Thông tin từ một cơ sở y tế đa khoa tại Hà Nội cho hay, mỗi tháng cơ sở này tiếp nhận khám và điều trị cho gần 1500 bệnh nhân ung thư. Trong đó số lượng người bệnh từng hoặc đang sử dụng thuốc Nam chiếm tới 30%. Đa phần là các loại thuốc Nam trôi nổi trên thị trường hoặc dân gian truyền miệng, không rõ nguồn gốc.

Nhiều người từ chối phác đồ điều trị ung thư của bác sĩ, xin về nhà tự chữa bằng thuốc Nam khiến tình trạng tiến triển, bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.

Nhiều bệnh ung thư tiến triển rất chậm như ung thư tuyến giáp thể biệt hóa, ung thư tiền liệt tuyến nên triệu chứng không rõ ràng.

Cơ thể không có nhiều thay đổi trong nhiều năm, đôi khi trùng hợp người bệnh dùng thuốc Nam để chữa ung thư, dẫn đến hiểu lầm về hiệu quả, theo bác sĩ. Chi phí điều trị ung thư tốn kém cũng khiến không ít người “nhẹ dạ cả tin”, tự uống thuốc Nam thay các phương pháp chính thống.

Uống thuốc Nam có thể hỗ trợ người bệnh ung thư cải thiện triệu chứng, tinh thần, do đó có cảm giác khỏe hơn trong thời gian đầu.

Tuy nhiên, người dân cần chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được bác sĩ y dược học cổ truyền tư vấn. Hiện chưa có nghiên cứu nào cho thấy uống thuốc Nam có thể tiêu diệt tế bào ung thư.

Sau một thời gian uống, người bệnh có thể diễn tiến nặng, nhiều người bệnh quay lại bệnh viện khám khi ung thư đã ở giai đoạn muộn, di căn, tiến triển nặng khiến việc điều trị khó khăn, kết quả hạn chế.

Đơn cử như bé Mơ (13 tuổi, Bắc Giang) có biểu hiện mỏi tay nhiều vùng vai phải, cảm giác đau nhức vào cuối năm 2023. Sau đó bệnh nhi xuất hiện khối u to vùng vai phải.

Gia đình đưa bệnh nhi đi khám nhiều nơi, phát hiện mắc Sarcoma xương. Mơ được bác sĩ chuyên khoa chỉ định điều trị hóa chất.

Tuy nhiên do cơ thể chưa đáp ứng ngay với thuốc, người nhà đã đưa em về tự điều trị bằng thuốc nam. Bệnh nhi uống bồ công anh, xạ đen cùng 20 loại thảo dược khác. Mỗi ngày người nhà sắc thuốc thành 3 bát nhỏ, mỗi bát 200ml cho Mơ uống.

Đầu tháng 5, Mơ tới khám tại bệnh viện trong tình trạng khối u lớn, kích thước 26 x 30 cm. Theo các bác sĩ, bệnh nhân bị tổn thương phá hủy vỏ xương, thâm nhiễm xương đòn và xương bả vai phải bé, bề mặt có dấu hiệu chảy dịch. Khối u to, chèn ép khiến bé không thể sinh hoạt bình thường. Bác sĩ đánh giá tình trạng của bệnh nhi rất phức tạp, điều trị khó khăn, tốn kém.

Tương tự, ông Đức, 46 tuổi, Hà Nội khi phát hiện ung thư giai đoạn sớm, bác sĩ đánh giá tiên lượng tốt, khả năng phục hồi sức khỏe khả quan, chỉ định phẫu thuật song gia đình từ chối do sợ “đụng dao kéo”.

Ông Đức về nhà ăn chay và chữa bằng thuốc nam do thầy lang kê đơn. Thang thuốc gồm xạ đen, đẳng sâm rừng, xương khỉ và một số thành phần khác.

Mỗi ngày người nhà đun khoảng 100 g thuốc (10 g cùng 150 ml nước một lần) cho ông Đức uống thay nước. Theo người nhà, thầy lang khẳng định thuốc có tác dụng “tăng cường khí huyết, hấp thụ tốt hơn, tiêu diệt tế bào ung thư”. Nhưng chỉ vài tháng sau, khi ông Đức đi khám, tế bào ung thư xâm lấn lan rộng, ung thư di căn đến phổi, tiên lượng bệnh rất xấu.

“Mục tiêu điều trị giai đoạn này chỉ là chăm sóc giảm nhẹ các triệu chứng bệnh, cải thiện chất lượng sống”, tiến sĩ Khiêm nói. Người bệnh ung thư gan giai đoạn đầu được phẫu thuật cắt bỏ hoặc ghép gan, tỷ lệ sống sót sau 5 năm khoảng 60-70%. Nhưng ở giai đoạn muộn, khối u di căn xa đến các cơ quan khác, tiên lượng sống sau 5 năm còn 4%.

Đây chỉ là hai trong số rất nhiều trường hợp người bệnh ung thư được chẩn đoán ung thư nhưng bản thân người bệnh không tuân theo y lệnh, từ chối can thiệp, điều trị. Người bệnh tự điều trị bằng thuốc nam hay các thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, quay trở lại bệnh viện thì đã mất cơ hội điều trị.

TS Vũ Hữu Khiêm, Trưởng Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khuyến cáo người bệnh nên tin vào y học hiện đại.

Tuân thủ phác đồ, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng và giữ tâm lý thoải mái là phương pháp hiệu quả nhất giúp người bệnh ung thư điều trị tốt, cải thiện chất lượng và thời gian sống.

Người bệnh đang điều trị, đặc biệt là các loại ung thư có diễn tiến nhanh, nên tuyệt đối tuân thủ phác đồ, không ngừng thuốc trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Trường hợp không đáp ứng thuốc đang điều trị, cần trao đổi lại với bác sĩ để tìm ra hướng điều trị phù hợp hơn. Tuyệt đối không dùng các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc.

Một số loại thuốc miễn dịch, điều trị đích chi phí cao, nhưng hiện có các chương trình tài trợ của hãng thuốc kết hợp với Bộ Y tế và bệnh viện hỗ trợ giúp người bệnh giảm gánh nặng tài chính.