Giải ngân “lẹt đẹt”, vỡ kế hoạch quý I/2025

Tính đến hết tháng 5/2025, TP.HCM mới giải ngân được 8.710 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 10,2% tổng vốn đầu tư công năm 2025 là 85.500 tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu hết quý I/2025 phải giải ngân đạt từ 15% trở lên. Thế nhưng, kế hoạch này bị “phá sản” và đến hết tháng 5, tỷ lệ giải ngân mới đạt hơn 10%.

Trước tình hình giải ngân “lẹt đẹt”, tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm diễn ra mới đây, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được tỏ ra rất gay gắt khi Thành phố luôn đứng cuối bảng so với cả nước về tình hình giải ngân vốn đầu tư công. “Thành phố luôn bị phê bình về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Lần nào họp Chính phủ, Thành phố cũng bị nhắc tên vì lẹt đẹt cuối bảng. Tháng 6 này phải đảm bảo giải ngân đạt 30% để tôi còn mặt mũi họp với Chính phủ, đừng để Thủ tướng chỉ thấy toàn báo cáo hứa hẹn”, ông Được nói thẳng tại cuộc họp trước lãnh đạo các sở, ngành.

Hiện nay, vốn đầu tư công tại TP.HCM bị đọng phần lớn ở các dự án trọng điểm. Nhiều dự án hạ tầng giao thông được bố trí vốn đầu tư hàng ngàn tỷ đồng, nhưng đến hết tháng 3/2025, giải ngân rất chậm. Điển hình là Dự án Xây dựng nút giao thông An Phú có tổng mức đầu tư 3.408 tỷ đồng, năm 2025 đã bố trí 754 tỷ đồng để thi công hoàn thành dự án, nhưng đến tháng 3/2025 chưa giải ngân được đồng nào.

Theo báo cáo của Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (TCIP), dự án trên đang vướng giải phóng mặt bằng 22.000 m2 phía Khu đô thị phát triển An Phú, nên chưa thể triển khai thi công. Hơn nữa, Dự án vừa thi công, vừa phải đảm bảo giao thông khu vực giao cắt, nên tiến độ thi công bị ảnh hưởng, chưa giải ngân được vốn.

Do tình hình giải ngân đầu tư công rất chậm, Chủ tịch UBND TP.HCM đã nghiêm khắc phê bình một loạt chủ đầu tư thuộc 4 ban quản lý dự án chuyên ngành và 16 quận, huyện chậm hoàn tất công tác lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án.

Thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị nêu trên nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Trong đó, làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan, trách nhiệm tập thể và cá nhân có liên quan.

Bắt đầu “chạy nước rút”

Để bù lại tiến độ giải ngân chậm trong quý I/2025, bà Lê Thị Huỳnh Mai, Giám đốc Sở Tài chính cho rằng, đến hết tháng 6/2025, tỷ lệ giải ngân phải đạt 30% thì mới có thể hoàn thành mục tiêu đề ra.

Giám đốc Sở Tài chính kỳ vọng, từ nay đến cuối quý II/2025, có thể giải ngân hơn 7.400 tỷ đồng cho một số dự án trọng điểm, như Dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài giải ngân 4.300 tỷ đồng cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Dự án mua sắm trang thiết bị cho 3 bệnh viện cửa ngõ của Thành phố, giải ngân khoảng 1.300 tỷ đồng…

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đề ra, Sở Tài chính kiến nghị UBND Thành phố thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ.

Trong đó, phân công, phân cấp, giao trách nhiệm, phối hợp rõ ràng, cụ thể về thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện các dự án đầu tư công theo tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”. Đồng thời, tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát hiện trường, kịp thời tháo gỡ các khó khăn vướng mắc về đất đai, nguyên vật liệu...

Yêu cầu các chủ đầu tư phối hợp chặt chẽ với các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công theo cơ chế 3 ca, 4 kíp, nhằm bổ sung thêm từ 10% đến 20% khối lượng so với kế hoạch đã đề ra để bù đắp số vốn cần giải ngân còn lại trong 6 tháng, đảm bảo chỉ tiêu phấn đấu đạt tỷ lệ 30% trở lên trên tổng kế hoạch vốn giao.

Đối với chủ đầu tư các dự án, ngay sau khi ký hợp đồng, chủ đầu tư phối hợp với nhà thầu để triển khai các thủ tục tạm ứng theo quy định để có vốn chuẩn bị ngay các điều kiện cần thiết phục vụ thi công dự án. Trong vòng 4 ngày làm việc, kể từ ngày có khối lượng hoàn thành, khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục pháp lý, hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành gửi Kho bạc Nhà nước làm cơ sở kiểm soát, thanh toán và hoàn ứng theo quy định...

Đối với các dự án đầu tư công, các bước thẩm định, phê duyệt dự án, giải phóng, bàn giao mặt bằng, tổ chức lựa chọn nhà thầu… phải được thực hiện song song với quá trình sắp xếp, tổ chức bộ máy. Mọi trường hợp cán bộ, đơn vị trì hoãn thực hiện liên quan hoạt động đầu tư công, gây ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công đều phải xử lý nghiêm.

Nhìn ở góc độ tổng thể, ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đề xuất, Thành phố cần xây dựng và ban hành cơ chế “luồng xanh”, để đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án công vốn lớn, dự án FDI trọng điểm, công nghệ cao, dự án nhà ở xã hội và hạ tầng đường bộ, đường sắt đô thị.