Xuất nhập khẩu cả năm 2026 có thể lập đỉnh 1.200 tỷ USD nếu 4 tháng cuối năm duy trì được "phong độ" như tháng 8.

Hoạt động xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 8 tháng năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tám tháng năm 2026 đạt trên 770 tỷ USD, là mức cao nhất của tám tháng các năm từ trước đến nay, tăng 28,7% so với cùng kỳ 2025.

Hình thành mặt bằng mới về quy mô thương mại

Theo dõi xuất nhập khẩu từng tháng, có thể thấy, quy mô thương mại đã được mở rộng rất nhanh.

Chỉ riêng tháng 8, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt khoảng 109,7 tỷ USD, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu đạt 54,79 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 54,91 tỷ USD. 

Tháng 8 cũng là tháng thứ hai liên tiếp thương mại hàng hóa quốc tế của Việt Nam chạm mốc gần 110 tỷ USD, cho thấy sức bật đáng chú ý của hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.

Lũy kế 8 tháng, tổng quy mô thương mại hàng hóa quốc tế tăng 172 tỷ USD so với cùng kỳ, vượt 770 tỷ USD, là mức cao nhất của tám tháng các năm từ trước đến nay. Trong đó xuất khẩu gần 375 tỷ USD, tăng 68,7 tỷ USD so với cùng kỳ.

Diễn biến trên cho thấy năm 2026 đang hình thành một mặt bằng kim ngạch thương mại quốc tế mới của Việt Nam. Không chỉ tăng về lượng, các mặt hàng xuất, nhập khẩu còn được đa dạng hóa, nhất là ở nhóm hàng công nghiệp, điện tử, máy móc, nguyên liệu đầu vào và các sản phẩm có mức độ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cơ cấu xuất khẩu thể hiện rõ vai trò chủ đạo của nhóm hàng công nghiệp chế biến, đạt  gần 338 tỷ USD, chiếm 90,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhóm hàng nông, lâm sản đạt 26,65 tỷ USD, chiếm 7,1%; nhóm hàng thủy sản đạt 8,0 tỷ USD, chiếm 2,1%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 2,2 tỷ USD, chỉ chiếm 0,6%.

"Điều này cho thấy nền tảng xuất khẩu của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào các ngành chế biến và các chuỗi sản xuất có hàm lượng công nghệ cao hơn, thay vì dựa chủ yếu vào xuất khẩu nguyên liệu thô", Cục Thống kê nhấn mạnh.

Chiều ngược lại, nhập khẩu 8 tháng 2026 đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng  tăng 103,18 tỷ USD .

Phần lớn hàng hóa nhập khẩu trong 8 tháng là tư liệu sản xuất. Nhóm này đạt 372,04 tỷ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong đó máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 57,6%; nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 36,5%. Hàng tiêu dùng chỉ chiếm 5,9%.

Vì vậy, nhập khẩu tăng mạnh không nên được nhìn nhận đơn thuần là tín hiệu tiêu cực. Phần lớn hàng hóa nhập khẩu đang được sử dụng cho sản xuất, đầu tư và xuất khẩu, qua đó tạo thêm năng lực cho hoạt động kinh tế trong nước.

Triển vọng tăng trưởng xuất nhập khẩu năm 2026

Những tháng cuối năm, xuất nhập khẩu hàng hóa tiếp tục sôi động nhờ mùa tiêu dùng sôi động nhất trong năm. Điều này sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho sản xuất và thương mại hàng hóa quốc tế.

Theo đó, xuất khẩu có triển vọng nhờ các ngành tạo kim ngạch lớn như: Điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị; điện thoại và linh kiện; phương tiện vận tải và phụ tùng; đồ chơi, dụng cụ thể thao; rau quả, thủy sản; một số sản phẩm hóa chất, chất dẻo và công nghiệp chế biến.

Đặc biệt, nhóm điện tử, máy tính và linh kiện với mức tăng 51,1% sẽ là một trong những nhân tố quan trọng quyết định khả năng duy trì tốc độ tăng xuất khẩu cao trong những tháng cuối năm.

Nhập khẩu có khả năng tiếp tục tăng nhanh hơn xuất khẩu, do nhu cầu máy móc, thiết bị; linh kiện điện tử; nguyên vật liệu; năng lượng; nguyên phụ liệu phục vụ các ngành xuất khẩu.

Với kết quả xuất khẩu hơn 770 tỷ USD sau 8 tháng, khả năng đưa quy mô thương mại trong cả năm 2026 vượt 1.000 tỷ USD là trong tầm tay.

Thậm chí, nếu thị trường không biến động, duy trì được quy mô xuất nhập khẩu như mức thực hiện của tháng 8, sẽ đưa tổng kim ngạch cả năm có thể đạt khoảng 1.200 tỷ USD. Bởi, theo thông lệ, kim ngạch xuất, nhập khẩu thường có xu hướng tăng trong những tháng cuối năm do nhu cầu sản xuất, tiêu dùng gia tăng, từ đó sẽ tạo thêm dư địa để tổng kim ngạch cả năm 2026 chinh phục được mốc mới.

Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, từ thực tế xuất nhập khẩu 8 tháng qua, có thể nhận định xuất, nhập khẩu Việt Nam trong 4 tháng cuối năm tiếp tục duy trì xu hướng tăng, nhưng cán cân thương mại nhiều khả năng vẫn nghiêng về nhập siêu.

Nhập siêu vì vậy vừa là thách thức về cân đối thương mại, vừa là biểu hiện của quá trình mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Vấn đề cốt lõi trong thời gian tới không chỉ là kiểm soát nhập siêu, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả sử dụng hàng nhập khẩu, dặc biệt là nguyên liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất, qua đó tạo ra ngày càng nhiều giá trị gia tăng trong nước. Quy mô tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu có thể đạt 1.200 tỷ USD là khả thi nếu tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu được duy trì trong quý IV/2026.