TP.HCM hiện có 4.805 cơ sở lưu trú với 106.292 phòng, trong đó có 81 khách sạn 4 - 5 sao với hơn 17.1313 phòng đạt chuẩn cao cấp. Ảnh: Lê Toàn.

Lần đầu đề xuất cơ chế

UBND TP.HCM đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về quy định tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục công nhận khách sạn thông minh (smart hotel), khách sạn xanh (green hotel), khách sạn phong cách độc đáo (boutique hotel) trên địa bàn.

Theo cơ quan soạn thảo, hiện một số địa phương đã triển khai các chương trình khuyến khích phát triển du lịch thông minh, du lịch xanh và nâng cao chất lượng cơ sở lưu trú, nhưng chủ yếu dưới hình thức kế hoạch, đề án hoặc chương trình hỗ trợ.

Đến nay, chưa có địa phương nào ban hành nghị quyết của HĐND quy định thống nhất về tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục công nhận cơ sở lưu trú du lịch thông minh, phong cách độc đáo và xanh.

Kinh nghiệm từ Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng cho thấy các địa phương đang tiếp cận theo những hướng khác nhau, từ phát triển hệ sinh thái du lịch số, lưu trú chất lượng cao, khách sạn tiết kiệm năng lượng đến khai thác bản sắc văn hóa, kiến trúc và cảnh quan địa phương.

Việc TP.HCM ban hành Nghị quyết sẽ là bước đi tiên phong, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để định hướng phát triển các mô hình cơ sở lưu trú mới, phù hợp với xu thế phát triển của ngành du lịch.

Ở cấp độ quốc tế, Singapore và Hàn Quốc được nghiên cứu về mô hình khách sạn thông minh; Thái Lan và các quốc gia châu Âu về khách sạn xanh; Pháp và Nhật Bản về phát triển khách sạn boutique gắn với văn hóa, kiến trúc và di sản.

Từ những kinh nghiệm này, dự thảo nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng bộ tiêu chí rõ ràng, minh bạch và phù hợp với điều kiện thực tế của Thành phố. Việc công nhận được đề xuất thực hiện trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch và không làm phát sinh điều kiện kinh doanh mới.

Kết quả công nhận dự kiến được công khai trên các nền tảng số, đồng thời gắn với hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch. Các khách sạn cũng phải duy trì tiêu chí trong thời gian được công nhận và chịu cơ chế kiểm tra, giám sát.

Ba nhóm khách sạn được đề xuất công nhận

Mục tiêu tổng quát của dự thảo là xây dựng cơ sở pháp lý thống nhất để công nhận ba mô hình lưu trú, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa địa phương.

Đối với khách sạn thông minh, bộ tiêu chí tập trung vào vị trí, kiến trúc và tối ưu hóa không gian; trang thiết bị, tiện nghi và hạ tầng công nghệ; dịch vụ và trải nghiệm khách hàng; năng lực của đội ngũ quản lý, nhân sự vận hành; an ninh, an toàn, bảo vệ môi trường và bảo mật dữ liệu.

Mục tiêu là khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong quản trị, cung cấp dịch vụ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả vận hành.

Đối với khách sạn xanh, các tiêu chí tập trung vào sử dụng năng lượng và nước hiệu quả; quản lý chất thải và kinh tế tuần hoàn; giảm phát thải khí nhà kính; quản trị bền vững và trách nhiệm xã hội.

Mô hình này được kỳ vọng góp phần thúc đẩy thực hành tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải trong hoạt động lưu trú và hỗ trợ mục tiêu phát triển du lịch bền vững, tăng trưởng xanh và phát thải ròng bằng "0".

Trong khi đó, khách sạn phong cách độc đáo (boutique hotel) được đánh giá trên các tiêu chí về quy mô, kiến trúc và không gian; trang thiết bị, nội thất và tiện ích; chất lượng dịch vụ cá nhân hóa; quản trị nhân sự và văn hóa giao tiếp; thực hành xanh và bền vững.

Việc phát triển loại hình này nhằm khuyến khích các cơ sở lưu trú có kiến trúc, thiết kế và bản sắc riêng, đồng thời khai thác giá trị văn hóa địa phương, đa dạng hóa sản phẩm và thu hút nhóm khách có nhu cầu trải nghiệm đặc thù.

Dự thảo quy định việc công nhận được thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, khách quan và đúng tiêu chí.

Việc công nhận không thay thế việc xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch theo quy định của Luật Du lịch. Một cơ sở lưu trú có thể được công nhận một hoặc đồng thời nhiều loại hình nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí tương ứng.

Để được xem xét, khách sạn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch theo Luật Du lịch; đang hoạt động hợp pháp trên địa bàn Thành phố và không thuộc trường hợp bị đình chỉ hoạt động.

Ngoài ra, khách sạn không được bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch ở mức phải đình chỉ hoạt động trong thời hạn 12 tháng trước thời điểm nộp hồ sơ và phải đáp ứng đầy đủ bộ tiêu chí của loại hình đăng ký.