Hướng đến mục tiêu phát triển xanh và bền vững

Trong bức tranh phát triển du lịch vùng trung du miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang nổi lên như một điểm sáng với định hướng rõ ràng: phát triển du lịch xanh, bền vững và có trách nhiệm. Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên, “phát triển du lịch xanh là yêu cầu cấp thiết và cũng là định hướng chiến lược quan trọng của ngành du lịch tỉnh, hướng đến sự hài hòa giữa khai thác, bảo tồn và phát triển bền vững”.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực môi trường ngày càng lớn, tỉnh đã đặt ra mục tiêu cho năm 2025 đón 7,3 triệu lượt khách, doanh thu đạt 6.100 tỷ đồng, đồng thời khẳng định hướng đi lâu dài là du lịch sinh thái, cộng đồng và nông nghiệp xanh.

Du khách khám phá Bản làng Thái Hải, Thái Nguyên. Ảnh: Hồng Hạnh.

Những con số biết nói cho thấy ngành du lịch Thái Nguyên đang “bứt tốc” ấn tượng. Nếu năm 2021 chỉ đón hơn 800.000 lượt khách thì đến năm 2024, con số này đã gần 3,5 triệu lượt, doanh thu đạt hơn 13.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2021-2025. Từ tháng 7 đến giữa tháng 9/2025, lượng khách đến tỉnh ước đạt 1,7 triệu lượt, doanh thu du lịch hơn 1.600 tỷ đồng. Đây là mức tăng trưởng đáng ghi nhận sau sáp nhập hành chính với Bắc Kạn.

Để đạt được kết quả đó, Thái Nguyên đã triển khai nhiều chính sách đồng bộ, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi, thu hút các dự án lớn như Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng Đông Tam Đảo của Tập đoàn T&T, hay Khách sạn 5 sao Crown Plaza của Công ty CP Vườn Thời Đại Việt Nam. Hệ thống giao thông được đầu tư mở rộng, kết nối vùng thuận tiện, cùng hạ tầng du lịch gồm 90 khách sạn, 649 cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn, 50 công ty lữ hành và gần 5.000 nhà hàng… tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

Đặc biệt, Thái Nguyên đang đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái “du lịch thông minh”, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, quảng bá và tương tác với du khách. “Du lịch thông minh là tiền đề để Thái Nguyên hướng tới mô hình đô thị thông minh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút khách quốc tế”, ông Nguyễn Chu Thu khẳng định. 

Khai thác tiềm năng du lịch xanh gắn với bản sắc vùng Việt Bắc

Thái Nguyên được thiên nhiên ưu đãi với cảnh sắc sơn thủy hữu tình, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa phong phú, và truyền thống văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Sán Dìu. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch xanh, loại hình du lịch gắn kết giữa bảo tồn thiên nhiên và sinh kế cộng đồng.

Những điểm đến như Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, Hồ Núi Cốc, Hang Phượng Hoàng, Suối Mỏ Gà, hay Thác Bảy tầng ở Thần Sa đang trở thành biểu tượng của du lịch sinh thái Thái Nguyên. Bên cạnh đó, các mô hình tư nhân và cộng đồng như Khu du lịch sinh thái Dũng Tân, Khu bảo tồn làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, hay Tiến Yên Farmstay (xã Tân Cương) đã chứng minh sự năng động, sáng tạo của người dân địa phương trong phát triển du lịch gắn với môi trường xanh.

Câu chuyện bảo tồn và phát triển hài hòa cũng được thể hiện rõ ở mô hình Thái Hải, nơi gần 30 nếp nhà sàn cổ của người Tày được phục dựng giữa rừng cây xanh, tạo nên một không gian sinh thái - văn hóa độc đáo. Tại đây, du khách được tham gia các hoạt động trải nghiệm, nghe hát then, thưởng thức ẩm thực truyền thống và tìm hiểu phong tục tập quán bản địa.

Không dừng lại ở đó, nhiều vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng, Khe Cốc, Trại Cài đang được định hướng trở thành điểm đến du lịch nông nghiệp xanh, kết hợp trải nghiệm hái chè, sao chè, thưởng trà. Đây là bước đi quan trọng để quảng bá thương hiệu “Đệ nhất danh trà Thái Nguyên”, gắn giá trị du lịch với phát triển nông sản bền vững.

Đồng bộ giải pháp, lan tỏa giá trị bền vững

Phát triển du lịch xanh không chỉ là xu thế, mà là con đường tất yếu để Thái Nguyên tiến tới phát triển bền vững. Tỉnh xác định du lịch xanh gắn liền với giáo dục môi trường, bảo tồn tài nguyên và sự tham gia của cộng đồng. Vì vậy, chính quyền đang tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, doanh nghiệp và du khách về ý nghĩa của du lịch xanh đối với môi trường và xã hội.

Trong giai đoạn tới, Thái Nguyên ưu tiên đầu tư trọng điểm vào Khu bảo tồn thiên nhiên Thần Sa - Phượng Hoàng, phát triển các tuyến du lịch sinh thái ven dãy Tam Đảo, mở rộng không gian xanh tại các hồ Vai Miếu, hồ Ghềnh Chè, suối Kẹm. Cùng với đó là hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng mô hình du lịch xanh, sạch, sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu thân thiện môi trường và giảm rác thải nhựa trong hoạt động kinh doanh.

Ông Nguyễn Chu Thu cho biết: “Tỉnh đang gắn phát triển du lịch xanh với xây dựng nông thôn mới, bởi nông thôn mới tạo nền tảng hạ tầng, cảnh quan; còn du lịch xanh lại góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân nông thôn”.

Nhờ hướng đi đúng, ngành du lịch Thái Nguyên đang dần khẳng định vị thế trong bản đồ du lịch Việt Nam. 9 tháng đầu năm 2025, tỉnh đã đón 2,3 triệu lượt khách, trong đó có 25.000 lượt khách quốc tế, doanh thu đạt hơn 1.800 tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ nét cho sự phục hồi và phát triển tích cực.

Hành trình phát triển du lịch xanh của Thái Nguyên là bước chuyển từ “khai thác tài nguyên” sang “nuôi dưỡng tài nguyên”, từ “phát triển nhanh” sang “phát triển bền vững”. Với cách làm bài bản, đồng bộ và quyết tâm của chính quyền, doanh nghiệp cùng cộng đồng, Thái Nguyên đang từng bước biến tiềm năng thành lợi thế, biến lợi thế thành thương hiệu, vươn lên trở thành “Thủ đô du lịch xanh” của vùng Việt Bắc.