Nghị quyết mới được thông qua điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết số 187/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Theo đó, Dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (Lào Cai), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (Hải Phòng). Chiều dài tuyến chính khoảng 363 km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 63 km; đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố, gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Sơ bộ tổng mức đầu tư là 289.339 tỷ đồng (tăng thêm hơn 86.100 tỷ đồng so với phê duyệt trước đó là 203.200 tỷ đồng).

Về quy mô, đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm, đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại; khổ 1.435 mm; vận chuyển chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.

Nghị quyết điều chỉnh áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai cho các tuyến nhánh kết nối cảng biển.

Dự án thực hiện thu hồi đất theo quy mô quy hoạch (đường đôi đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại). Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của Dự án khoảng 2.075 ha, gồm: đất trồng lúa khoảng 784 ha (trong đó đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên khoảng 534 ha), đất lâm nghiệp khoảng 897 ha, các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 394 ha (không bao gồm đất sẽ bàn giao cho các địa phương sau khi hoàn thành Dự án khoảng 1.048 ha mỏ vật liệu và bãi đổ thải).

Nghị quyết vừa được phê duyệt đặt mục tiêu tiến độ dự án thực hiện là từ năm 2025 lập báo cáo nghiên cứu khả thi, phấn đấu hoàn thành cơ bản dự án chậm nhất vào năm 2030. 

Báo cáo tiếp thu, giải trình trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho hay việc sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt trước đó được xác định theo quy định về xây dựng và đề cập trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. 

Cụ thể, sơ bộ tổng mức đầu tư điều chỉnh lần này đã được tính toán cụ thể, chi tiết hơn, trên cơ sở tính theo giá trị tổng mức đầu tư của bước báo cáo nghiên cứu khả thi. Bao gồm: danh mục các tiêu chuẩn kỹ thuật được Bộ Xây dựng phê duyệt; khối lượng công việc; đơn giá các loại vật tư vật liệu, chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư cập nhật đến năm 2026.   

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ làm rõ từng khoản chi phí bổ sung, điều chỉnh. Trong đó, chi phí xây lắp và thiết bị tăng 51.210 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng và các chi phí khác tăng khoảng 163 tỷ đồng; chi phí dự phòng giảm 114 tỷ đồng.

Chính phủ sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí, hạn chế tối đa việc tiếp tục điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện dự án.

Về nguồn vốn, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 289.339 tỷ đồng. Bộ Xây dựng dự kiến nhu cầu vốn giai đoạn 2021 - 2025 đã bố trí 711 tỷ đồng; giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 224.586 tỷ đồng; giai đoạn 2031 - 2035 cần khoảng 64.042 tỷ đồng. Nguồn vốn được bố trí từ ngân sách Nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nguồn vốn hợp pháp khác.  

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ kỹ thuật phức tạp và là dự án lần đầu được triển khai tại Việt Nam. Trong quá trình chuẩn bị, nhiều yếu tố và chủ trương mới xuất hiện, đòi hỏi tập trung thực hiện để bảo đảm các mục tiêu đã được Đảng, Nhà nước định hướng.