Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM vừa có đề xuất gửi UBND Thành phố đề nghị cơ quan chức năng sửa đổi bổ  sung quy định để tháo gỡ hàng loạt vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Đất đai 2024.

Theo đó, Sở này cho rằng, đối với các Dự án đầu tư không thuộc thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ thì phải có quyết định đầu tư mới đủ điều kiện thu hồi đất. Tuy nhiên, theo Luật Đất đai 2024 thì thời hạn gửi thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp là tương đối dài.

Do đó, để đảm bảo công tác bồi thường hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố phù hợp với thực tiễn, cần dự thảo sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 theo hướng như: Cho phép ban hành thông báo thu hồi đất khi có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án theo quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; giảm thời hạn gửi thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi xuống còn chậm nhất là 45 ngày đối với đất nông nghiệp, 90 ngày đối với đất phi nông nghiệp (không phải là đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp) và 180 ngày đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho rằng có nhiều vướng mắc trong khi thực thi Luật đất đai 2024.

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, Luật Đất đai 2024 quy định sau khi hết thời hạn niêm yết công khai 30 ngày mới tiến hành tổ chức lấy ý kiến của người dân có đất thu hồi về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là chưa hợp lý, cần phải sửa đổi phù hợp với thực tiễn theo hướng lấy ý kiến người dân có đất bị thu hồi ngay trong thời gian niêm yết công khai .

Mặt khác, quy định việc đo đạc bản đồ cho tất cả các trường hợp phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Luật Đất đai năm 2024 mất rất nhiều thời gian và có trường hợp không cần thiết, đặc biệt là đối với các dự án với quy mô lớn trong khi hiện nay nhiều địa phương đã cơ bản hoàn thành việc đo đạc, lập bản đồ địa chính chính quy theo hệ tọa độ VN2000.

Do đó, để đảm bảo thời gian, tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cần sửa đổi theo hướng đối với nơi đã xây dựng bản đồ địa chính chính quy theo hệ tọa độ VN2000, được cập nhật dữ liệu đầy đủ, thì sử dụng bản đồ địa chính chính quy đang quản lý để thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư. Đối với nơi mà có xảy ra tranh chấp hoặc có biến động mà chưa được cập nhật biến động, thì mới phải tiến hành đo đạc lập bản đồ phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Bên cạnh đó, trước đây, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa đã được quy định cụ thể tại Luật Đất đai năm 2003. Tuy nhiên Luật Đất đai năm 2024 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn không quy định cụ thể, đề nghị bổ sung quy định giải quyết hồ sơ đất đai cho doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa.

Bên cạnh đó, các quy định (Điều 159, điều 160 Luật Đất đai năm 2024) và Điều 26 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về áp dụng bảng giá đất hay giá đất cụ thể khi tính tiền khi gia hạn sử dụng đất, cần có quy định rõ để có cách hiểu và áp dụng thống nhất.

Đáng lưu ý, với việc miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, Luật Đất đai năm 2024 và các Nghị định hướng dẫn thi hành không quy định cụ thể cơ quan, người có thẩm quyền xác định và quyết định việc miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Ngoài ra, đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất ở của hộ gia đình, cá nhân trong khu dân cư, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần phải có hướng dẫn nhiều nội dung như: Khu dân cư là gì; cách xác định đất nông nghiệp trong khu dân cư; đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân ngoài khu dân cư nhưng phù hợp quy hoạch đất ở thì có được chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở để tự xây dựng nhà ở riêng lẻ hay phải thực hiện theo dự án; trường hợp hộ gia đình, cá nhân được chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở để tự xây dựng nhà ở có làm phá vỡ quy hoạch, mất tính đồng bộ hạ tầng kỹ thuật - hạ tầng xã hội...

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, qua rà soát Luật Đất đai 2024 và các Nghị định hướng dẫn thi hành, đối với việc xác định cơ quan quản lý quỹ đất sau khi thực hiện thu hồi đất tại khu vực nông thôn, không có quy định cụ thể về giao cho cơ quan nào quản lý.

Vì vậy, để việc áp dụng các quy định pháp luật đất đai được chính xác, thống nhất, tránh sự mâu thuẫn, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước cũng như của người sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần có hướng dẫn cụ thể việc xác định cơ quan quản lý quỹ đất sau khi thực hiện thu hồi.