Quản trị doanh nghiệp là yêu cầu tự thân của mỗi doanh nghiệp

Ngày 8/9, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức Hội nghị “Nâng cao chất lượng quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán”.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định những nội dung tại Hội nghị sẽ là nền tảng, cơ sở để hướng đến mục tiêu quan trọng hàng đầu, đó là làm sao nâng cao được chất lượng quản trị công ty đạt tiêu chuẩn ASEAN và thông lệ quản trị tốt của OECD trong tương lai rất gần. 

Thứ trưởng cho biết, điểm đầu tiên là Hội nghị đều đồng thuận rằng việc nâng cao chất lượng quản trị công ty, quản trị doanh nghiệp theo tiêu chuẩn khu vực và quốc tế là một yêu cầu cấp thiết, đồng thời là yêu cầu tự thân của mỗi doanh nghiệp. 

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Tại hội nghị, các doanh nghiệp nhà nước như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng đang cố gắng thực thi hoạt động này ở các đơn vị thành viên và chính bản thân tập đoàn. Hay các doanh nghiệp điển hình khác như Vinamilk, PAN Group và nhiều doanh nghiệp khác.

“Chúng ta đồng thuận với nhận thức đó, và tôi muốn thấy nhiều doanh nghiệp Việt Nam hơn nữa không chỉ dừng lại ở việc đồng thuận về nhận thức, mà đã bước qua giai đoạn này để tiến tới mức cao hơn”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh và cho biết, thực hành quản trị công ty tốt trước hết đem lại lợi ích cho chính doanh nghiệp, sau đó mới là thị trường và toàn bộ nền kinh tế. 

Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết sẽ đề nghị các cơ quan thuộc Bộ Tài chính có trách nhiệm phối hợp với những doanh nghiệp đang thực hiện rất tốt công tác quản trị, lắng nghe các kiến nghị, tập trung hỗ trợ để đưa những điển hình này trở thành những đầu tàu kéo theo các doanh nghiệp khác cùng phát triển. 

Tiếp đến, khi quản trị công ty tốt và minh bạch thông tin thì thị trường chứng khoán mới phát triển bền vững. Đây gần như là yêu cầu bắt buộc, bởi thị trường chứng khoán đòi hỏi sự minh bạch cao nhất, và niềm tin trên thị trường vô cùng quan trọng. Nếu không có quản trị công ty thực sự tốt, không có sự minh bạch thông tin quản trị và không đảm bảo được sự minh bạch đó trên thị trường chứng khoán thì không thể xây dựng được một thị trường chứng khoán bền vững. Do đó, cần phải có những giải pháp rất cụ thể về mặt quy định pháp lý cũng như các cơ chế khuyến khích. 

Một khía cạnh nữa là khi thực hiện tốt quản trị công ty và minh bạch thông tin, các tổ chức quốc tế cũng như các nhà đầu tư trong và ngoài nước mới quan tâm, xem xét các thông tin liên quan đến thị trường. Từ đó, họ mới đưa ra quyết định rót vốn đầu tư, không chỉ là nguồn vốn trong nước mà cả nguồn vốn đầu tư nước ngoài. 

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, trong chiến lược cũng như quan điểm, chủ trương của Đảng và Chính phủ luôn khẳng định: nguồn vốn trong nước là chủ yếu, giữ vai trò quan trọng, nhưng nguồn vốn thu hút từ nước ngoài cũng có vị trí quan trọng không kém. Như vậy, trên tất cả các khía cạnh, phải hành động rất khẩn trương và chất lượng trong việc nâng cao chất lượng quản trị công ty theo thông lệ tốt, cũng như minh bạch thông tin quản trị và thông tin thị trường. 

3 nhóm nhiệm vụ nâng cao chất lượng quản trị công ty

Để triển khai các định hướng nâng cao chất lượng quản trị công ty và minh bạch thông tin vào thực tiễn, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chủ trì, phối hợp với các cơ quan thuộc Bộ Tài chính gồm: Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán; Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước; Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; các Sở Giao dịch Chứng khoán… các đơn vị liên quan triển khai ngay 3 nhóm nhiệm vụ. 

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi. Ảnh: Mạnh Tuấn

Thứ nhất là Ttổng hợp đầy đủ các ý kiến, kiến nghị tại hội nghị để tổ chức nghiên cứu kỹ lưỡng và xây dựng phương án tiếp thu. Ví dụ như kiến nghị về việc sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến quản trị công ty trong Luật Chứng khoán sửa đổi đang trình Quốc hội thông qua trong tháng 10, nếu kịp tiến độ có thể nghiên cứu đưa vào các nội dung kiến nghị phù hợp vào Dự thảo.

Trong trường hợp không kịp, Luật Chứng khoán sẽ tiếp tục được rà soát và sửa đổi toàn diện trước năm 2030. Bên cạnh đó, các kiến nghị rà soát khác cũng cần có phương án tiếp thu cụ thể .

Trong quá trình sửa đổi, Bộ Tài chính rất mong nhận được những ý kiến đóng góp chất lượng từ phía các cơ quan liên quan, các hiệp hội, và từ chính bản thân các doanh nghiệp. 

Thứ hai là xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp. Thứ trưởng giao Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chủ trì cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng định hướng, phương án khuyến khích các doanh nghiệp thực hành tốt quản trị công ty. Khi doanh nghiệp đạt được các tiêu chuẩn và được xác nhận, cơ quan quản lý cần có cơ chế khuyến khích cụ thể, chẳng hạn như có ưu đãi về thuế không, về thị trường không, hay về các thủ tục hành chính khác không?…

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi ví việc này tương tự như lĩnh vực hải quan, doanh nghiệp nào chấp hành tốt và có uy tín sẽ được đưa vào “luồng xanh”. Cơ chế này cần sớm được triển khai đối với quản trị công ty để khuyến khích doanh nghiệp. 

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là đào tạo nâng cao năng lực và thúc đẩy quản trị công ty, hướng đến đối tượng là các doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp đại chúng và các doanh nghiệp khác. Khi doanh nghiệp đã hiểu và biết rõ, những người thực hiện trực tiếp phải có đủ năng lực và trình độ để tổ chức thực hành tốt quản trị công ty. 

Thứ trưởng cũng mong muốn sẽ hình thành một nghề nghiệp mới là nghề quản trị công ty chuyên nghiệp, hình thành một đội ngũ chuyên gia luôn sẵn sàng tham gia làm thành viên độc lập của Hội đồng quản trị cho các công ty, doanh nghiệp Việt Nam. 

“Đối với công tác quản trị công ty, có rất nhiều điều để nói. Tôi mong muốn công việc này được tổ chức chuyên sâu, kéo dài. Tiến tới đây, hoạt động này sẽ được xem là nhiệm vụ được triển khai thường xuyên, dành nhiều thời gian và nguồn lực hơn nữa nhằm tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của chính doanh nghiệp, của thị trường chứng khoán và của toàn bộ nền kinh tế”, Thứ trưởng chỉ đạo.