Bác sỹ Việt ứng dụng robot thế hệ mới nắn chỉnh cột sống, cứu nam sinh mắc dị tật

Nhờ hệ thống robot Mazor X Stealth Edition thế hệ thứ tư, các bác sỹ đã nắn chỉnh thành công cột sống, đồng thời đưa ra cảnh báo về tình trạng cong vẹo cột sống học đường đang bị nhiều gia đình chủ quan.

Bác sỹ thực hiện phẫu thuật cho nam sinh mắc dị tật.

Sở hữu chiều cao lý tưởng 1,86 m nhưng chàng sinh viên T.V.Q. (20 tuổi, trú tại quận Hoàng Mai, Hà Nội) lại không thể tận hưởng lợi thế vóc dáng của mình. Cong vẹo cột sống xuất hiện từ năm 15 tuổi đã âm thầm tiến triển suốt nhiều năm, khiến vùng thắt lưng thường xuyên đau mỏi, dáng đi mất cân đối và ngoại hình bị ảnh hưởng rõ rệt.

Không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt, căn bệnh còn khiến nam sinh Học viện Ngân hàng dần mất đi sự tự tin trong cuộc sống. Thăm khám cho bệnh nhân, PGS-TS.Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, cơ sở Linh Đàm (Hà Nội), xác định tổn thương chính khu trú ở cột sống ngực, trong khi vùng cột sống thắt lưng chỉ cong vẹo ở mức trung bình.

Theo chuyên gia, với một người bệnh mới 20 tuổi, mục tiêu điều trị không chỉ là đưa cột sống trở về trạng thái cân bằng mà còn phải bảo tồn tối đa khả năng vận động trong nhiều chục năm sau. Vì vậy, ê kíp quyết định chỉ can thiệp triệt để tại vùng cột sống ngực, đồng thời giữ lại tối đa biên độ vận động của cột sống thắt lưng để bảo đảm chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.

Đáng chú ý, đây là ca cong vẹo cột sống đầu tiên tại Việt Nam được thực hiện dưới sự hỗ trợ của hệ thống Robot Mazor X Stealth Edition thế hệ thứ tư, công nghệ định vị và hỗ trợ phẫu thuật cột sống hiện đại hàng đầu hiện nay.

Khác với các thế hệ robot trước chỉ lập kế hoạch dựa trên phim chụp trước phẫu thuật, Mazor X Stealth Edition tích hợp cánh tay robot thông minh cùng hệ thống định vị StealthStation theo thời gian thực. Sau khi người bệnh được gây mê và đặt đúng tư thế trên bàn mổ, ê kíp tiến hành chụp cắt lớp vi tính ngay tại phòng mổ để robot đồng bộ dữ liệu với cấu trúc cột sống thực tế.

Nhờ đó, mọi sai số do thay đổi tư thế của bệnh nhân được giảm xuống mức tối thiểu, giúp bác sỹ xác định chính xác đường đi và kích thước của từng vít cố định.

Đây là ưu thế đặc biệt quan trọng trong điều trị cong vẹo cột sống, bởi tại vùng cột sống bị biến dạng, các cuống sống thường rất nhỏ và phức tạp. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể gây tổn thương tủy sống dẫn đến liệt hoặc làm tổn thương động mạch chủ nằm sát phía trước cột sống.

Với sự hỗ trợ của hệ thống robot, PGS-TS.Nguyễn Lê Bảo Tiến đã chủ động lựa chọn vít có kích thước và chiều dài phù hợp ngay cả tại những vị trí khó nhất, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình nắn chỉnh cột sống.

Sau khi kết thúc ca mổ, kết quả chụp cắt lớp vi tính kiểm tra ngay tại phòng mổ cho thấy toàn bộ vít được đặt đúng vị trí theo đúng kế hoạch đã mô phỏng trước đó.

Theo các bác sỹ, thành công của ca phẫu thuật không chỉ đánh dấu bước tiến mới trong ứng dụng công nghệ robot tại Việt Nam mà còn mở ra thêm cơ hội điều trị chính xác, an toàn cho những trường hợp cong vẹo cột sống phức tạp.

Từ trường hợp của bệnh nhân T.V.Q., PGS-TS.Nguyễn Lê Bảo Tiến cũng đưa ra cảnh báo về tình trạng cong vẹo cột sống học đường. Theo chuyên gia, bệnh thường khởi phát từ những dấu hiệu rất kín đáo như lệch vai, lệch hông hoặc nghiêng người ở tuổi dậy thì nên dễ bị bỏ qua.

Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, cột sống sẽ dần hình thành những biến dạng cấu trúc cố định ở tuổi trưởng thành. Hậu quả không chỉ dừng lại ở mất cân đối vóc dáng hay mặc cảm tâm lý mà còn có thể gây chèn ép các cơ quan nội tạng, đau mạn tính và thúc đẩy quá trình thoái hóa cột sống về sau.

Bác sỹ cảnh báo dấu hiệu ngực lõm ở trẻ có thể là dị tật chèn ép tim, phổi

"Từ nhỏ thấy cháu ngực hơi lõm xuống, gia đình chỉ nghĩ do cháu gầy nên vậy thôi, chứ không nghĩ là bệnh". Lời chia sẻ của chị N.T.N, mẹ bệnh nhi 13 tuổi ở Thanh Hóa, cũng là tâm lý chung của nhiều phụ huynh khi nhìn thấy con có vùng ngực lõm bất thường nhưng vẫn ăn uống, học tập bình thường.

Chính sự chủ quan ấy đã khiến cậu bé mang dị tật lõm ngực bẩm sinh suốt 13 năm mà không được phát hiện, đến khi bước vào tuổi dậy thì, biến dạng lồng ngực ngày càng nặng, bắt đầu chèn ép tim và phổi.

Thông tin từ Bệnh viện E cho biết, bệnh nhi vừa được các bác sỹ Khoa Phẫu thuật tim trẻ em, Trung tâm Tim mạch phẫu thuật thành công bằng phương pháp Nuss, kỹ thuật xâm lấn tối thiểu hiện đại trong điều trị dị tật lõm ngực.

Theo người mẹ, ngay từ nhỏ gia đình đã nhận thấy phần ngực của con lõm hơn so với các bạn cùng trang lứa. Tuy nhiên, vì trẻ vẫn sinh hoạt bình thường nên mọi người đều cho rằng đây chỉ là đặc điểm cơ thể và sẽ thay đổi theo quá trình phát triển.

Đến khoảng 9 tuổi, vùng ngực lõm ngày càng rõ hơn nhưng gia đình vẫn chưa nghĩ đến việc đưa con đi khám chuyên khoa. Chỉ đến tuổi dậy thì, trẻ thường xuyên đau tức ngực, nhanh mệt sau mỗi buổi học, khó thở mỗi lần vận động và thể trạng ngày càng gầy yếu, gia đình mới quyết định đưa con đến bệnh viện.

Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhi mắc dị tật lõm ngực bẩm sinh mức độ nặng. Phần lồng ngực lõm sâu đã gây chèn ép tim và phổi, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp và cần được can thiệp phẫu thuật.

Theo Ths.Nguyễn Bá Phong, Khoa Phẫu thuật tim trẻ em, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E, đây là trường hợp tương đối phức tạp bởi lồng ngực của bệnh nhi không chỉ lõm sâu mà còn thuộc dạng lõm ngực lệch tâm. Thay vì lõm ở vị trí giữa xương ức như đa số trường hợp, vùng lõm của bệnh nhi lệch hẳn sang một bên, khiến quá trình tạo hình thành ngực trở nên khó khăn hơn.

Bác sỹ cho biết, việc phẫu thuật không chỉ nhằm phục hồi hình thái lồng ngực mà còn phải bảo đảm chức năng tim, phổi cũng như yếu tố thẩm mỹ. Đặc biệt, bệnh nhi được đưa đến viện khi đã bước vào tuổi dậy thì, thời điểm xương và sụn thành ngực đã cứng hơn nhiều so với trẻ nhỏ, khiến việc can thiệp trở nên phức tạp và đòi hỏi theo dõi chặt chẽ sau mổ.

"Đây cũng là thực tế chúng tôi gặp khá nhiều. Gia đình biết con có ngực lõm nhưng không biết đó là bệnh gì, cũng không biết nên khám ở chuyên khoa nào nên bỏ lỡ thời điểm điều trị thuận lợi", Ths.Nguyễn Bá Phong chia sẻ.

Theo các bác sỹ, lõm ngực là dị tật bẩm sinh của thành ngực do sụn sườn phát triển bất thường, kéo xương ức lõm vào trong. Mức độ biến dạng thường tăng dần theo quá trình phát triển của trẻ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lồng ngực có thể bị biến dạng nặng, làm giảm thể tích khoang ngực, chèn ép tim và phổi, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, tuần hoàn và khả năng gắng sức.

Không ít trẻ chỉ được đưa đi khám khi đã xuất hiện các triệu chứng như đau tức ngực, khó thở, nhanh mệt hoặc giảm khả năng vận động. Bên cạnh những ảnh hưởng về sức khỏe, dị tật còn khiến nhiều trẻ mặc cảm về ngoại hình, ngại tham gia các hoạt động tập thể, từ đó tác động không nhỏ đến sự phát triển tâm lý và chất lượng cuộc sống.

Sau khi hội chẩn, các bác sỹ quyết định điều trị cho bệnh nhi bằng phương pháp Nuss. Đây là kỹ thuật nội soi xâm lấn tối thiểu, chỉ cần tạo hai đường rạch nhỏ ở hai bên lồng ngực để đưa thanh nâng chuyên dụng ra phía sau xương ức, nâng phần ngực lõm trở về vị trí sinh lý mà không phải cắt xương hay sụn sườn như phương pháp mổ mở trước đây.

Theo Ths.Nguyễn Bá Phong, phương pháp này giúp giảm mất máu, ít đau sau mổ, bảo đảm tính thẩm mỹ, rút ngắn thời gian hồi phục và quan trọng hơn là cải thiện rõ rệt tình trạng chèn ép tim, phổi, giúp người bệnh nâng cao chức năng hô hấp và khả năng vận động.

Các bác sỹ Bệnh viện E cho biết, mùa hè là thời điểm thuận lợi để điều trị các dị tật thành ngực ở trẻ em do các em được nghỉ học, có nhiều thời gian nghỉ ngơi, phục hồi và tái khám trước khi bước vào năm học mới.

Từ trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không nên coi ngực lõm chỉ là một khiếm khuyết về ngoại hình. Nếu phát hiện trẻ có vùng ngực lõm bất thường, đặc biệt xuất hiện các dấu hiệu như đau tức ngực, khó thở, nhanh mệt khi vận động hoặc giảm khả năng gắng sức, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa phẫu thuật tim mạch, lồng ngực để được thăm khám.

Việc phát hiện và điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp trẻ có lồng ngực cân đối hơn mà còn góp phần bảo vệ chức năng tim, phổi, hạn chế biến chứng lâu dài và giúp các em tự tin hơn trong quá trình trưởng thành.

Tin lời quảng cáo "chữa khỏi suy thận" trên mạng, người đàn ông suýt phải lọc máu

Được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 3A nhưng không điều trị theo chỉ định, người đàn ông 68 tuổi tự mua thuốc nam trên mạng với hy vọng "chữa khỏi bệnh". Chỉ sau một thời gian, chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, bệnh tiến triển đến giai đoạn 4, đối mặt nguy cơ phải lọc máu hoặc ghép thận.

Thay vì tuân thủ phác đồ điều trị sau khi được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn, ông Hùng (68 tuổi) lại đặt niềm tin vào những lời quảng cáo "chữa khỏi suy thận" bằng thuốc nam trên mạng xã hội. Quyết định tưởng chừng vô hại đã khiến ông phải trả giá bằng sự suy giảm nhanh chóng chức năng thận, suýt đánh mất cơ hội điều trị bảo tồn.

Các bác sỹ cho hay, bệnh nhi được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn giai đoạn 3A. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục điều trị theo chỉ định, ông tự tìm mua các bài thuốc nam được quảng cáo có thể "bổ thận", "thải độc", "chữa dứt điểm suy thận" rồi sắc uống hằng ngày.

Việc tự ý bỏ thuốc và sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc đã khiến người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" để kiểm soát bệnh. Sau một thời gian tự điều trị, ông nhập viện trong tình trạng khó thở, phù toàn thân và thiếu máu. Kết quả kiểm tra cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, bệnh đã tiến triển đến giai đoạn 4, độ lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn khoảng 29 ml/phút/1,73 m², nước tiểu xuất hiện đạm, dấu hiệu cho thấy tổn thương thận ngày càng nặng.

Theo bác sỹ Hồ Tấn Thông, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, nếu tình trạng này không được kiểm soát kịp thời, người bệnh có nguy cơ phải điều trị thay thế thận bằng lọc máu chu kỳ hoặc ghép thận.

Các bác sỹ lập tức yêu cầu người bệnh ngừng toàn bộ thuốc nam đang sử dụng, đồng thời điều trị nội khoa nhằm kiểm soát tình trạng phù, thiếu máu và các rối loạn do suy giảm chức năng thận. Bên cạnh đó, người bệnh được theo dõi sát các chỉ số chức năng thận, điện giải, huyết áp, điều chỉnh thuốc theo diễn biến của bệnh, đồng thời được hướng dẫn chế độ dinh dưỡng phù hợp, hạn chế muối, kiểm soát lượng nước uống và tái khám đúng hẹn.

Chuyên gia lo ngại, hiện nay trên mạng xã hội xuất hiện rất nhiều quảng cáo về các loại thuốc nam, nước lá hay thảo dược được giới thiệu có thể bổ thận, thải độc, chữa khỏi suy thận. Không ít người bệnh vì quá lo lắng hoặc mong muốn khỏi bệnh nhanh đã tự ý sử dụng mà không tham khảo ý kiến bác sỹ.

Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh các bài thuốc nam có thể chữa khỏi bệnh thận mạn. Ngược lại, một số loại cây thuốc có thể chứa các hoạt chất độc với thận như alkaloid hoặc nhiễm kim loại nặng từ đất trồng, gây tổn thương trực tiếp các ống thận và làm bệnh tiến triển nhanh hơn.

Nhiều loại lá và rễ cây sau khi phơi khô còn chứa hàm lượng kali rất cao. Đối với người bị suy thận, khả năng đào thải kali bị suy giảm nên việc sử dụng các loại thuốc này có thể dẫn đến tăng kali máu, gây rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim đột ngột.

Ngoài ra, các sản phẩm không rõ thành phần cũng có thể chứa nhiều khoáng chất hoặc các chất gây hại cho thận. Khác với thuốc điều trị được bác sĩ kê đơn và điều chỉnh theo từng giai đoạn bệnh, người sử dụng thuốc nam hoàn toàn không biết liều lượng cũng như mức độ an toàn đối với chức năng thận của mình.

"Nhiều trường hợp người bệnh chỉ quay lại bệnh viện khi chức năng thận đã giảm sâu, làm mất đi cơ hội điều trị bảo tồn tốt hơn", bác sỹ Hồ Tấn Thông cho biết.

Chuyên gia khuyến cáo người mắc bệnh thận tuyệt đối không tự ý dừng thuốc, bỏ tái khám hoặc sử dụng các loại thuốc nam, thuốc lá, thực phẩm quảng cáo trên mạng khi chưa được bác sĩ điều trị tư vấn. Việc tuân thủ phác đồ, theo dõi định kỳ và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ vẫn là giải pháp hiệu quả nhất để làm chậm tiến triển của bệnh, bảo tồn chức năng thận và tránh phải lọc máu hoặc ghép thận trong tương lai.