Giá sầu riêng lao dốc

Những ngày đầu tháng 5/2026, thị trường sầu riêng miền Tây chứng kiến đợt giảm giá sâu chưa từng thấy ngay khi bước vào vụ thu hoạch. Tại nhiều địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long đặc biệt là khu vực Cần Thơ, Đồng Tháp, giá sầu riêng Ri6 liên tục lao dốc chỉ trong vài ngày, khiến không ít nông dân và thương lái lo ngại tình trạng “giải cứu” có thể tái diễn khi vào chính vụ.

Theo ghi nhận tại các vựa thu mua trong vùng, sầu riêng Ri6 loại A hiện chỉ còn được thu mua quanh mức 42.000 - 45.000 đồng/kg, trong khi loại B dao động khoảng 30.000 đồng/kg. So với hơn một tháng trước, mức giá này đã giảm khoảng 60%. Thậm chí, giá mua xô tại vườn đối với Ri6 ở nhiều nơi chỉ còn 22.000 - 30.000 đồng/kg.

Trong khi đó, các giống sầu riêng Thái như Monthong hay Dona cũng giảm giá nhưng vẫn giữ khoảng cách khá lớn. Loại A hiện dao động quanh mức 80.000 - 100.000 đồng/kg, còn loại B ở mức 50.000 - 80.000 đồng/kg.

Sự chênh lệch này khiến người trồng Ri6 gặp áp lực rất lớn. Theo Hiệp hội sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, với chi phí sản xuất bình quân khoảng 35.000 đồng/kg, nhiều nhà vườn đang lỗ từ 5.000 - 8.000 đồng/kg khi bán ra thị trường. Ngược lại, người trồng sầu riêng Thái vẫn có thể duy trì lợi nhuận từ 15.000 - 25.000 đồng/kg.

Không khí lo lắng đang lan rộng tại các vùng trồng sầu riêng trọng điểm. Chỉ vài ngày trước kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, giá Ri6 vẫn dao động quanh mức 35.000 - 40.000 đồng/kg, còn sầu riêng Thái ở mức 90.000 - 100.000 đồng/kg. Tuy nhiên, chỉ sau ít ngày, giá đồng loạt lao dốc mạnh.

“Mới đầu vụ mà giá đã giảm sâu như vậy thì khi bước vào chính vụ không biết sẽ còn xuống tới mức nào”, anh Nguyễn Thế Hùng, một người bán sầu riêng lưu động tại thành phố Cần Thơ chia sẻ.

Dọc nhiều tuyến đường, chợ dân sinh và các điểm bán tự phát tại Cần Thơ, sầu riêng xuất hiện dày đặc. Nhiều nhà vườn tự mang hàng ra bán lẻ để giảm bớt áp lực tiêu thụ. Phần lớn lượng hàng được bày bán là Ri6 loại 2 hoặc hàng dạt với giá chỉ khoảng 35.000 - 45.000 đồng/kg. Một số điểm bán Ri6 loại đẹp ở mức khoảng 70.000 đồng/kg, còn sầu riêng Thái dao động 80.000 - 90.000 đồng/kg.

Không chỉ ngoài chợ hay vỉa hè, trên các nền tảng bán hàng trực tuyến, giá sầu riêng cũng giảm theo xu hướng chung của thị trường. Tuy nhiên, theo ghi nhận, mức giá giảm mạnh chủ yếu tập trung ở nhóm hàng loại hai hoặc hàng không đạt chuẩn chất lượng. Những dòng cao cấp như Monthong, Dona hay Musang King vẫn giữ giá khá ổn định.

Theo một số thương lái, hiện các vựa vẫn thu mua Ri6 chất lượng tốt quanh mức 38.000 - 40.000 đồng/kg, trong khi sầu riêng Thái loại đẹp vẫn được trả giá 80.000 - 90.000 đồng/kg. Dù vậy, giới kinh doanh lo ngại khi nguồn cung tăng mạnh trong những ngày tới, giá có thể tiếp tục giảm sâu.

Giá sầu riêng suy giảm ngay từ đầu vụ, khiến nhiều nông dân và nhà vườn lo lắng.

Áp lực bủa vây

Áp lực giảm giá càng lớn trong bối cảnh diện tích trồng sầu riêng tại miền Tây tăng rất nhanh những năm gần đây. Riêng tại Cần Thơ, diện tích sầu riêng từ khoảng 2.500 ha năm 2022 đã tăng lên 13.000 ha năm 2025 và đạt hơn 14.500 ha tính đến tháng 4/2026. Các giống chủ lực gồm Ri6, Khổ qua và Monthong, tập trung tại các xã Nhơn Ái, Trường Long.

Nguồn cung tăng nhanh trong khi đầu ra gặp khó khiến thị trường thêm áp lực. Theo các chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành, một trong những nguyên nhân lớn khiến giá sầu riêng giảm mạnh là các vướng mắc liên quan đến quy định kiểm soát chất cấm và kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc.

Nhiều phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện cấp mã xuất khẩu đã tạm ngưng hoạt động hoặc hạn chế tiếp nhận mẫu, khiến quá trình thông quan bị gián đoạn. Hàng hóa tồn đọng nhiều hơn, kéo theo áp lực giảm giá tại thị trường nội địa.

Đáng chú ý, trong thời điểm Việt Nam gặp khó ở khâu xuất khẩu thì Thái Lan lại bước vào chính vụ thu hoạch với nguồn cung lớn, chất lượng ổn định và lợi thế cạnh tranh mạnh hơn tại thị trường Trung Quốc.

Ông Huỳnh Thanh Lâm, Giám đốc Hợp tác xã sầu riêng Tân Thành tại xã Nhơn Ái, thành phố Cần Thơ cho biết, ngoài áp lực cung tăng mạnh, vấn đề chất lượng cũng đang ảnh hưởng lớn tới giá bán của sầu riêng Ri6.

Theo ông Lâm, nhiều vườn thu hoạch chưa đảm bảo chất lượng nên khó đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Cùng với đó, việc các phòng kiểm nghiệm ngưng hoạt động để bảo trì hoặc hạn chế tiếp nhận mẫu đã khiến quá trình xuất khẩu bị ảnh hưởng đáng kể.

Hợp tác xã Tân Thành hiện có 19 thành viên với hơn 14 ha sầu riêng, sản lượng hàng năm khoảng 250 - 300 tấn. Dù sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP và được thị trường đón nhận, hợp tác xã vẫn chủ yếu phải bán qua thương lái.

Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng cần nhìn nhận rõ sự khác biệt giữa hàng đạt chuẩn và hàng bán xô ngoài thị trường.

Theo ông Mười, những lô hàng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu vẫn đang được thu mua ở mức khá cao. Sầu riêng Monthong đạt chuẩn hiện vẫn có giá khoảng 80.000 - 90.000 đồng/kg tại vườn, còn Ri6 đạt chất lượng tốt cũng dao động 55.000 - 65.000 đồng/kg.

Trong khi đó, mức giá chỉ vài chục nghìn đồng/kg chủ yếu thuộc nhóm hàng không đạt chuẩn, không đảm bảo truy xuất nguồn gốc hoặc bị thu mua theo dạng hàng xô. Đây không phải là mặt bằng giá đại diện cho toàn bộ thị trường.

Ông Mười cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở vấn đề chất lượng, đặc biệt tại khu vực miền Tây Nam bộ, nơi tỷ lệ sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu còn thấp. Nếu các vấn đề kỹ thuật trong sản xuất và kiểm soát chất lượng không được giải quyết sớm, tình trạng giá cả bấp bênh có thể tiếp tục lặp lại trong các mùa vụ tới.

Trước thực trạng này, ngày 6/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan khẩn trương tháo gỡ khó khăn trong kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc và thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng cùng nhiều mặt hàng nông sản khác.

Bộ yêu cầu các địa phương rà soát toàn diện hoạt động sản xuất, thu hoạch, sơ chế và đóng gói; đồng thời tăng cường quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và đẩy nhanh năng lực kiểm nghiệm nhằm tránh ùn tắc kéo dài.

Các cơ sở kiểm nghiệm được yêu cầu tập trung nguồn lực, rút ngắn thời gian xử lý mẫu nhưng vẫn đảm bảo chính xác và đúng quy định. Song song đó, cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục làm việc với phía Trung Quốc để thúc đẩy công nhận thêm các phòng kiểm nghiệm mới cũng như tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến xuất khẩu.

Trong bối cảnh ngành sầu riêng Việt Nam đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu từ 4 - 4,5 tỷ USD trong năm 2026, những biến động hiện nay đang cho thấy nhiều thách thức lớn. Khi nguồn cung tăng nhanh nhưng chất lượng và năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu chưa theo kịp, bài toán ổn định đầu ra cho ngành hàng tỷ USD này vẫn còn nhiều áp lực phía trước.