Tại Diễn đàn khoa học và doanh nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nội vụ đã nêu nhiều định hướng cải cách thể chế, quản lý tổ chức xã hội và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Hai nội dung được chú trọng là đổi mới phương thức quản lý hội đoàn trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và xây dựng cơ chế đủ sức thu hút, trọng dụng nhân tài cho các ngành mũi nhọn.

Trình bày về vai trò của Bộ Nội vụ trong quản lý hội, ông Nguyễn Tiến Đạo, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ cho biết, đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 22.417 hội. Trong số này, 618 hội hoạt động trong phạm vi toàn quốc hoặc liên tỉnh, còn hơn 21.000 hội hoạt động ở cấp địa phương. Quy mô lớn, phạm vi rộng và sự hiện diện ở nhiều ngành nghề, lĩnh vực cho thấy các hội đoàn đang là một nguồn lực xã hội quan trọng.

Ông Nguyễn Tiến Đạo, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ, Bộ Nội vụ.

Theo ông Đạo, khi toàn hệ thống chính trị đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác quản lý hội cũng cần được đặt trong yêu cầu đổi mới chung. Vấn đề không nằm ở việc siết chặt bằng các thủ tục hành chính, mà là thiết lập một khuôn khổ pháp lý minh bạch, ổn định, tạo điều kiện để các hội phát huy vai trò tự quản, tự chịu trách nhiệm và tham gia sâu hơn vào đời sống xã hội.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, một số hội vẫn chịu ảnh hưởng của tư duy “hành chính hóa”, dẫn tới hoạt động kém linh hoạt, thiếu sức sáng tạo và chưa phát huy hết tiềm năng kết nối hội viên, chuyên gia, doanh nghiệp, cộng đồng.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là quản lý nhà nước phải chuyển từ cách tiếp cận thiên về thủ tục sang kiến tạo không gian phát triển, nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương và đúng tôn chỉ, mục đích hoạt động.

Bộ Nội vụ xác định 6 vai trò cốt lõi trong thời gian tới, trong đó trọng tâm là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thúc đẩy các hội phát triển chuyên nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý thông qua chuyển đổi số. Cùng với việc phân cấp, phân quyền cho địa phương, công tác kiểm tra, giám sát cũng cần được duy trì nghiêm túc để ngăn ngừa tình trạng hoạt động lệch tôn chỉ hoặc lợi dụng danh nghĩa hội để thực hiện các mục đích không phù hợp.

Song hành với đổi mới quản lý hội, vấn đề thu hút nhân tài được Bộ Nội vụ xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Ông Nguyễn Xuân Tự, Phó Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức cho rằng, thu hút và trọng dụng nhân tài là nhiệm vụ chính trị của cả hệ thống, gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế.

Trên cơ sở Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định 899/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cùng các nghị định liên quan, chính sách nhân tài đang được điều chỉnh theo hướng coi trọng năng lực thực chất và kết quả đóng góp. Cách tiếp cận này giúp giảm dần sự lệ thuộc vào bằng cấp, đồng thời mở rộng không gian lựa chọn người có khả năng tạo ra giá trị cụ thể cho khu vực công.

Đối tượng thu hút không riêng ở sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ trong nước, mà mở rộng tới người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài. Đây là nguồn lực có thể bổ sung tri thức, kinh nghiệm quản trị, năng lực nghiên cứu và khả năng kết nối quốc tế cho các chương trình phát triển trọng điểm.

Thu hút và trọng dụng nhân tài là nhiệm vụ chính trị của cả hệ thống, gắn trực tiếp với mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế.

Theo ông Nguyễn Xuân Tự, với chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học đảm nhận nhiệm vụ mũi nhọn, mức lương và chế độ đãi ngộ sẽ cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của công chức, viên chức thông thường. Các chính sách đi kèm có thể gồm ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, hỗ trợ nhà ở, điều kiện làm việc đạt chuẩn quốc tế và cơ chế bảo đảm để nhân tài yên tâm cống hiến.

Những lĩnh vực được ưu tiên thu hút gồm chuyển đổi số, khoa học dữ liệu, năng lượng sạch, công nghệ sinh học và các công trình trọng điểm quốc gia. Đây đều là các ngành có tác động trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đồng thời đòi hỏi đội ngũ chuyên gia có trình độ cao, tư duy đổi mới và khả năng giải quyết những bài toán phức tạp.

Tuy nhiên, đãi ngộ vật chất chỉ là một phần của bài toán, ông Tự nhấn mạnh, nhân tài cần được tôn vinh, bảo vệ uy tín và trao cơ hội tham gia những nhiệm vụ có ý nghĩa thực chất. Khi chuyên gia được trực tiếp tham gia dự án chiến lược, tư vấn chính sách vĩ mô cho Đảng và Chính phủ, họ sẽ thấy rõ giá trị từ đóng góp của mình đối với sự phát triển chung.