Trong các cuộc thi khởi nghiệp hay chương trình vườn ươm, nhiều nhà sáng lập thường dành phần lớn thời gian chuẩn bị để đạt thứ hạng cao, tập trung vào các tiêu chí chấm điểm của ban tổ chức. Cách tiếp cận này có thể giúp startup giành giải thưởng, nhưng không đảm bảo sẽ nhận được vốn đầu tư. Với nhà đầu tư, điều họ quan tâm hàng đầu là khả năng sinh lời khi rót vốn, chứ không phải giải thưởng hay danh hiệu của doanh nghiệp.

Theo chuyên gia khởi nghiệp Hải Nguyễn, một ví dụ điển hình là phần trình bày (pitching) của VinCSS tại một sự kiện pitching quốc tế. Thay vì tuân thủ chặt chẽ các tiêu chí kỹ thuật mà ban tổ chức đề ra, anh Hải Nguyễn khi đó giữ vị trí đại diện VinCSS, quyết định tập trung toàn bộ bài thuyết trình vào những yếu tố mà nhà đầu tư mong muốn được nghe. Kết quả là VinCSS không lọt vào Top 3 đội thắng cuộc, nhưng cuối chương trình, đa số nhà đầu tư lại đánh giá đây là phần thuyết trình ấn tượng nhất và chủ động xin liên lạc để trao đổi về cơ hội hợp tác. Số lượng nhà đầu tư quan tâm đến VinCSS thậm chí còn cao hơn cả nhóm thắng giải.

Từ thực tế này, cũng như kinh nghiệm tư vấn cho nhiều startup, chuyên gia Hải Nguyễn đánh giá, yếu tố then chốt để thu hút nhà đầu tư chính là tractions - những thành tựu và kết quả đã đạt được. Trong một sự kiện có hàng chục đội cùng thuyết trình, nhà đầu tư thường bị phân tán sự chú ý. Nếu startup không tạo điểm nhấn trong 30 giây đầu tiên, khả năng cao họ sẽ bỏ qua phần còn lại. Tuy nhiên, nhiều nhà sáng lập lại dành phần lớn thời gian nói về mô hình kinh doanh, sản phẩm, hay giải pháp, để rồi chỉ nhắc đến thành tựu một cách vội vã ở cuối bài.

Một chiến lược hiệu quả là mở đầu bài thuyết trình bằng những điểm mạnh thuyết phục nhất. Trước hết, hãy trình bày traction về nhà sáng lập. Nhà đầu tư thường quan tâm đặc biệt đến người đứng sau startup - liệu họ có đủ năng lực, kinh nghiệm và tầm nhìn để xây dựng một doanh nghiệp thành công hay không. Ví dụ, một nhà sáng lập có nền tảng học vấn nổi bật và từng tham gia các dự án quy mô hàng chục triệu USD sẽ tạo ấn tượng mạnh, khiến nhà đầu tư hứng thú tìm hiểu sâu hơn về công ty. Việc chia sẻ thông tin liên lạc, như QR code LinkedIn, cũng giúp kéo nhà đầu tư vào mạng lưới kết nối lâu dài.

Tiếp theo, cần tập trung vào traction của công ty. Đây có thể là dữ liệu về số lượng người dùng, doanh thu, đội ngũ nhân sự hay công nghệ lõi mà doanh nghiệp sở hữu. Nếu những chỉ số này đủ mạnh, nhà đầu tư sẽ hiểu rằng sản phẩm đã được thị trường đón nhận, từ đó tăng sự tin tưởng và hứng thú với cơ hội đầu tư. Các yếu tố khác như quy mô thị trường hay phân tích đối thủ có thể được trình bày sau, khi nhà đầu tư đã thực sự bị thu hút.

Tóm lại, để pitching hiệu quả trước đám đông nhà đầu tư, nhà sáng lập cần xác định rõ mục tiêu chính là gọi vốn, chứ không chỉ để giành giải thưởng. Toàn bộ nội dung trình bày nên xoay quanh những gì nhà đầu tư quan tâm, đặc biệt là traction. Một bài thuyết trình mạch lạc, nhấn mạnh thành tựu và tiềm năng sinh lời, sẽ giúp startup không chỉ gây ấn tượng, mà còn mở ra cơ hội nhận vốn đầu tư trong tương lai.