Theo bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), những kết quả đạt được trong 9 tháng cho thấy nền kinh tế đang tiến gần hơn đến mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, dù chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức.

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê, Bộ Tài chính)

Sau 9 tháng năm 2026, nền kinh tế đã đạt được những kết quả tăng trưởng đáng ghi nhận. Thưa bà, mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm có cơ sở để hiện thực hóa như thế nào trong những tháng cuối năm? 

Mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm 2026 là định hướng quan trọng để chúng ta nỗ lực phấn đấu. Thực tế, kết quả tăng trưởng trong 9 tháng cho thấy nền kinh tế đang có những chuyển biến tích cực và tiến gần hơn đến mục tiêu này.

Cụ thể, sau khi cập nhật nguồn thông tin và số liệu đầy đủ hơn, Cục Thống kê tính toán lại và công bố tốc độ tăng trưởng GDP sơ bộ quý I đạt 8,15%; quý II đạt 8,81% và 6 tháng đầu năm đạt 8,49%. Các mức tăng này đều cao hơn số liệu ước tính được công bố trước đó, lần lượt là 7,83%, 8,39% và 8,18%. Kết quả này cho thấy sức bật của nền kinh tế được thể hiện rõ hơn khi có thêm dữ liệu phục vụ công tác tính toán, đánh giá.

Trong quý III/2026, GDP ước tăng 9,95%, cao hơn 1,82 điểm phần trăm so với mức tăng 8,13% cùng kỳ năm 2025. Tính chung 9 tháng, GDP ước tăng 9,01%, cao hơn 1,21 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, mức tăng trưởng của quý III đã tiệm cận 2 con số, phản ánh đà tăng tốc của nền kinh tế.

Đây là những tín hiệu tích cực, tạo nền tảng để chúng ta tiếp tục nỗ lực trong quý IV. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, theo tính toán, GDP quý IV cần tăng khoảng 12,5%. Đây là nhiệm vụ có nhiều thách thức, đòi hỏi các động lực sản xuất, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục được phát huy mạnh mẽ; đồng thời, các bộ, ngành, địa phương cần quyết liệt tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bước vào quý III, Chính phủ ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP, đặt ra nhiều giải pháp trọng tâm, trọng điểm. Bà đánh giá thế nào về các giải pháp này? 

Sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP, cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 từ 10% trở lên, các bộ, ngành, địa phương vào cuộc mạnh mẽ hơn, quyết tâm hơn bao giờ hết. Kết quả đạt được trong 3 tháng qua đã khẳng định các động lực tăng trưởng tiếp tục được phát huy, nổi bật là sản xuất công nghiệp, đầu tư, thương mại và du lịch.

Những chuyển biến tích cực này cho thấy nguồn lực đầu tư và nhu cầu thị trường đang chuyển hóa thành hoạt động sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đáng mừng là đầu tư công, sự phục hồi của doanh nghiệp và sức mua trong nước vẫn còn dư địa để đóng góp mạnh hơn trong quý IV/2026 thông qua việc đẩy nhanh tiến độ dự án, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy cầu nội địa.

Nhìn chung, những chuyển biến tích cực đã thể hiện rõ trong sản xuất công nghiệp, đầu tư, thương mại và dịch vụ. Những lĩnh vực cần được thúc đẩy thêm là tiến độ thực hiện và sự lan tỏa của đầu tư công, khả năng phục hồi của doanh nghiệp và sức mua của thị trường nội địa. Trọng tâm quý IV/2026 là tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án, đẩy nhanh khối lượng thực hiện và thanh, quyết toán, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường đầu ra, đồng thời củng cố cầu trong nước để phát huy đầy đủ hơn các nguồn lực tăng trưởng.

Theo bà, những động lực nào đã thực sự chuyển hóa thành tăng trưởng GDP? 

Những động lực gồm sản xuất công nghiệp tăng tốc, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Giá trị tăng thêm của ngành chế biến, chế tạo quý III tăng 12,28% - mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong đó, ngành điện tử, máy tính, sản phẩm quang học tăng 18,67%; sản xuất kim loại tăng 17,4%; máy móc, thiết bị tăng gần 16%; sản xuất sản phẩm từ cao su và plastic tăng 14,67%… phản ánh nhu cầu thị trường và hoạt động sản xuất đã thực sự tạo ra giá trị tăng thêm trong nước.

Nguồn lực đầu tư đã được đưa vào hoạt động thực tế với sự tham gia của tất cả các khu vực. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội quý III/2026 ước tăng 16,7%; tính chung 9 tháng tăng trên 15%. Đầu tư gia tăng tạo nhu cầu trong lĩnh vực xây dựng, vật liệu, máy móc và các dịch vụ tư vấn, thiết kế, vận tải, đồng thời góp phần mở rộng năng lực sản xuất. Giá trị tăng thêm ngành xây dựng quý III tăng 14,22%; sản xuất kim loại và vật liệu phục vụ xây dựng cũng tăng. Đây là chuyển biến tích cực, cho thấy các nguồn lực đang được huy động và sử dụng để triển khai công trình, dự án.

Thương mại, du lịch và xuất khẩu tiếp tục tạo nguồn cầu, hỗ trợ sản xuất và dịch vụ. Khu vực dịch vụ quý III tăng 9,54%. Trong đó, bán buôn, bán lẻ tăng 10,38%; vận tải, kho bãi tăng 11,62%; lưu trú, ăn uống tăng 9,84%. Xuất khẩu hàng hóa tiếp tục mở rộng, tạo thị trường đầu ra cho sản xuất và hỗ trợ vận tải, kho bãi, lưu thông hàng hóa. Như vậy, cả thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu đều góp phần duy trì đà phát triển của hoạt động kinh tế.

Bên cạnh các động lực truyền thống, các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đang được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, từng bước thâm nhập vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện nay, các động lực mới chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ, chưa thực sự trở thành lực kéo chính cho tăng trưởng. Việc chuyển hóa các yếu tố này thành động lực dẫn dắt đòi hỏi thời gian, cùng với những cải cách đồng bộ về thể chế, nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thưa bà, đâu là những động lực tăng trưởng cần tiếp tục được thúc đẩy để phát huy tốt hơn tiềm năng trong những tháng cuối năm?

Cùng với những kết quả đã đạt được, vẫn còn một số động lực tăng trưởng cần được thúc đẩy để phát huy tốt hơn tiềm năng và đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm. Trước hết là tiến độ và khả năng lan tỏa của đầu tư công. Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt chưa đến 60% kế hoạch năm, đồng nghĩa với khối lượng còn phải thực hiện trong 3 tháng cuối năm vô cùng lớn. Những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng và thực thi các quy định trong giai đoạn chuyển tiếp tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Do vậy, dù vốn đầu tư thực hiện tăng khá, việc chuyển nguồn lực thành khối lượng công trình hoàn thành và năng lực sản xuất mới vẫn còn những hạn chế.

Sự phục hồi của doanh nghiệp cũng chưa đồng đều. Một bộ phận doanh nghiệp xây dựng còn gặp khó khăn do giá nguyên vật liệu cao, thiếu hợp đồng mới và chậm thanh, quyết toán, ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng mở rộng hoạt động. Trong công nghiệp, một số ngành như da và các sản phẩm liên quan, hóa chất vẫn tăng thấp hơn mức chung, cho thấy đà tăng trưởng chưa lan tỏa đều giữa các ngành và doanh nghiệp.

Đối với cầu trong nước, sức mua tiếp tục cải thiện nhưng mức tăng tốc còn vừa phải. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 9 tháng, sau khi loại trừ yếu tố giá, tăng 7,8%. Mặc dù tăng 0,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước, mức tăng này chưa thực sự cho thấy sự bứt phá rõ nét, đặc biệt là về sức mua - yếu tố có thể tạo lực kéo mạnh hơn cho sản xuất trong nước.

Với kết quả tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9,01%, theo bà, đâu là những thách thức lớn nhất cần vượt qua để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% trong cả năm 2026?

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm 2026, quý IV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo tính toán, GDP quý IV cần tăng khoảng 12,5%. Đây là mức tăng trưởng đòi hỏi nỗ lực rất lớn, trong đó cần tập trung giải quyết một số thách thức trọng tâm.

Thứ nhất, điều hành kinh tế vĩ mô cần linh hoạt trước những biến động về tỷ giá, giá năng lượng và nguyên liệu. Các yếu tố này có thể làm tăng chi phí nhập khẩu, tạo sức ép lên giá trong nước và ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm nguồn vốn cho nền kinh tế, vừa kiểm soát lạm phát và giữ ổn định các cân đối lớn.

Thứ hai, cần đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, đồng thời nâng cao hiệu quả chuyển hóa nguồn vốn thành tăng trưởng thực tế. Những tháng cuối năm thường là giai đoạn tăng tốc giải ngân, nhưng để đóng góp trực tiếp vào GDP, nguồn vốn phải nhanh chóng chuyển thành khối lượng xây dựng, công trình hoàn thành và năng lực sản xuất mới. Những vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục điều chỉnh dự án, nguồn cung vật liệu và năng lực nhà thầu cần được tháo gỡ kịp thời để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Thứ ba, biến động từ bên ngoài tiếp tục đặt ra yêu cầu đối với sản xuất công nghiệp và xuất khẩu. Với độ mở lớn của nền kinh tế, những thay đổi về nhu cầu, chính sách thương mại và chuỗi cung ứng tại các thị trường lớn có thể tác động nhanh đến đơn hàng của ngành chế biến, chế tạo. Bên cạnh việc duy trì kim ngạch xuất khẩu, cần chú trọng giữ nhịp sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị tạo ra trong nước.

Cuối cùng, cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chi phí đầu vào, đơn hàng, dòng tiền và chi phí logistics vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì công suất, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, việc bảo đảm khả năng tiếp cận vốn tín dụng cần đi đôi với tháo gỡ khó khăn về thị trường, cải thiện môi trường kinh doanh và tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai các dự án, mở rộng sản xuất.

Nhìn chung, để tạo thêm động lực tăng trưởng trong quý IV, điều quan trọng không chỉ là huy động thêm nguồn lực, mà còn phải nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn và tăng cường sự kết nối giữa đầu tư, sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước. Đây là những yếu tố then chốt để nền kinh tế tận dụng tốt hơn dư địa tăng trưởng trong những tháng cuối năm để đạt kết quả cao nhất trong năm 2026.