Sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng

Không còn đơn thuần là mua đặc sản làm quà, nhiều du khách giờ đây muốn tận tay trải nghiệm quy trình sản xuất, lắng nghe câu chuyện làng nghề và kết nối với văn hóa địa phương. Đây chính là lý do khiến nhiều doanh nghiệp lữ hành đã chủ động tích hợp sản phẩm OCOP vào tour du lịch cộng đồng.

Ông Phạm Anh Vũ, Giám đốc Công ty cổ phần Truyền thông Du lịch Việt cho hay, từ kẹo dừa Bến Tre, trà sen Đồng Tháp, đến cà phê chồn Lâm Đồng hay chè và sữa Mộc Châu… đều được đưa vào tour như một phần quan trọng trong hành trình trải nghiệm.

Đặc biệt, một số hành trình được khách du lịch yêu thích như tour Cái Bè, nơi du khách có thể tự tay hái trái cây tại vườn, thưởng thức tại chỗ và tìm hiểu quy trình chế biến các sản phẩm từ trái cây đạt chuẩn OCOP. Tại làng lụa Vạn Phúc, khách du lịch được tìm hiểu quy trình dệt truyền thống; còn tại Bát Tràng, được tự tay nặn gốm và mang sản phẩm về làm kỷ niệm.

“Chúng tôi không chỉ chọn sản phẩm đẹp và ngon, mà phải là sản phẩm có thể kể chuyện về con người, văn hóa và quy trình làm ra nó”, ông Vũ nói.

Cùng với quan điểm gắn kết OCOP theo chiều sâu, bà Hoàng Thùy Linh, Phó giám đốc Tiếp thị - Truyền thông Lữ hành Saigontourist nhấn mạnh, hiện nay, việc lựa chọn sản phẩm OCOP đưa vào tour cần đáp ứng 3 tiêu chí: đậm bản sắc vùng miền, có khả năng tổ chức trải nghiệm hấp dẫn và có sự cam kết phối hợp của người dân địa phương. “Đặc biệt, khi người dân đồng hành cùng doanh nghiệp trong vai trò chủ thể dịch vụ, giá trị du lịch mới lan tỏa bền vững”, bà Linh nhấn mạnh.

Có thể nói, OCOP là “đặc sản thương hiệu” tại điểm đến, vừa là quà tặng, vừa là câu chuyện địa phương. Ở góc nhìn thị trường, ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Phát triển Golden Smile cho rằng: “Khách inbound rất thích những trải nghiệm đi kèm như làm thử sản phẩm, nấu ăn đặc sản, chế biến thủ công… Đó là lý do chúng tôi phân chia tour theo đối tượng khách để thiết kế nội dung phù hợp nhất”.

Gỡ khó cho hoạt động liên kết

Dù tiềm năng kết hợp giữa sản phẩm OCOP và du lịch cộng đồng là rất lớn, nhưng nhiều doanh nghiệp đều cho rằng vẫn còn “nút thắt” cần tháo gỡ để mô hình này phát triển bền vững và bài bản.

Theo ông Phạm Anh Vũ, khó khăn lớn nhất hiện nay là nhiều sản phẩm OCOP chưa đáp ứng đủ tiêu chí về thẩm mỹ, mẫu mã hoặc thiếu đi một “câu chuyện đủ sâu” để thu hút du khách, đặc biệt là khách quốc tế. Ngoài ra, không ít địa phương sản xuất mạnh nhưng chưa có sự đầu tư cho hoạt động du lịch như dịch vụ đón khách, đội ngũ hướng dẫn, cơ sở lưu trú, vệ sinh…

“Một số homestay ở vùng sâu vùng xa, dù đẹp và đặc sắc, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu tối thiểu về vệ sinh, tiện nghi hay ngôn ngữ với khách nước ngoài. Do đó, để nâng cao chất lượng tour, chúng tôi kiến nghị cần có các chương trình đào tạo bài bản cho người dân, từ kỹ năng tiếp đón khách, giới thiệu sản phẩm đến kể chuyện và xử lý tình huống”, ông Vũ đề xuất.

Ngoài ra, ông Nguyễn Trần Hoàng Phương cho rằng, các câu chuyện di sản, truyền nghề, khởi nghiệp từ sản phẩm OCOP cũng cần được truyền thông một cách chuyên nghiệp để tạo nên sản phẩm có chiều sâu văn hóa.

“Một sản phẩm có câu chuyện hay sẽ được du khách chọn mua, không chỉ vì chất lượng mà vì ý nghĩa”, ông Phương nhấn mạnh.

Ngoài ra, một vướng mắc khác là sự phân tán điểm bán OCOP ở nhiều địa phương gây khó khăn cho du khách tìm kiếm. Theo ông Phương, chính quyền nên quy hoạch khu trưng bày chung sản phẩm OCOP, niêm yết giá rõ ràng, tích hợp dịch vụ và tạo điều kiện để sản phẩm bản địa dễ dàng tiếp cận du khách hơn.

Theo các đơn vị lữ hành, liên kết OCOP và du lịch cộng đồng không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, mà còn là cách để người dân địa phương kể câu chuyện văn hóa của mình đến du khách bốn phương. Tuy nhiên, để mô hình này thực sự cất cánh, rất cần một chiến lược bài bản với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ sinh thái du lịch, từ chính quyền, doanh nghiệp đến cộng đồng dân cư. Đồng thời, cần tăng cường chuyển đổi số, xây dựng nền tảng chung giới thiệu sản phẩm OCOP, bán vé điện tử, khảo sát phản hồi khách, quản lý tour và giám sát tiêu chuẩn dịch vụ theo thời gian thực.