Thoáng cơ chế, giảm thủ tục

Dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc dự kiến tiếp tục được đưa ra thảo luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày hôm nay (16/4), trước khi trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 5 tới.

Theo đó, ngoài vấn đề về mô hình chính quyền đặc khu, thì một trong những vấn đề quan trọng được tập trung thảo luận là các cơ chế, chính sách nhằm thu hút các nhà đầu tư hạng nhất vào đặc khu.

Phú Quốc đang thu hút rất nhiều dự án du lịch - nghỉ dưỡng. Ảnh: Đức Thanh

Theo dự thảo trước đây, danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện của đặc khu bao gồm 108 ngành nghề, so với 243 ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư. Tuy nhiên, trong dự thảo mới nhất, có 131 ngành nghề, tăng 23 ngành nghề so với dự thảo cũ.

Ông Nguyễn Khắc Định, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, qua thảo luận, có ý kiến đề nghị cắt giảm mạnh hơn; có ý kiến băn khoăn, đề nghị giữ lại thêm một số ngành, nghề. Cuối cùng, qua rà soát, con số được chốt là 131 ngành nghề.

“Tuy nhiên, Dự thảo đã bổ sung quy định “mở” về việc áp dụng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm tạo cơ chế năng động, sáng tạo, linh hoạt trong quản lý, điều hành hoạt động kinh tế - xã hội và thử nghiệm chính sách tại từng đặc khu”, ông Định cho biết.

Theo Dự thảo, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý nhà nước tại từng đặc khu, chủ tịch ủy ban đặc khu có thể rà soát, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định không áp dụng một hoặc một số ngành, nghề thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại đặc khu; hoặc sửa đổi, bãi bỏ một hoặc một số điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện áp dụng tại đặc khu hoặc khu chức năng thuộc đặc khu. 

Như vậy, cơ chế vẫn rất thông thoáng. Chưa kể, theo thông tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đơn vị chủ trì soạn thảo Dự luật, thủ tục đầu tư, kinh doanh tại đặc khu cũng được chỉnh lý theo hướng đơn giản hóa và minh bạch hơn. Chẳng hạn, thống nhất và minh bạch hồ sơ, nội dung đánh giá dự án và rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận đầu tư; thay thế thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đối với hầu hết dự án đầu tư sử dụng vốn ngoài ngân sách thuộc diện này theo pháp luật đầu tư bằng việc phân quyền cho Chủ tịch ủy ban đặc khu xem xét, đánh giá và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Chỉ dự án do Quốc hội quyết định, dự án có casino mới phải có quyết định về chủ trương đầu tư.

Ngoài ra, Dự thảo cũng bổ sung quy định thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư rút gọn đối với những dự án thuộc danh mục ưu tiên thu hút vào đặc khu.

Siết chặt hơn quy định về nhà đầu tư chiến lược 

Có hai yếu tố được cho là rất quan trọng quyết định sự thành công của việc hình thành và phát triển các đặc khu, đó là việc tìm được các nhà đầu tư chiến lược và dự án động lực. Bởi thế, Dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, ngay từ đầu đã có các quy định cụ thể về tiêu chí thế nào là nhà đầu tư chiến lược, quyền hạn và trách nhiệm của các nhà đầu tư chiến lược.

Mặc dù vậy, theo dự thảo mới nhất, để đảm bảo các nhà đầu tư chiến lược thực sự có tiềm năng tài chính, có năng lực để triển khai dự án, một số tiêu chí mới đã được bổ sung. Cụ thể, ngoài các tiêu chí về vốn, giải ngân, sẽ có các quy định liên quan năng lực tài chính, quản trị của nhà đầu tư, phải có cam kết bằng văn bản trong việc ứng dụng, chuyển giao công nghệ mới, hiện đại, thân thiện với môi trường, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, gắn bó lợi ích lâu dài với đặc khu…

Một điều quan trọng, theo Dự thảo, nhà đầu tư có dự án đầu tư khu dịch vụ, du lịch và vui chơi giải trí tổng hợp có casino với quy mô vốn đầu tư tối thiểu 44.000 tỷ đồng (tương đương 2 tỷ USD), thực hiện giải ngân theo đúng tiến độ cam kết, nhưng không quá 8 năm kể từ khi cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư sẽ đủ điều kiện trở thành nhà đầu tư chiến lược.

Trước đây, Dự thảo quy định, nhà đầu tư chiến lược được phép tính tổng vốn đầu tư các dự án khác trên địa bàn đặc khu, miễn là đạt tổng vốn đầu tư các dự án từ 2 tỷ USD trở lên. Tuy nhiên, theo dự thảo mới nhất, nhà đầu tư chiến lược mặc dù vẫn được tính gộp vốn đầu tư của các dự án khác vào, song không được quá 50% tổng vốn đầu tư dự án khu dịch vụ, du lịch và vui chơi giải trí tổng hợp có casino. 

Như vậy, chỉ riêng vốn đầu tư cho dự án khu du lịch có casino, nhà đầu tư chiến lược phải cam kết đầu tư ít nhất 1 tỷ USD. Điều này, theo Ban Soạn thảo Dự luật, nhằm đảm bảo các nhà đầu tư phải thực sự có năng lực và bỏ vốn đầu tư thực hiện dự án.

Rõ ràng, quy định mới sẽ góp phần quan trọng sàng lọc nhà đầu tư kém năng lực, đồng thời tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư có tiềm lực và thực sự muốn đầu tư, kinh doanh lâu dài ở đặc khu.