Với hệ thống 81 công ty “bình phong” và bộ máy vận hành chuyên nghiệp, Phó Đức Nam (Mr Pips) cùng đồng phạm đã thực hiện gần 1.000 vụ lừa đảo xuyên quốc gia, chiếm đoạt số tiền lên đến hơn 1.600 tỷ đồng.

Crypto vốn được sinh ra với lý tưởng về một hệ thống tài chính phi tập trung, minh bạch, nhưng bị biến thành "thiên đường" rửa tiền cho tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia. Năm 2025, các địa chỉ tiền điện tử bất hợp pháp đã nhận được ít nhất 154 tỷ USD, tăng 162% so với năm trước, đánh dấu kỷ lục về tội phạm tiền điện tử.

Crypto còn là mảnh đất màu mỡ cho tội phạm lừa đảo online, nhà đầu tư tán gia bại sản chính là con mồi béo bở. Vận dụng tối đa tâm lý “không cam lòng”, tội phạm giả danh là các công ty luật quốc tế, hoặc cơ quan thực thi pháp luật, cam kết lấy lại tiền. Kết cục những kẻ khốn khổ lại lần nữa bị vét đến đồng xu cuối cùng. Đây là loại “bẫy trong bẫy” tột cùng của lừa đảo.

Vũ Đức Tĩnh và các đồng phạm lập pháp nhân Bankland, Cawhio, GBF rồi vẽ ra các dự án bất động sản, cổ phiếu “ảo” để lôi kéo nhà đầu tư tham gia góp vốn, hứa hẹn trả lãi rất cao, rồi chiếm đoạt hơn 497 tỷ đồng.

Crypto rủi ro cao hơn chứng khoán với hai tầng nguy cơ: dự án và quản lý tài sản. Trong ma trận dự án mọc mỗi ngày, việc vẽ lợi nhuận, làm giả số liệu để “lùa gà” rất dễ. Còn quản lý tài sản thì muôn vàn rủi ro, từ bị hack, sàn sập... tức chỉ cần sơ sẩy là tài sản bốc hơi mà không được pháp lý bảo vệ. Vậy nhưng nhiều nhà đầu tư Việt vẫn bất chấp.

Dựng vỏ bọc doanh nghiệp quốc tế, tổ chức hội thảo hoành tráng và hứa hẹn lợi nhuận “khủng”, nhóm do Nguyễn Văn Luyện cầm đầu đã dụ hàng ngàn người nạp tiền mua tiền ảo Luxkingtech, qua đó chiếm đoạt hàng triệu USD.

Tội phạm tài sản số đang phát triển theo mô hình có tổ chức, gắn chặt với hạ tầng số, dòng tiền và các mạng lưới xuyên biên giới, vượt xa cách tiếp cận thuần túy. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể, huy động đồng thời các công cụ pháp lý, quản lý và thực thi, từ viễn thông, định danh, thanh toán, đến kiểm soát dòng tiền, nhằm ngăn chặn loại tội phạm này.

Tội phạm tiền số và lừa đảo trực tuyến không còn tách biệt mà đang “cộng sinh”, hòa làm một chuỗi cung ứng phạm pháp xuyên biên giới. Trước quy mô và mức độ tinh vi ngày càng gia tăng, nhiều quốc gia buộc phải thay đổi đấu pháp, tập trung phá vỡ “xương sống” kinh tế của ngành công nghiệp lừa đảo.

Khi các sàn giao dịch tập trung siết chặt định danh, dòng tiền lừa đảo online nhanh chóng dịch chuyển sang hệ sinh thái DeFi. Nhờ bridges và mạng lưới “người mua bán thuê”, hàng tỷ USD được luân chuyển, che giấu các dấu vết trong thời gian ngắn. Sự dịch chuyển này cho thấy tội phạm số không chỉ tinh vi về kỹ thuật, mà còn sở hữu tư duy tài chính linh hoạt, liên tục đi trước các biện pháp quản lý.

Điểm đáng sợ của thị trường tài chính năm 2025 và dự báo năm 2026 không nằm ở con số 17 tỷ USD đã “bốc hơi” khỏi túi tiền người dân qua các vụ lừa đảo online, mà nằm ở sự chuyên nghiệp hóa đáng kinh ngạc của các tổ chức tội phạm khi áp dụng AI, các thuật toán deepfake cùng những bộ công cụ lừa đảo “trọn gói” giá rẻ.