khu nhà ở xã hội phía Tây đường Trần Nhân Tông do Công ty TNHH Đầu tư Tây Trần Nhân Tông (thành viên của Tập đoàn Capital House) làm chủ đầu tư cho thấy, việc đôn đốc, xử lý quyết liệt của lãnh đạo tỉnh có thể tạo chuyển biến trong triển khai Dự án.

Dự án từng bị xử phạt 500 triệu đồng do chậm triển khai so với chủ trương đầu tư được duyệt. Sau xử phạt, UBND tỉnh Gia Lai và Sở Xây dựng liên tục làm việc, đôn đốc doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, khắc phục tồn tại. Đến ngày 2/9/2026, Dự án chính thức khởi công với vốn đầu tư gần 900 tỷ đồng, quy mô gồm 2 tòa chung cư nhà ở xã hội cao 18 tầng, cung cấp khoảng 966 căn hộ.

Lãnh đạo Sở Xây dựng Gia Lai cho biết, thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ yêu cầu từng chủ đầu tư xây dựng kế hoạch và mốc tiến độ cụ thể để theo dõi, kiểm tra; tăng cường kiểm tra thực địa, nhất là đối với các dự án có nguy cơ chậm tiến độ. Với từng trường hợp, cơ quan chức năng sẽ xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn khắc phục.

“Với những dự án có năng lực, có quyết tâm, chúng tôi sẽ hỗ trợ tối đa, tháo gỡ nhanh nhất các khó khăn thuộc thẩm quyền; đồng thời sẽ kiên quyết xử lý, thậm chí xem xét chấm dứt đối với những dự án chậm kéo dài, không bảo đảm năng lực hoặc không thực hiện đúng cam kết”, đại diện Sở Xây dựng thông tin.