Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính xem xét kiến nghị của Hiệp hội Xi măng về thuế xuất khẩu clinker xi măng

Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 4788/VPCP-KTTH gửi Bộ Tài chính về việc thuế xuất khẩu mặt hàng clinker xi măng.

Trước đó, ngày 18/6, Hiệp hội Xi măng Việt Nam đã có văn bản số 35/VPHH gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo kết quả Hội nghị về tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ xi măng, sắt thép và vật liệu xây dựng.

Hiệp hội Xi măng Việt Nam cho rằng, việc coi clinker không phải là đối tượng áp dụng Luật thuế giá trị gia tăng và áp dụng mức thuế suất thuế xuất khẩu clinker xi măng 10% là không phù hợp với Luật thuế giá trị gia tăng.

Hiệp hội này đề nghị Chính phủ chỉ đạo sửa đổi nội dung Nghị định 26/2023/NĐ-CP đưa clinker xi măng ra khỏi Phụ lục I của nghị định này và áp dụng mức thuế suất thuế xuất khẩu clinker xi măng là 0% trong bối cảnh ngành xi măng gặp rất nhiều khó khăn hiện nay.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính có ý kiến chỉ đạo Bộ Tài chính xem xét kiến nghị của Hiệp hội Xi măng Việt Nam trong quá trình tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Nghị định sủa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan theo đúng quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Quy chế làm việc của Chính phủ.

Thuế xuất khẩu clinker đã tăng lên 10% từ đầu năm ngoái đã tạo thêm khó khăn cho hoạt động xuất khẩu, nhiều thị trường đã giảm nhập khẩu clinker của Việt Nam.

Năm 2023, toàn ngành xi măng xuất khẩu hơn 31,3 triệu tấn clinker và xi măng, tương đương hơn 1,32 tỷ USD, giảm 1,2% về lượng, và giảm 4,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2022.

Bộ Xây dựng cho rằng, thuế giá trị gia tăng với clinker xuất khẩu còn nhiều bất cập, clinker hiện đang áp thuế GTGT 10% khi tiêu thụ trong nước và được khấu trừ thuế GTGT đầu vào tương tự như sản phẩm xi măng.

Tuy nhiên, clinker xuất khẩu lại không phải là đối tượng hàng hóa chịu thuế GTGT, do đó không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, và như vậy làm ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu clinker.

Với việc thuế xuất khẩu clinker tăng lên 10% và không được khấu trừ thuế GTGT 10%, dẫn đến giá clinker Việt Nam mất lợi thế đến 20% so với giá clinker của các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, hệ quả là doanh nghiệp không xuất khẩu được.

Xuất khẩu clinker và xi măng 6 tháng đầu năm 2024 tiếp tục ảm đạm khi giá xuất khẩu đã thấp hơn cả giá thành sản xuất.

Dữ liệu của Tổng cục Thống kê, toàn ngành xi măng xuất khẩu 15,86 triệu tấn, trị giá 620 triệu USD, sản lượng bằng cùng kỳ năm trước nhưng do giá xuất khẩu thấp nên ngoại tệ thu về giảm 10,8%.

Nếu giá FOB đối với clinker năm 2022 trung bình 46 - 48 USD/tấn, xi măng 51 - 53 USD/tấn (tùy thuộc quy cách đóng bao và mác xi măng), thì giá trung bình trong tháng 5/2024 chỉ còn 31 - 32 USD/tấn (bằng 67% so với 2022); giá xuất khẩu trung bình của xi măng còn 38 - 48 USD/tấn (bằng 85% so với 2022), xi măng rời 36 - 37 USD/tấn.

Giá xuất khẩu clinker Việt Nam hiện dưới giá thành sản xuất 100.000 - 200.000 đồng/tấn, trong khi giá xuất khẩu của các doanh nghiệp trong khu vực thấp nên các doanh nghiệp xi măng trong nước không thể cạnh tranh.