Thị trường y tế Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt hiếm có, với quy mô lớn, lực cầu mạnh và công nghệ mở ra dư địa phát triển chưa từng có

Đầu tư y tế trước bước ngoặt tăng trưởng

Các dự báo cho thấy, năm 2026 có thể đánh dấu một cột mốc quan trọng. Quy mô thị trường y tế Việt Nam được kỳ vọng vượt mốc 20 tỷ USD, bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ và cạnh tranh rõ nét hơn trong khu vực.

Theo Bộ Y tế, năm 2025, chỉ tiêu ngành y tế dự kiến đạt 15 bác sĩ và 34,5 giường bệnh trên 10.000 dân. Thị trường thiết bị y tế được dự báo đạt quy mô khoảng 1,77 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 8% mỗi năm, trong đó thiết bị tim mạch và chẩn đoán giữ vai trò dẫn dắt. Hoạt động mua bán, sáp nhập trong lĩnh vực bệnh viện tư nhân, chuỗi phòng khám và dược phẩm diễn ra ngày càng sôi động, cho thấy, y tế đã trở thành điểm đến đầu tư dài hạn, không còn là lĩnh vực phòng thủ đơn thuần.

Thực tế cho thấy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe đang dịch chuyển mạnh từ điều trị cấp tính sang quản lý bệnh mạn tính, phòng ngừa và chăm sóc liên tục. Già hóa dân số cùng sự gia tăng nhanh của các bệnh không lây nhiễm buộc hệ thống y tế phải thay đổi cách tiếp cận. Người bệnh không chỉ cần một lần điều trị, mà cần được theo dõi dài hạn, tư vấn kịp thời và hỗ trợ cá nhân hóa. Chính sự thay đổi này mở ra không gian cho y tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), các mô hình chăm sóc tại nhà và theo dõi từ xa.

Chuyển đổi số vì thế trở thành mạch ngầm xuyên suốt quá trình tái cấu trúc. AI, dữ liệu lớn và các nền tảng số đang dần đi vào thực tiễn, hỗ trợ chẩn đoán, quản lý hồ sơ bệnh án và chăm sóc dự phòng. Tuy nhiên, mức độ ứng dụng vẫn chưa đồng đều. Nhiều doanh nghiệp mới triển khai công nghệ ở một số khâu cụ thể, chưa thể mở rộng toàn diện do thiếu dữ liệu chuẩn hóa, hạ tầng số đủ mạnh và khung pháp lý rõ ràng. Công nghệ đã sẵn sàng, nhưng nền tảng để công nghệ phát huy trọn vẹn giá trị vẫn đang được xây dựng.

Tăng trưởng y tế ngày nay không đo bằng quy mô bệnh viện hay vốn đầu tư, mà bằng khả năng xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe bền vững, lấy người bệnh làm trung tâm và niềm tin làm nền tảng.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng của ngành y tế Việt Nam, khi đầu tư không còn dừng ở việc “vá” quá tải, mà chuyển sang kiến tạo nền tảng phát triển dài hạn. Hàng loạt dự án bệnh viện quy mô ngàn tỷ đồng được khởi công, khánh thành trên khắp cả nước phản ánh nhu cầu đầu tư hạ tầng y tế đang tăng mạnh, đồng thời cho thấy, quyết tâm tái cấu trúc hệ thống chăm sóc sức khỏe theo hướng hiện đại, thông minh và tiệm cận chuẩn quốc tế.

Từ tuyến trung ương đến địa phương, các công trình y tế mới được triển khai với tốc độ nhanh hiếm thấy. Riêng trong tháng 8/2025, bốn dự án bệnh viện lớn đồng loạt được khởi công và đưa vào sử dụng, gồm cơ sở 2 Bệnh viện Nhi Trung ương, cơ sở 2 Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An giai đoạn II và Bệnh viện Đa khoa Thái Bình. Đây đều là những dự án có vai trò then chốt trong việc giảm tải cho tuyến cuối, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân ngay tại địa bàn.

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, giai đoạn 2021-2025, cả nước triển khai hơn 130 dự án y tế cấp trung ương và cấp tỉnh với tổng mức đầu tư lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng. Đáng chú ý, tư duy đầu tư đã có sự thay đổi rõ rệt. Các dự án mới không chỉ gia tăng số lượng giường bệnh, mà còn hướng mạnh vào mô hình bệnh viện xanh, bệnh viện thông minh, tích hợp công nghệ cao trong vận hành và điều trị. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, phòng mổ hybrid, quản trị bệnh viện bằng dữ liệu số và AI) đang trở thành tiêu chuẩn thiết kế mới.

Nhìn rộng hơn, làn sóng đầu tư hạ tầng y tế đang song hành với quá trình chuyển đổi mô hình chăm sóc sức khỏe của Việt Nam. Già hóa dân số diễn ra nhanh, bệnh mạn tính gia tăng, yêu cầu về dịch vụ y tế chất lượng cao ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh đó, đầu tư y tế không chỉ là câu chuyện xây thêm bệnh viện, mà là tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái, từ dự phòng, tầm soát, điều trị đến phục hồi và chăm sóc dài hạn.

Dự án Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y Hà Nội là một minh chứng rõ nét. Với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 16.000 tỷ đồng, dự án được thiết kế theo mô hình tích hợp bốn trụ cột gồm đào tạo, nghiên cứu khoa học, khám chữa bệnh và dưỡng cư cho người cao tuổi. Theo PGS-TS. Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đây là mô hình lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, tiếp cận chăm sóc cá thể hóa cho người cao tuổi, kết hợp y học hiện đại với công nghệ số, AI và dữ liệu lớn.

Câu chuyện của niềm tin

Theo các chuyên gia, đầu tư y tế đang bước vào một chu kỳ mới, sâu hơn, dài hơi hơn và đòi hỏi tư duy chiến lược hơn. Thành công của chu kỳ này không chỉ được đo bằng số lượng bệnh viện mới, mà bằng khả năng xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe bền vững, công bằng và đủ sức đáp ứng các thách thức y tế trong nhiều thập niên tới.

Trong bức tranh đó, niềm tin nổi lên như yếu tố then chốt. Bà Hiền Lane, cố vấn khu vực của Hello Health Group, nhấn mạnh rằng, đổi mới y tế muốn phát triển phải bắt đầu từ sự thấu cảm và thấu hiểu. Theo bà, niềm tin chính là “hạ tầng vô hình” kết nối mọi sáng tạo. Khi có tới 70% người được khảo sát từng tiếp cận thông tin sai lệch về sức khỏe trên mạng, việc chia sẻ thông tin đã được xác thực và thúc đẩy hợp tác đa ngành trở thành điều kiện tiên quyết để trao quyền cho người bệnh và xây dựng hệ sinh thái y tế bền vững.

Quan điểm này được phản chiếu rõ trong cách các doanh nghiệp lớn tái định vị vai trò của mình. Ông Deepanshu Madan, Tổng giám đốc Pharmacity, cho rằng, thị trường chăm sóc sức khỏe có thể tăng gấp đôi quy mô trong vòng 8 năm tới, song cơ hội lớn chỉ dành cho những đơn vị xây dựng được mối quan hệ tin cậy với cộng đồng. Theo ông, niềm tin không đến từ việc tuân thủ quy trình hay hiệu quả vận hành, mà đến từ ý định - dám đầu tư vào con người và giải quyết những vấn đề thực sự của xã hội.

Tại Pharmacity, triết lý đó đã làm thay đổi vai trò của dược sĩ, từ bán thuốc sang tư vấn và đồng hành trong chăm sóc sức khỏe dự phòng. Với phần lớn đội ngũ dược sĩ là nữ, doanh nghiệp chú trọng xây dựng văn hóa thấu cảm và chăm sóc cộng đồng, đồng thời hợp tác với các thương hiệu y tế để đào tạo kỹ năng tư vấn.

Từ nền tảng này, Pharmacity mở rộng sang các dịch vụ tư vấn bác sĩ miễn phí, đo mật độ xương, huyết áp và đường huyết thông qua hợp tác với bệnh viện và cơ quan quản lý. Theo ông Madan, đổi mới có thể hướng đến lợi nhuận, nhưng phải xuất phát từ ý định đúng đắn và đặt người tiêu dùng làm trung tâm.

Bên cạnh đó, các chuyên gia y khoa nhìn thấy rõ vai trò của công nghệ trong cải thiện chất lượng điều trị. Bác sĩ Trần Phương Thảo, Giám đốc y khoa Charis Healthcare, cho rằng, cải tiến chất lượng y tế liên tục có thể được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ AI và các công cụ số.

Những thiết bị đeo theo dõi huyết áp, đường huyết hay ứng dụng hỗ trợ sức khỏe bà mẹ đang góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ. Đặc biệt, bà nhấn mạnh tiềm năng của các chatbot ứng dụng AI trong lĩnh vực sức khỏe tinh thần, giúp phát hiện sớm dấu hiệu trầm cảm, lo âu và tạo cầu nối để người bệnh tiếp cận hỗ trợ chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Thảo, công nghệ không thể phát huy trọn vẹn nếu thiếu một nền tảng chung. Hệ thống y tế hiện vẫn phân mảnh, tiêu chuẩn dữ liệu chưa thống nhất và lo ngại về quyền riêng tư cản trở việc chia sẻ hồ sơ bệnh án điện tử. Điều ngành y tế cần là một “ngôn ngữ số” chung, một nền tảng dữ liệu thống nhất và trên hết là niềm tin của bệnh nhân.

Bên cạnh cơ hội, những thách thức mang tính cấu trúc cũng ngày càng bộc lộ rõ. Uy tín và minh bạch đang trở thành bài toán then chốt của toàn ngành. Thị trường thời gian qua chứng kiến nhiều vụ việc liên quan đến thiết bị y tế không rõ nguồn gốc, thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả, quảng cáo sai công dụng. Các vụ việc bị triệt phá cuối năm 2024 và đầu năm 2025 không chỉ gây tổn hại cho sức khỏe cộng đồng, mà còn làm suy giảm niềm tin đối với những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc.

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện khung pháp lý được xem là yêu cầu cấp bách. Việc sửa đổi các quy định hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm hướng tới siết chặt trách nhiệm doanh nghiệp, nâng chuẩn công bố sản phẩm và tăng cường hậu kiểm. Thực tiễn cho thấy, cơ chế tự công bố từng bị lợi dụng, khiến sản phẩm không đạt chuẩn lọt ra thị trường, làm xói mòn niềm tin người tiêu dùng.

Đối với doanh nghiệp, minh bạch đang dần trở thành tài sản chiến lược. Đầu tư vào truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, kiểm soát chuỗi cung ứng và số hóa quản lý không còn là lựa chọn mang tính hình ảnh, mà là điều kiện để tồn tại và phát triển.

Nhìn tổng thể, thị trường y tế Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt hiếm có. Quy mô lớn, lực cầu mạnh và công nghệ mở ra dư địa phát triển chưa từng có. Tuy nhiên, tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ mang tính sàng lọc rõ rệt. Chỉ những mô hình lấy người bệnh làm trung tâm, đầu tư nghiêm túc vào dữ liệu, minh bạch và chất lượng mới có thể đi đường dài. Cuộc bùng nổ của y tế Việt Nam, vì thế, không chỉ là câu chuyện về con số hay dòng vốn đầu tư, mà còn là câu chuyện về cách xây dựng niềm tin, kết nối dữ liệu và đặt con người vào trung tâm của mọi đổi mới.