Thủy sản là một những nhóm hàng có khả năng tăng tốc xuất khẩu sang Israel nhờ FTA song phương.

Thương mại Việt Nam - Israel sau 1 năm thực thi VIFTA

Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) là một trong những FTA "trẻ nhấtt" trong mạng lưới các FTA của Việt Nam. 

Chính thức có hiệu lực từ ngày 17/11/2024, thực thi FTA này trong năm đầu tiên đưa tăng trưởng thương mại 2 nước ở mức 19% so với năm trước. Ở chiều xuất khẩu, nhóm hàng có mức tăng khá là giày dép tăng trưởng khoảng hơn 14%, cà phê tăng trưởng hơn 80%, hàng dệt may tăng trưởng hơn 12%...

Ông Lê Thái Hòa, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Israel đánh giá, các doanh nghiệp đã bước đầu tranh thủ khai thác được thị trường Israel để tăng xuất khẩu cũng như đầu tư.

Ước tính cả năm 2025 trao đổi thương mại giữa hai nước đạt trên 3,75 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu từ 850 - đến 880 triệu USD, tăng trên 10% so với năm 2024. Cán cân thương mại nghiêng về Việt Nam nhập siêu lớn, do tập trung nhập nhiều máy móc thiết bị, sản phẩm công nghệ cao...

Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Israel tại Việt Nam hiện đạt 156 triệu USD với tổng số 45 dự án. Trong khi đó Việt Nam đã đăng ký đầu tư sang Israel với tổng số vốn đăng ký đạt trên 78 triệu USD với 4 dự án.

Israel là đối tác thương mại lớn thứ ba, thị trường xuất khẩu lớn thứ tư, là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai tại khu Trung Đông của Viêt Nam, FTA song phương giúp trao đổi thương mại 2 nước cải thiện trong những năm tới, khi các dòng thuế theo cam kết tiếp tục giảm.

Công ty Cổ phần Phúc Sinh, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu nông sản, nổi bật là cà phê, hạt tiêu...cho hay, với kinh nghiệm giao thương 23 năm tại Israel, doanh nghiệp nhận thấy, mặc dù dân số ít (khoảng 10 triệu dân) nhưng Israel có nhu cầu nhập khẩu lớn về hàng nông sản.

"Chúng tôi là một trong những công ty xuất khẩu hạt tiêu lớn nhất vào Israel, quá trình giao thương thuận lợi, và được tiếp sức thêm bởi FTA song phương đã thực thi 1 năm qua", ông Phan Minh Thông, Tổng giám đốc Công ty CP Phúc Sinh nói.

Đối với lĩnh vực điện tử, VIFTA tạo "bệ phóng" cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường khi thuế quan giảm dần theo lộ trình. 

Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) đánh giá, VIFTA  mở ra một cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam nói chung và đặc biệt là khối doanh nghiệp ngành điện tử về xuất khẩu hàng hóa, về tiếp cận công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng tại  Israel, nơi có một nền kinh tế công nghệ cao.

Theo kế hoạch, chuyến bay thẳng trực tiếp giữa Israel và Việt Nam sẽ khai trương vào ngày 5/1/2026, sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho việc đi lại của các thương nhân, doanh nghiệp, nhà đầu tư, khách du lịch và người dân của hai nước trong việc khảo sát thị trường, tìm kiếm và mở rộng các hợp hợp tác kinh doanh.

"Việc khai trương đường bay thẳng vào đầu năm tới là động lực thôi thúc doanh nghiệp lên kế hoạch sang làm việc với loạt đối tác, khách hàng tại Israel", ông Thông nói.

Thương mại song phương sớm đạt 5 tỷ USD

Về triển vọng xuất khẩu, Thương vụ Việt Nam tai Israel cho hay, do bị đứt gãy nguồn cung, các doanh nghiệp Israel đang tăng cường tìm kiếm các nguồn cung cấp từ các doanh nghiệp Việt Nam. Dự báo, kim ngạch thương mại hai chiều sẽ sớm vượt con số 5 tỷ USD trong thời gian ngắn tới đây.

Các nhóm hàng có lợi thế và triển vọng tăng xuất khẩu là thực phẩm chế biến, thủy sản, hàng điện tử, giày dép, rau quả, gạo... 

Thủy sản là mặt hàng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam tại thị trường Israel, mỗi năm đạt trên 100 triệu USD, mặc dù năm nay kim ngạch thủy sản có giảm sút, tuyến đường vận chuyển bị hạn chế, cho nên kim ngạch thủy sản hạn chế. Tuy nhiên triển vọng đối với mặt hàng thủy sản trong thời gian tới tăng rất cao và thủy sản thường chiếm đến 12-13% tổng kim ngạch nhập khẩu của Israel từ các thị trường khác trên thế giới.

Lưu ý thêm tới các nhà cung ứng Việt Nam khi tiếp cận thị trường Israel, ông Hòa nói, tập quán của các doanh nghiệp Israel thích mua hàng thành phẩm đã qua chế biến có giá trị gia tăng cao, được đóng gói sẵn, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu Việt Nam cần tranh thủ khai thác cơ hội xuất khẩu sản phẩm, hàng hóa có giá trị gia tăng cao sang Israel.

Về tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa, Israel yêu cầu hàng hóa nhập khẩu phải tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn bản địa, nhiều khi mang tính chất đặc thù. 

Ngoài ra, Israel đã thực hiện cải cách nhập khẩu, tăng cường áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế được công nhận ở những nước phát triển, ví dụ như hàng hóa đáp ứng tiêu chuẩn của châu Âu hay của Hoa Kỳ cũng sẽ được nhập khẩu vào Israel để tăng cường tính minh bạch cũng như đa dạng hóa nguồn cung trên thị trường Israel.

Tóm lại, để làm ăn lâu dài với Israel, doanh nghiệp Việt phải chú trọng chất lượng hàng hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn, yêu cầu mang tính đặc thù từ thị trường này.