Khách đặt muộn, doanh nghiệp khó cân đối chi phí

Mùa cao điểm du lịch hè 2026 đã đi qua, song áp lực với các doanh nghiệp lữ hành vẫn chưa giảm. Nhu cầu đi lại còn lớn nhưng sức mua không tăng đều như các năm trước. Khách cân nhắc kỹ hơn, rút ngắn thời gian lưu trú, đặt dịch vụ muộn và ưu tiên những hành trình có thể chủ động điều chỉnh.

Với các đơn vị chuyên phục vụ đoàn của cơ quan, tập đoàn và doanh nghiệp lớn, thay đổi này tác động trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh, bởi phòng nghỉ, phương tiện và nhân sự thường phải được giữ trước nhiều tháng.

Chị Ngọc, đại diện Công ty TNHH Du lịch Vitamin Tours cho biết, lượng khách tìm đến doanh nghiệp trong mùa hè năm nay giảm rõ rệt so với cùng kỳ 2025. Đơn vị chủ yếu phục vụ khách đoàn thể, tổ chức, nên mỗi chương trình thường cần khoảng ba tháng để khảo sát nhu cầu, xây dựng lịch trình, làm việc với đối tác và thống nhất chi phí.

Trong khi khách lẻ ngày càng chuộng tự túc, doanh nghiệp lữ hành vẫn giữ lợi thế ở các hành trình phức tạp, tour nước ngoài và đoàn đông người. Ảnh: Gia Huy

Năm nay, khách hàng dành nhiều thời gian hơn để cân nhắc trước khi ký hợp đồng. Nhiều doanh nghiệp thắt chặt ngân sách phúc lợi, còn các gia đình tính toán kỹ tổng chi phí chuyến đi. Tâm lý chờ giá, so sánh dịch vụ và đặt sát ngày khởi hành khiến công ty lữ hành khó chủ động nguồn phòng, phương tiện và nhân lực.

“Doanh nghiệp năm nay chỉ kỳ vọng cân đối được chi phí, hạn chế thua lỗ. Khi đã giữ phòng, đặt xe hoặc mua trước dịch vụ, chúng tôi phải bỏ ra một khoản vốn lớn. Nếu không bán hết sản phẩm, áp lực tài chính rất rõ”, chị Ngọc nói.

Không ít khách hàng chỉ xác nhận trước chuyến đi vài tuần, thay vì hoàn tất kế hoạch từ đầu quý II như trước. Với đoàn đông người, những thay đổi sát ngày dễ làm phát sinh chi phí và ảnh hưởng chất lượng phục vụ.

Anh Đức, một du khách chuẩn bị chuyến Đà Nẵng - Hội An 4 ngày 3 đêm cùng gia đình chọn đi tự túc để chủ động thời gian. Với nhóm 4 người, ngân sách dự kiến khoảng 18 - 20 triệu đồng. Chất lượng chỗ ở, phương tiện di chuyển và đánh giá từ những người đã trải nghiệm là các tiêu chí được anh quan tâm khi lựa chọn dịch vụ.

Tour ngắn ngày lên ngôi

Xu hướng trong mùa hè năm nay là các chuyến đi ngắn, dễ bố trí thời gian và kiểm soát ngân sách. Thay vì dành 4 hoặc 5 ngày tại một điểm đến, nhiều du khách chia kỳ nghỉ thành hai chặng, mỗi nơi lưu lại khoảng hai ngày. Cách đi này phù hợp với nhóm khách trẻ, gia đình nhỏ và người lao động khó thu xếp kỳ nghỉ dài.

Theo đại diện Công ty TNHH Du lịch Vitamin Tours, thay đổi trong hành vi khách hàng buộc doanh nghiệp thiết kế lại sản phẩm. Tour trọn gói dài ngày không còn là lựa chọn mặc định. Thị trường cần nhiều chương trình có lịch trình gọn, kết nối hai hoặc ba điểm đến, bổ sung trải nghiệm ẩm thực, văn hóa địa phương và hoạt động phù hợp từng nhóm tuổi.

“Khách năm nay thường không chọn ở một nơi suốt 4 ngày. Họ muốn chia hành trình thành hai điểm đến, mỗi nơi hai ngày để có thêm trải nghiệm”, đại diện Vitamin Tours cho biết.

Nhu cầu chụp ảnh, khám phá không gian bản địa và tổ chức sự kiện riêng cũng tăng. Vitamin Tours đang phát triển sản phẩm tại khu vực bãi biển Marina, vịnh Hạ Long, theo hướng kết hợp nghỉ dưỡng, chụp ảnh và tổ chức sự kiện. Doanh nghiệp dự kiến tái hiện một số nét văn hóa làng chài bằng thuyền, lưới và các không gian ven biển.

Khu vực này có thể phục vụ khách tham quan, tổ chức hoạt động tập thể, tiệc cưới hoặc lễ cầu hôn, qua đó mở rộng nguồn thu ngoài các chương trình tour truyền thống.

Bên cạnh sức mua, thời tiết cực đoan là rủi ro lớn đối với các chương trình du lịch biển, đảo. Mưa bão, cấm cảng hoặc thay đổi lịch tàu có thể khiến kế hoạch bị đảo lộn, doanh nghiệp phải hoàn tiền, đổi lịch hoặc bố trí phương án thay thế trong thời gian ngắn. 

Các doanh nghiệp cho biết từng có tuần đơn vị  tổ chức đoàn ra đảo Cô Tô nhưng cảng tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của bão. Tàu không thể ra khơi, lịch trình buộc phải thay đổi, doanh thu bị ảnh hưởng, trong khi đơn vị vẫn phải hỗ trợ khách và xử lý các khoản dịch vụ đã đặt trước.

Rủi ro thời tiết gây thiệt hại về chi phí, đồng thời ảnh hưởng tới uy tín của đơn vị tổ chức. Dù nguyên nhân khách quan, khách hàng vẫn đánh giá doanh nghiệp qua khả năng phản ứng, phương án thay thế và cách giải quyết quyền lợi khi hành trình bị gián đoạn.

Trong khi khách lẻ ngày càng chuộng tự túc, doanh nghiệp lữ hành vẫn giữ lợi thế ở các hành trình phức tạp, tour nước ngoài và đoàn đông người. Khả năng xử lý visa, vé máy bay, phương tiện, phòng nghỉ, hướng dẫn viên và các tình huống phát sinh là lý do nhiều khách hàng vẫn chọn tour trọn gói.

Vitamin Tours đang mở rộng các chương trình outbound tới Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc) để bổ sung nguồn khách, giảm phụ thuộc vào thị trường nội địa. Đây là những tuyến quen thuộc, có thời gian bay tương đối ngắn, sản phẩm đa dạng và phù hợp với nhiều nhóm khách.

Tuy nhiên, mở rộng tour nước ngoài cũng đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát chặt giá vé, tỷ giá, chính sách thị thực và chất lượng đối tác tại điểm đến. Chỉ một biến động ở một trong các khâu này cũng có thể làm tăng giá tour hoặc ảnh hưởng tới kế hoạch khởi hành.

Do đó, doanh nghiệp cần thích ứng nhanh để có cơ hội kéo dài mùa kinh doanh, duy trì doanh thu và tạo nền tảng cho những mùa du lịch tiếp theo.