Ngày 25/6/2026, tại trụ sở Cục Hải quan, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng chủ trì Hội nghị tập huấn triển khai Nghị định số 153/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2015/NĐ-CP về phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt các quy định mới, thống nhất cách hiểu và cách thức triển khai trong toàn ngành Hải quan, đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và công tác phòng, chống buôn lậu.

Quang cảnh hội nghị.

Theo Cục Hải quan, Nghị định số 153/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Hải quan năm 2014, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật trong bối cảnh nhiều quy định liên quan đã được sửa đổi, bổ sung như sắp xếp đơn vị hành chính, quản lý cửa khẩu biên giới đất liền, khu công nghệ số tập trung, trung tâm tài chính quốc tế và các mô hình quản lý mới. Việc sửa đổi cũng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sau nhiều năm triển khai Nghị định số 01/2015/NĐ-CP và Nghị định số 12/2018/NĐ-CP, khi một số quy định đã bộc lộ bất cập, chưa theo kịp yêu cầu quản lý và tạo thuận lợi thương mại.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là hoàn thiện quy định về phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại các cửa khẩu đường bộ và cửa khẩu biên giới đường thủy nội địa. Theo đó, phạm vi của từng cửa khẩu được xác định cụ thể bằng các tiêu chí như mốc giới, tọa độ, chiều dài, chiều sâu, vị trí tiếp giáp và được cập nhật theo địa giới hành chính mới sau sắp xếp. Đồng thời, Nghị định bổ sung các loại hình như lối thông quan, đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa và cửa khẩu đường sắt nhằm phù hợp với thực tiễn hoạt động và quy định hiện hành về quản lý cửa khẩu.

Để tập trung nguồn lực quản lý, Nghị định cũng đưa 20 cửa khẩu phụ không còn phát sinh hoạt động xuất nhập khẩu ra khỏi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan. Ngược lại, đối với các cửa khẩu, lối thông quan, đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa hoặc lối mở biên giới mới được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động và đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạ tầng, lực lượng kiểm tra, kiểm soát chuyên ngành, địa bàn hoạt động hải quan sẽ được xác định theo phạm vi khu vực cửa khẩu đã được quyết định, bảo đảm không để trống địa bàn quản lý.

Bên cạnh đó, Nghị định mở rộng phạm vi địa bàn hoạt động hải quan ngoài khu vực cửa khẩu nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh mới. Theo đó, nhiều địa điểm được bổ sung vào phạm vi quản lý hải quan như trụ sở, kho hàng, cơ sở sản xuất của doanh nghiệp tại khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế, Trung tâm tài chính quốc tế; cơ sở sản xuất của doanh nghiệp chế xuất; doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa để gia công, sản xuất xuất khẩu; kho hàng không kéo dài và các địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu theo quy định.

Một điểm mới quan trọng khác là các quy định về phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới được sửa đổi theo hướng tăng cường ứng dụng chuyển đổi số. Nghị định bổ sung hình thức trao đổi, cung cấp thông tin bằng tài liệu và dữ liệu điện tử giữa các cơ quan chức năng, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp và rút ngắn thời gian xử lý.

Đồng thời, Nghị định quy định rõ trong địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan Hải quan là lực lượng chủ trì thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới theo quy định của pháp luật hải quan. Quy định này bảo đảm thực hiện nguyên tắc "một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính", góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng được phổ biến những nội dung mới của Nghị định, trao đổi các tình huống phát sinh trong thực tiễn và thống nhất phương thức triển khai nhằm bảo đảm các quy định mới được áp dụng đồng bộ, hiệu quả trên toàn hệ thống Hải quan.