Quảng Ngãi kiên quyết xử lý các dự án chậm triển khai và tháo gỡ cho những dự án tiềm năng nhằm từng bước khơi thông nguồn lực đất đai (Ảnh: P.V)

Không còn chỗ cho những dự án “ôm đất”

Những năm qua, cùng với quá trình thu hút đầu tư, trên địa bàn Quảng Ngãi xuất hiện không ít dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng nhiều năm không triển khai, kéo theo tình trạng đất đai bị bỏ hoang, nguồn lực bị lãng phí và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

Ông Nguyễn Hải Trường, Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi cho biết, từ năm 2025 đến nay, địa phương đã đẩy mạnh rà soát toàn bộ các dự án được giao đất nhưng chậm triển khai, không thực hiện đúng tiến độ hoặc vi phạm quy định của pháp luật về đất đai.

Kết quả, trong năm 2025, tỉnh đã thu hồi 13 dự án. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, thêm 11 dự án bị thu hồi và nhiều dự án khác đang tiếp tục được xem xét, xử lý theo quy định.

Mục tiêu không còn là số lượng Dự án được cấp phép, mà là khả năng triển khai, giải ngân thực chất và đưa dòng vốn vào nền kinh tế.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý, việc thu hồi không nhằm tạo ra những con số thống kê về xử lý dự án, mà hướng đến mục tiêu lớn hơn là giải phóng nguồn lực đất đai, tạo cơ hội cho những nhà đầu tư có năng lực thực sự tiếp cận quỹ đất để triển khai dự án.

“Đất công nghiệp sạch hiện nay không còn nhiều. Nếu các dự án chậm triển khai vẫn tiếp tục giữ đất thì những nhà đầu tư có nhu cầu thực sự sẽ không còn cơ hội tiếp cận”, lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi chia sẻ.

Một trong những trường hợp mới nhất là Dự án Cụm Nhà máy chế biến thực phẩm và dược liệu công nghệ cao của Công ty cổ phần Dược liệu và Thực phẩm Măng Đen.

UBND tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định thu hồi hơn 330.000 m2 đất tại Khu công nghiệp Sao Mai, xã Đăk Rơ Wa do doanh nghiệp vi phạm quy định tại Khoản 8, Điều 81 Luật Đất đai năm 2024. Diện tích thu hồi gồm hai khu đất với tổng quy mô hơn 33 ha, trước đây được giao để thực hiện dự án chế biến thực phẩm và dược liệu công nghệ cao.

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, việc thu hồi được thực hiện do doanh nghiệp vi phạm quy định của pháp luật về đất đai. Sau khi hoàn thành thủ tục, diện tích này sẽ được giao UBND xã Đăk Rơ Wa quản lý.

Nếu Dự án Măng Đen là ví dụ về việc kiên quyết xử lý các dự án không còn khả năng triển khai thì Dự án Khu công nghiệp Dung Quất của Công ty cổ phần Hoàng Thịnh Đạt lại cho thấy, cách tiếp cận khác của Quảng Ngãi.

Dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2016 với quy mô 319 ha. Theo kế hoạch ban đầu, toàn bộ dự án phải hoàn thành trong giai đoạn 2016-2019. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn khách quan.

Đến cuối năm 2020, Nhà nước mới hoàn thành việc cho thuê và bàn giao khoảng 99,65 ha do vướng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Phần diện tích được giao cũng chưa có quỹ đất để xây dựng các hạng mục hạ tầng thiết yếu như trạm xử lý nước thải tập trung và hệ thống giao thông, nên chưa đủ điều kiện thu hút nhà đầu tư thứ cấp.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh quy hoạch chung Khu kinh tế Dung Quất làm quy mô dự án giảm từ 319 ha xuống còn khoảng 154,8 ha. Phần diện tích còn lại được chuyển sang đất đơn vị ở, tái định cư và khu dân cư mới, khiến chủ đầu tư phải chờ hoàn tất thủ tục điều chỉnh quy hoạch và điều chỉnh chủ trương đầu tư mới có thể tiếp tục triển khai.

Theo Ban Quản lý, hiện các đơn vị đang phối hợp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư đối với phần diện tích còn lại, đồng thời hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án.

Theo tiến độ dự kiến, phần diện tích hơn 112 ha sẽ được triển khai xây dựng từ quý IV/2026 đến quý III/2028; phần diện tích còn lại sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng trong giai đoạn 2026-2028 và đưa công trình vào hoạt động cuối năm 2029.

Kết quả trên cho thấy, Quảng Ngãi không lựa chọn giải pháp thu hồi bằng mọi giá, mà ưu tiên tháo gỡ khó khăn đối với những dự án còn khả năng triển khai và nhà đầu tư vẫn thể hiện quyết tâm thực hiện.

Từ thu hút số lượng sang lựa chọn dòng vốn chất lượng

Theo ông Nguyễn Hải Trường, Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi, cùng với việc thu hút các dự án mới, Ban Quản lý đang từng bước rà soát, sắp xếp lại các dự án hoạt động kém hiệu quả để dành quỹ đất cho những nhà đầu tư thực sự có năng lực.

“Chúng tôi đang tiếp tục làm việc với các nhà đầu tư mới. Cùng với đó là từng bước sắp xếp lại các dự án hoạt động kém hiệu quả để dành quỹ đất cho những nhà đầu tư thực sự có nhu cầu và có năng lực”, ông Trường cho biết.

Theo ông Trường, trước đây, việc hỗ trợ nhà đầu tư chủ yếu dừng ở khâu mời gọi và cấp chủ trương đầu tư. Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng và tháo gỡ thủ tục chưa được thực hiện đồng bộ, khiến nhiều dự án dừng lại ngay sau khi được chấp thuận đầu tư.

Một số nhà đầu tư cũng không thực sự muốn triển khai dự án mà chủ yếu xin chủ trương rồi để đó hoặc tìm cách chuyển nhượng. Từ thực tế này, Ban Quản lý đã thay đổi phương thức làm việc theo hướng đồng hành với những nhà đầu tư thực sự muốn triển khai dự án.

“Quan điểm của chúng tôi là chỉ cần nhà đầu tư thực sự muốn làm thì Ban Quản lý sẽ hỗ trợ và đồng hành. Còn những trường hợp không còn quyết tâm thì sẽ xử lý theo quy định”, ông Trường nhấn mạnh.

Không chỉ lĩnh vực công nghiệp, việc rà soát cũng được triển khai đối với các dự án đô thị và dịch vụ. Đối với các dự án đô thị, sau khi xác định hình thức chấp thuận đầu tư đồng thời không còn phù hợp theo kết luận của Chính phủ, Ban Quản lý đã vận động các nhà đầu tư chấm dứt dự án để tổ chức đấu thầu lại.

Đến nay, đã có hai trong bốn dự án vướng mắc được xử lý theo hướng này. Một số dự án khu đô thị cũng đã được đưa ra đấu thầu lại, trong đó có dự án tại Tịnh Phong đang hoàn tất thủ tục ký kết.

Trong lĩnh vực dịch vụ, sau khi tỉnh chỉ đạo thanh tra hơn 16 dự án, Ban Quản lý sẽ tiếp tục làm việc với từng nhà đầu tư. Những nhà đầu tư còn quyết tâm triển khai sẽ tiếp tục được hỗ trợ; các trường hợp không còn khả năng thực hiện sẽ bị xử lý theo quy định.

Hiện lĩnh vực dịch vụ có 26 dự án, trong đó đã chấm dứt 4 dự án và đang tiếp tục rà soát 22 dự án còn lại.

Lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi cho rằng, nếu quá trình làm việc diễn ra thuận lợi thì khoảng một nửa số dự án sẽ được khơi thông, số còn lại sẽ tiếp tục xử lý theo quy định.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi, mục tiêu hiện nay không còn là số lượng dự án hay tổng vốn đăng ký đầu tư, mà là khả năng triển khai và giải ngân thực tế.

“Thành công không nằm ở việc cấp được bao nhiêu chủ trương đầu tư, mà là nhà đầu tư có triển khai dự án, có giải ngân và đưa vốn vào nền kinh tế hay không”, ông Nguyễn Hải Trường khẳng định.

Việc kiên quyết thu hồi các dự án không còn khả năng triển khai, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án còn tiềm năng, cho thấy Quảng Ngãi đang chuyển từ tư duy thu hút đầu tư theo số lượng sang nâng cao chất lượng dòng vốn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, tạo dư địa cho các dự án có năng lực, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện môi trường đầu tư trong giai đoạn phát triển mới.