Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) (SIMO) mới đưa vào hoạt động năm 2025 nhưng mang lại hiệu quả vượt trội trong hoạt động giám sát các hệ thống thanh toán.  

Theo Vụ Thanh toán (NHNN), thông qua SIMO, từ đầu năm đến nay, hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến 2,13 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 670.000 lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 2.570 tỷ đồng.

Thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển bùng nổ ở nước ta. Sau 20 năm, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt ở nước ta đã tăng khoảng 500 lần về số lượng và hơn 60 lần về giá trị so với năm 2005.

Trong giai đoạn từ năm 2015-2025, giao dịch qua Internet tăng khoảng 59 lần về số lượng và 21 lần về giá trị; giao dịch qua Mobile tăng khoảng 280 lần về số lượng và 600 lần về giá trị; QR Code mới được phổ biến từ năm 2018 và tăng mạnh, đến nay, tăng khoảng trên 700 lần về số lượng và trên 400 lần về giá trị. 

Tuy nhiên, cùng với thanh toán số phát triển nhanh, rủi ro an ninh mạng và gian lận tài chính cũng gia tăng. Trong bối cảnh đó, NHNN cũng ban hành hàng loạt biện pháp đồng bộ nhằm tăng cường bảo vệ hệ thống thanh toán và người dùng. 

Vụ Thanh toán cho biết, giai đoạn 2017–2025 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của hệ thống thanh toán và hoạt động ngân hàng số. Để đáp ứng yêu cầu thực tế, Vụ Thanh toán đã tham mưu ban hành nhiều cơ chế, chính sách, định hướng phát triển, ứng dụng công nghệ có tính dẫn dắt như: Định danh điện tử (eKYC) giúp người dân mở tài khoản thanh toán, ví điện tử và sử dụng dịch vụ hoàn toàn trực tuyến; Thanh toán nhanh 24/7, QR code, ví điện tử, mobile banking trở thành phương thức phổ biến, chiếm ưu thế trong giao dịch hàng ngày; Kết nối dữ liệu dân cư, dữ liệu doanh nghiệp, dữ liệu phòng chống rửa tiền trong triển khai Đề án 06; Kế hoạch 01/KHPH-BCA-NHNN về thực hiện các nhiệm vụ tại Đề án 06; Tạo lập hệ sinh thái thanh toán số, tiếp tục mở rộng kết nối liên thông với các ngành, lĩnh vực khác như giáo dục, y tế, giao thông, dịch vụ công, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển của dịch vụ công cấp độ 4 và hoạt động kinh tế số ngày càng sôi động.  

Hiện đơn vị này cũng đi đầu trong nghiên cứu và quản lý các mô hình mới: Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Fintech Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng - một bước chuẩn bị quan trọng để quản lý đổi mới sáng tạo. Triển khai dịch vụ Mobile Money mở ra cơ hội tiếp cận tài chính cho người dân vùng nông thôn, miền núi, hải đảo. Kết nối thanh toán xuyên biên giới qua QR với các nước ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc… góp phần thúc đẩy thương mại, du lịch và thanh toán của người dân. Nghiên cứu tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC) theo dõi xu hướng crypto, stablecoin, phân tích tác động, rủi ro đối với ổn định tài chính- tiền tệ và tận dụng cơ hội tiềm năng từ sự đổi mới thanh toán.