Báo cáo kết quả Nghiên cứu ngành vui chơi có thưởng tại Việt Nam do Viện Nghiên cứu phát triển bền vững vùng (IRSD) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) vừa công bố là nghiên cứu hoàn chỉnh và đầy đủ nhất từ trước đến nay về hoạt động này.

Theo Nhóm nghiên cứu, tại Việt Nam, ngành vui chơi có thưởng và sòng bài được quản lý khá chặt chẽ và được phân chia thành 2 khu vực lớn: các hình thức vui chơi có thưởng hợp pháp, được Nhà nước cho phép và bảo trợ; các hình thức vui chơi có thưởng bất hợp pháp.

Doanh thu ngành sòng bài của Campuchia khoảng 250 triệu USD/năm và đối tượng tham gia chủ yếu là người Việt (ảnh minh họa)

Các hình thức vui chơi có thưởng hợp pháp gồm xổ số, trò chơi điện tử có thưởng, sòng bài, và đặt cược. Cả nước hiện có 63 công ty xổ số kiến thiết, 8 sòng bài, 2 địa điểm cá cược thể thao, 43 điểm trò chơi điện tử có thưởng. Sòng bài và điểm trò chơi có thưởng điện tử chỉ cho phép người nước ngoài tham gia.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, kinh doanh vui chơi có thưởng hợp pháp đóng góp khá lớn cho ngân sách nhà nước. Chỉ riêng hoạt động kinh doanh xổ số, năm 2014 đạt doanh thu 64.000 tỷ đồng, nộp ngân sách đạt xấp xỉ 20.000 tỷ đồng. Đối với kinh doanh sòng bài, doanh thu năm 2014 đạt 1.379 tỷ đồng, đóng góp cho ngân sách 336 tỷ đồng.

Đối với khu vực vui chơi có thưởng bất hợp pháp, do không có số liệu chính thức, nhóm nghiên cứu thực hiện tổng quan các vụ án về cờ bạc, cá động bóng đá được phanh phui từ năm 2010 đến nay, đồng thời khảo sát tình hình người Việt xuất cảnh sang Campuchia đánh bạc.

Còn báo cáo của Bộ Công an cho hay, hiện có hơn 200 chủ đề lớn tập trung tại 18 tỉnh, thành phố trọng điểm. Số tiền thu được của mỗi chủ đề này từ 500 triệu đồng đến hàng tỷ đồng một ngày đêm. Tổng quan các vụ án về cờ bạc cũng cho thấy, năm 2014, có 345 người bị bắt giữ, với tổng số tiền thu được gần 3 tỷ đồng và 6.700 USD. Năm 2014, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50) và Cục Cảnh sát hình sự (C45) đã triệt phá 10 đường dây đánh bạc trực tuyến với số lượng tiền đánh bạc lên tới hơn 10.000 tỷ đồng.

Khảo sát ở Tây Ninh cũng cho thấy, trung bình mỗi ngày có khoảng 200 lượt người xuất cảnh sang Campuchia để chơi sòng bài. Doanh thu ngành sòng bài của Campuchia khoảng 250 triệu USD/năm và đối tượng tham gia chủ yếu là người Việt.

Theo Nhóm nghiên cứu, cả khu vực vui chơi có thưởng hợp pháp và bất hợp pháp đều có quy mô khá lớn và tăng trưởng nhanh. Đặc biệt, đối với khu vực vui chơi có thưởng bất hợp pháp, diễn biến ngày càng phức tạp và khó kiểm soát. Thực tế cho thấy, cách thức quản lý theo hình thức cấm đoán ngày càng trở nên thiếu hiệu quả, không ngăn chặn được các hoạt động vui chơi có thưởng bất hợp pháp, đồng thời cũng không giúp Nhà nước thu ngân sách và hạn chế việc chảy máu ngoại tệ. Hơn thế nữa, do người Việt không được tham gia chơi trong sòng bài, nên không có cách nào thu được những giá trị kinh tế từ việc người Việt Nam chơi bài tại các sòng bài trong nước. Trong khi đó, người chơi Việt Nam đang tự do đánh bài tại các sòng bài Campuchia, tức là Việt Nam vẫn cần phải kiểm soát tất cả tác động tiêu cực từ hoạt động sòng bài mà lại không thu lại được lợi ích.

TS. Nguyễn Đình Chúc, Phó viện trưởng IRSD, Trưởng nhóm nghiên cứu cho hay, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu đầu tư nước ngoài vào ngành sòng bài tăng thêm khoảng 3 tỷ USD so với hiện tại thì GDP sẽ tăng thêm khoảng 0,58%. Kết quả nghiên cứu xã hội học cũng chỉ ra những thay đổi trong quan niệm của người dân về ngành vui chơi có thưởng và sòng bài theo hướng thông thoáng hơn, với 71% số người được hỏi cho rằng, nếu các sòng bài mở cửa cho người dân sẽ thu hút được nhiều người đến chơi. Có 64,7% ý kiến cho rằng, vui chơi có thưởng làm tăng ngân sách nhà nước. 52,6% cho rằng, việc này sẽ giúp hạn chế người Việt Nam ra nước ngoài đánh bạc. Có 47,4% đánh giá việc tham gia các hình thức vui chơi có thưởng sẽ tác động tích cực đến việc làm và 46,2% cho rằng vui chơi có thưởng tác động tích cực đến thu hút đầu tư.

Ở mặt trái, nghiên cứu cũng đồng thời chỉ ra những tác động xã hội có thể có của ngành công nghiệp này, như khả năng giảm năng suất lao động, tăng tội phạm có tổ chức và các vấn đề về gia đình, nợ nần, phá sản.

Chia sẻ kinh nghiệm của Hoa Kỳ, ông Adam Sitkoff, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội cho hay, hiện có hơn 1.000 casino tại Hoa Kỳ. Để quản lý, chính quyền đã đưa ra những quy định phù hợp nhất, xây dựng để có thể cân bằng các lợi ích kinh tế từ việc phát triển casino và du lịch đi kèm với các khu nghỉ dưỡng tích hợp, đồng thời hạn chế những tác động xã hội có thể xảy ra do ngành kinh doanh này.

“Ngoài Tổ hợp Las Vegas được xem là một điểm đến du dịch thu hút hơn 40 triệu du khách mỗi năm, hơn 3/4 số bang ở Mỹ có các hình thức kinh doanh sòng bài hợp pháp và hoạt động này tạo ra hàng trăm ngàn việc làm, hàng tỷ USD thuế. Kết quả đó cho thấy, cách tốt nhất để kiểm soát các vấn đề có thể đi kèm với ngành kinh doanh này là hợp pháp hóa nó và quản lý chặt chẽ để đảm bảo đây chỉ là một hình thức giải trí và không phải là nguồn gốc của những vấn đề xã hội”, ông Adam Sitkoff nhận xét.