Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà báo cáo tại phiên họp.

Chiều 5/6 Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua về nguyên tắc các nghị quyết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025.

Báo cáo nội dung này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu phương án, trong tổng số 10.035 đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp xã hiện nay của cả nước, có 9.907 ĐVHC cấp xã (7.571 xã, 1.719 phường và 617 thị trấn) thực hiện sắp xếp và 128 ĐVHC cấp xã (123 xã, 5 phường) không thực hiện sắp xếp (giữ nguyên) do đã đạt cả 2 tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số hoặc có yếu tố đặc thù (vị trí biệt lập) theo quy định của Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Các tỉnh, thành phố đã xây dựng 3.193 phương án sắp xếp 9.907 ĐVHC cấp xã để hình thành 3.193 ĐVHC cấp xã mới (2.498 xã, 682 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 đơn vị.

Sau khi thực hiện sắp xếp ĐVHC cấp xã năm 2025, cả nước còn tổng số 3.321 ĐVHC cấp xã (2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu), giảm 6.714 ĐVHC cấp xã (đạt tỷ lệ giảm 66,91%).

Sau sắp xếp, có tổng số 3.036/3.193 ĐVHC cấp xã sau sắp xếp (đạt tỷ lệ 95,08%) bảo đảm định hướng tiêu chuẩn quy định tại Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Có 157/3.193 ĐVHC cấp xã (chiếm tỷ lệ 4,92%) chưa đạt định hướng tiêu chuẩn nhưng không thể sắp xếp thêm với các ĐVHC cấp xã liền kề. Tại Đề án các địa phương đã giải trình rõ lý do, Chính phủ thống nhất và đề nghị áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15.

Về phương án bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động sau sắp xếp ĐVHC cấp xã, bà Trà cho hay, chuyển cơ bản biên chế cấp huyện hiện nay để sắp xếp, bố trí biên chế cho ĐVHC cấp xã mới sau sắp xếp; đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay nghiên cứu để cơ bản bố trí làm nòng cốt tại các ĐVHC cấp xã mới; đồng thời tăng cường một số cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh về cấp xã.

Trước mắt, số lượng cán bộ, công chức, viên chức của ĐVHC cấp xã sau sắp xếp không vượt quá tổng số cán bộ, công chức có mặt tại các ĐVHC cấp xã trước sắp xếp (không tính số lượng cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh, cấp huyện được bố trí làm việc tại ĐVHC cấp xã). Sau khi sắp xếp, thực hiện rà soát tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản theo đúng quy định.

Thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu, trong đợt sắp xếp này, có 10/34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã thực hiện sắp xếp đối với toàn bộ ĐVHC cấp xã trực thuộc.

Trong số 3.193 ĐVHC cấp xã hình thành sau sắp xếp, có 3.036 đơn vị (chiếm 95,08%) đã bảo đảm định hướng tiêu chuẩn theo quy định, trong đó phần lớn là các đơn vị được hình thành trên cơ sở nhập từ 3 ĐVHC cấp xã trở lên (chiếm 65,44% tổng số phương án) nên không phải xem xét định hướng về tiêu chuẩn. Tuy nhiên, có những phương án mặc dù đã sắp xếp 3 ĐVHC trở lên nhưng vẫn hình thành ĐVHC chưa đáp ứng 100% định hướng tiêu chuẩn cả về diện tích tự nhiên và quy mô dân số.

“Ngoài ra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp được biết, hiện tại, Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ đang báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền về chủ trương xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Đặc khu kinh tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Do đó, đề nghị Chính phủ cung cấp thêm thông tin, làm rõ việc thực hiện chủ trương này có làm ảnh hưởng gì đến phương án sắp xếp các ĐVHC cấp xã thuộc tỉnh Quảng Ninh hiện nay hay không để có phương án xử lý phù hợp”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị.

Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua về nguyên tắc các nghị quyết về việc sắp xếp ĐVHC cấp xã của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, với 100% thành viên có mặt tán thành.