Tăng tốc bao phủ, tháo gỡ điểm nghẽn trong khám sức khỏe toàn dân

Chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc với mục tiêu bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế, khám sàng lọc, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và từng bước được quản lý sức khỏe liên tục trên nền tảng số.

Theo Sở Y tế TP.HCM, tính đến 8 giờ ngày 9/11/2026, Thành phố đã ghi nhận 9.530.366 người được khám sức khỏe, sàng lọc hoặc cập nhật thông tin sức khỏe trên hệ thống, đạt 74,6% dân số. Trong số này, hơn 6,53 triệu người được ghi nhận khám sức khỏe định kỳ, hơn 1,42 triệu người thuộc nhóm quản lý bệnh mạn tính, cùng các nguồn dữ liệu chăm sóc sức khỏe khác.

Kết quả trên cho thấy những chuyển biến đáng kể trong việc triển khai chương trình chăm sóc sức khỏe quy mô lớn. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ giữa các nhóm dân cư, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và địa phương còn chênh lệch đáng kể, đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ, đồng thời nâng cao chất lượng khám và hoàn thiện dữ liệu.

Tại TP.HCM, dữ liệu từ chương trình khám sức khỏe toàn dân đã bước đầu được khai thác nhằm nhận diện mô hình bệnh tật, phân tích nguy cơ theo nhóm tuổi, giới tính và khu vực dân cư.

TP.HCM yêu cầu các sở, ngành, địa phương chuyển từ vận động chung sang rà soát cụ thể từng nhóm đối tượng, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị, xây dựng kế hoạch khám bổ sung và cập nhật đầy đủ kết quả lên Nền tảng Quản lý sức khỏe cộng đồng.

Đáng chú ý, nhóm người lao động chính thức hiện mới có 2.391.312 người được ghi nhận khám sức khỏe, đạt 53,2% trên tổng quy mô khoảng 4,5 triệu người. Tỷ lệ tại các khu chế xuất, khu công nghiệp đạt 86,2%, trong khi Khu Công nghệ cao mới đạt 22,31%.

Đáng lưu ý, có 920.478 người lao động đã khám nhưng chưa có hồ sơ sức khỏe điện tử. Điều này cho thấy bên cạnh việc mở rộng hoạt động khám, công tác cập nhật, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu vẫn là nhiệm vụ quan trọng cần được giải quyết.

UBND Thành phố đã giao Liên đoàn Lao động TP.HCM phối hợp với người sử dụng lao động đôn đốc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, phấn đấu bảo đảm 100% người lao động thuộc phạm vi quản lý được khám trước ngày 30/11.

Đối với lĩnh vực giáo dục, tỷ lệ khám sức khỏe ở học sinh tiểu học đạt 93,9%, học sinh trung học cơ sở đạt 100%, nhưng học sinh trung học phổ thông mới đạt 62,6%. Đặc biệt, nhóm sinh viên chỉ đạt 44,8%, tương ứng 201.423 người trên tổng số khoảng 450.000 sinh viên.

Sở Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì rà soát số học sinh, sinh viên, học viên chưa được khám, phối hợp với các địa phương, cơ sở y tế tổ chức khám bổ sung, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/11.

Ở cấp địa phương, sự chênh lệch về tiến độ cũng khá rõ nét. Trong khi 11 địa phương đã đạt tỷ lệ khám sức khỏe trên 90%, vẫn còn 54 địa phương có tỷ lệ dưới 60%. Đặc biệt, 7 địa phương có tỷ lệ dưới 50%, gồm các phường Bình Trị Đông, An Nhơn, An Lạc, Cầu Ông Lãnh, Phú Thạnh và các xã Thường Tân, Bình Hưng.

Thành phố yêu cầu các xã, phường, đặc khu đối chiếu dữ liệu trên nền tảng quản lý sức khỏe với tình hình dân cư thực tế, lập danh sách những người chưa được khám, tránh bỏ sót hoặc trùng lặp. Đồng thời, ngành y tế sẽ điều phối nhân lực từ những địa phương đã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ đến hỗ trợ các địa bàn còn chậm tiến độ.

Những giải pháp này được triển khai trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành chương trình khám sức khỏe toàn dân trong năm 2026, tạo tiền đề hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe lâu dài.

Hướng tới quản lý sức khỏe suốt vòng đời

Điểm đáng chú ý của chương trình không đơn thuần nằm ở việc tăng số người được khám, mà còn ở sự thay đổi trong cách tiếp cận công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thay vì chỉ tập trung điều trị khi người dân mắc bệnh, hệ thống y tế đang hướng tới nhận diện sớm nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính, chủ động dự phòng và theo dõi sức khỏe liên tục từ tuyến cơ sở.

Định hướng này phù hợp với Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Nghị quyết đặt ra mục tiêu từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế.

Đến năm 2030, chính sách hướng tới miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình, đồng thời tiếp tục củng cố năng lực y tế cơ sở, phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại, công bằng và bền vững.

Thực hiện chủ trương này, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch triển khai nhiệm vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân, đồng thời hướng dẫn chuyên môn nhằm bảo đảm chương trình được triển khai thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được Bộ Y tế đặt ra là kết nối, liên thông dữ liệu khám sức khỏe với các hệ thống thông tin y tế, cơ sở dữ liệu khám chữa bệnh và bảo hiểm y tế, từng bước hình thành sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên từng nhấn mạnh, khám sức khỏe định kỳ miễn phí là nền tảng quan trọng để tiến tới thực hiện chính sách miễn viện phí cơ bản. Việc triển khai chương trình cần gắn với củng cố mạng lưới y tế cơ sở, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ ngay tại địa bàn cư trú, đặc biệt là người cao tuổi, người yếu thế và những nhóm có nguy cơ sức khỏe cao.

Tại TP.HCM, dữ liệu từ chương trình khám sức khỏe toàn dân đã bước đầu được khai thác nhằm nhận diện mô hình bệnh tật, phân tích nguy cơ theo nhóm tuổi, giới tính và khu vực dân cư.

Trong đó, những bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch và các bệnh không lây nhiễm khác được đặc biệt quan tâm bởi nguy cơ tiến triển âm thầm, gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời.

Thông qua việc kết nối dữ liệu với trạm y tế và các đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng, ngành y tế có thể từng bước hình thành cơ chế theo dõi liên tục, hạn chế tình trạng người dân chỉ được khám một lần nhưng không được quản lý sau đó.

Đây cũng là cơ sở để phát huy vai trò của y tế cơ sở, giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và từng bước thay đổi cách thức tổ chức chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Để thực hiện mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân trên quy mô lớn, bên cạnh vai trò chủ đạo của hệ thống y tế công lập, sự tham gia của khu vực tư nhân, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe được xem là nguồn lực bổ trợ quan trọng.

Thực tế cho thấy, công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng ngày càng đòi hỏi sự kết nối giữa khám chữa bệnh, quản lý dữ liệu, tư vấn sức khỏe, phòng bệnh và tiêm chủng.

Trong xu hướng này, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu đang tham gia các sáng kiến thúc đẩy tiếp cận dịch vụ y tế số và chăm sóc sức khỏe chủ động tại cộng đồng. Tháng 9/2026, Hệ thống này đã cùng Công an TP.HCM và các đơn vị liên quan ký kết kế hoạch phối hợp nhân rộng mô hình Trạm Công dân số trên địa bàn Thành phố.

Mục tiêu, TP.HCM hướng tới triển khai tối thiểu 168 Trạm Công dân số tại các phường, xã, đặc khu, trong đó có 100 trạm trong năm 2026 và 68 trạm còn lại đến hết quý II/2027.

Thông qua mô hình này, người dân được tạo thêm điều kiện tiếp cận các tiện ích số, dịch vụ thiết yếu và giải pháp y tế số tại cộng đồng. Sự tham gia của doanh nghiệp góp phần mở rộng các điểm tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe trong hệ sinh thái chuyển đổi số, bổ sung cho mạng lưới y tế hiện hữu.

Đáng chú ý, việc mở rộng các điểm tiếp cận dịch vụ y tế số cũng đặt ra triển vọng gắn kết hoạt động theo dõi sức khỏe với tư vấn phòng bệnh, hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn và tiêm chủng phù hợp với từng nhóm đối tượng.