Thông tin được Phòng Quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TP.HCM) cho biết, dựa trên Kết luận 49-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển giao thông đường sắt, cùng các nghị quyết, quyết định liên quan của Quốc hội và UBND Thành phố. Ngoài ra, Vingroup cũng đề xuất tuyến đường sắt kết nối trung tâm thành phố với Cần Giờ.

Theo tính toán sơ bộ, 9 tuyến metro cần khoảng 44 tỷ USD. Nguồn vốn dự kiến gồm ngân sách nhà nước, vốn ODA, hợp tác công - tư (PPP), cùng việc khai thác giá trị tăng thêm từ đất trong các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Hiện, các nguồn vốn này mới ở mức kế hoạch. Thành phố đang xây dựng đề án huy động vốn để đảm bảo tính minh bạch, ổn định và khả thi khi triển khai.

Tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) tại TP.HCM đã được đưa vào vận hành.

TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho toàn bộ 9 tuyến vào năm 2027. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm tuyến số 1 và số 2, thành phố xác định nhiều khó khăn: di dời hạ tầng kỹ thuật, vướng mắc pháp lý, đơn giá bồi thường và sự đồng thuận của người dân tại các khu vực đông đúc.

“Giải phóng mặt bằng là khâu quyết định để các dự án metro đảm bảo tiến độ,” đại diện Phòng Quản lý đường sắt đô thị cho hay.

Theo kế hoạch, thành phố hướng đến khởi công đồng loạt để đảm bảo tính kết nối toàn hệ thống. Tuy nhiên, việc ưu tiên tuyến nào trước sẽ dựa trên mức độ sẵn sàng về mặt bằng, nhu cầu vận tải và khả năng kết nối liên vùng.

Thành phố cũng đang nghiên cứu tác động khi đồng thời triển khai nhiều dự án metro, từ giao thông đô thị, đời sống người dân đến môi trường và điều phối quản lý.

Về câu hỏi thành phố có ưu tiên khởi công tuyến nào trước hay thực hiện đồng loạt, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 1195/QĐ-UBND (28/3/2025) và Quyết định số 675/QĐ-UBND (15/8/2025), giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm chủ đầu tư cả 9 tuyến metro.

Trên cơ sở đó, Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao nhiệm vụ hoàn tất báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật tổng thể trong giai đoạn 2025-2027, làm cơ sở để khởi công mới.

Thành phố đồng thời đang xây dựng Đề án huy động vốn đầu tư hệ thống metro theo Kết luận 49-KL/TW, nhằm xác lập lộ trình triển khai cụ thể, đồng bộ và hiệu quả. Đề án này tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn lực tài chính – từ ngân sách nhà nước, vốn ODA đến hợp tác công - tư (PPP).

“Chỉ khi có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính và cơ chế phân bổ vốn minh bạch, ổn định, các dự án metro mới đảm bảo được tiến độ và chất lượng theo kế hoạch”, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM thông tin.