Một nhà sáng lập start-up từng chia sẻ, trong giai đoạn 22 - 29 tuổi, anh làm việc tới 16 tiếng mỗi ngày để gây dựng doanh nghiệp. Khi đó, anh còn độc thân, không bị ràng buộc bởi trách nhiệm gia đình, nên có thể dành toàn tâm, toàn ý cho công việc. Tuy nhiên, đến tuổi 31, khi cuộc sống gia đình bước vào giai đoạn mới với hai con nhỏ, thời gian làm việc của anh giảm còn 5 tiếng mỗi ngày.

Điều đáng nói là, dù thời lượng làm việc giảm mạnh, thu nhập của anh lại tăng gấp 5 lần so với trước đó. Sự thay đổi này không đến từ một phép màu, mà xuất phát từ việc anh chủ động thiết kế lại môi trường sống và làm việc phục vụ tối đa các mục tiêu cá nhân, từ tài chính đến sức khỏe và gia đình.

Không cố gắng “ép bản thân phải kỷ luật hơn”, thay vào đó, anh đặt ra câu hỏi: “Liệu môi trường hiện tại có khiến việc hoàn thành mục tiêu trở nên khó khăn hơn mức cần thiết?”. Câu trả lời là có và giải pháp là thay đổi từ gốc - không phải thay đổi bản thân, mà thay đổi môi trường.

Theo nhà sáng lập này, mọi nỗ lực thay đổi hành vi nên bắt đầu từ việc quan sát các yếu tố ngoại cảnh, như không gian vật lý xung quanh, thiết bị kỹ thuật số (điện thoại, máy tính), lịch trình sinh hoạt hằng ngày và cả vòng tròn xã hội mà một người thường kết nối.

Chẳng hạn, nếu muốn viết đều đặn, hãy tạo riêng một không gian để phục vụ công việc này, tránh bị tác động bởi yếu tố bên ngoài. Nếu muốn tập thể dục mỗi ngày, hãy chuẩn bị sẵn giày thể thao, đặt lịch… Những hành động này tuy nhỏ, nhưng tạo điều kiện để thói quen tốt hình thành tự nhiên.

Nhà sáng lập kể, anh đã duy trì thói quen viết và chia sẻ trong 1.247 ngày liên tiếp. Không phải nhờ vào ý chí phi thường, mà vì anh đã loại bỏ các yếu tố gây gián đoạn trong môi trường làm việc của mình.

Trái với suy nghĩ rằng, kỷ luật là việc bản thân làm những điều khó trong một môi trường khó khăn, từ ví dụ thực tế trên, có thể thấy, kỷ luật thực sự là chủ động thiết kế một môi trường phù hợp, phục vụ tối đa cho mục tiêu.

Về lâu dài, môi trường gần như luôn chiến thắng ý chí. Thay vì tự trách bản thân không đủ quyết tâm, mỗi nhà sáng lập nên nhìn lại không gian sống và làm việc của mình, xem không gian đó đang hỗ trợ hay cản trở mình thực hiện những mục tiêu đề ra.

Khởi nghiệp không chỉ là quá trình xây dựng mô hình kinh doanh hay gọi vốn. Đó là một hành trình dài, nơi những yếu tố tưởng như nhỏ bé như chiếc bàn làm việc, lịch sinh hoạt hay quãng đường đưa con đi học… lại có thể quyết định năng suất và sự bền vững của cả hệ thống.

Khi môi trường xung quanh được sắp xếp để phục vụ mục tiêu, người sáng lập sẽ không cần trích dẫn những câu nói truyền cảm hứng mỗi ngày. Họ chỉ cần xuất hiện trong môi trường đó, và kiên định với hành trình của mình.