Chị Thu Mai (TP.HCM) kể, con gái bốn tuổi của chị vốn khỏe mạnh, bỗng sau buổi đi học về xuất hiện sốt, hắt hơi, sổ mũi. Nghĩ con chỉ bị cảm lạnh thông thường, chị tự cho bé uống thuốc hạ sốt, thuốc cảm.

Cần tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bởi khói thuốc làm tổn thương niêm mạc mũi họng, giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Thế nhưng, 2 ngày sau, cơn sốt cao hơn, bé liên tục kêu đau tai và khóc thét. Khi nhìn vào tai con, chị giật mình thấy có nước vàng chảy ra. Lo lắng, chị vội đưa con tới bệnh viện và được bác sỹ chẩn đoán viêm tai giữa cấp.

Câu chuyện tương tự cũng xảy ra với gia đình anh Tuấn Nghĩa. Cậu con trai ba tuổi của anh bỗng sốt cao, kêu đau tai, biếng ăn và nôn trớ. Không lâu sau, mủ bắt đầu chảy ra từ tai. Dù bé từng bị viêm tai giữa, nhưng lần này triệu chứng tiến triển nhanh và nặng hơn khiến cả nhà hốt hoảng đưa con đến viện ngay trong đêm.

Theo PGS-TS.Nguyễn Thị Hoài An, nguyên Trưởng khoa Tai Mũi Họng trẻ em, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, hiện là Giám đốc Bệnh viện An Việt, viêm tai giữa là bệnh rất phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc giai đoạn giao mùa. Nguyên nhân chính khiến bệnh tái phát nhiều lần là điều trị chưa triệt để hoặc tự ý dừng thuốc sớm.

“Nhiều cha mẹ lo ngại việc dùng kháng sinh kéo dài nên khi thấy con đỡ sốt, bớt đau tai là lập tức dừng thuốc, không tái khám. Hệ quả là vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, chúng phục hồi nhanh và mạnh hơn, thậm chí kháng thuốc”, PGS-TS.Hoài An chia sẻ.

Một đợt điều trị viêm tai giữa thường kéo dài khoảng 7-10 ngày, nhưng với những trường hợp đặc biệt, bác sỹ có thể chỉ định điều trị vài tuần.

Ngoài ra, việc xì mũi mạnh hoặc bơm rửa mũi quá thường xuyên cũng vô tình đẩy dịch mũi lẫn vi khuẩn vào tai giữa, khiến tình trạng viêm nặng hơn. Ở những trẻ hay mắc viêm mũi họng, sức đề kháng yếu hoặc có trào ngược dạ dày, thực quản, bệnh càng dễ tái đi tái lại.

Các triệu chứng điển hình của viêm tai giữa gồm đau tai, quấy khóc, khó ngủ, nghe kém, mất thăng bằng, sốt cao, chảy dịch hoặc mủ từ tai, đau đầu, biếng ăn. Nếu không được điều trị dứt điểm, trẻ có thể gặp biến chứng nguy hiểm như thủng màng nhĩ, giảm thính lực, chậm nói hoặc chậm phát triển ngôn ngữ.

Trường hợp nhiễm trùng lan rộng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào xương chũm gây viêm xương chũm, hình thành ổ mủ phá hủy xương tai; thậm chí, vi khuẩn còn có thể tấn công lên màng não gây viêm màng não đe dọa tính mạng.

PGS-TS.Hoài An nhấn mạnh, điều quan trọng nhất trong điều trị là tuân thủ đúng phác đồ và chỉ định của bác sỹ. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý đổi thuốc hoặc ngừng thuốc khi chưa được hướng dẫn. “Viêm tai giữa nếu được điều trị đúng thời điểm và theo dõi chặt chẽ thì hầu hết đều khỏi hoàn toàn, không để lại di chứng”, bà nói.

Để phòng ngừa viêm tai giữa, phụ huynh cần giữ ấm cơ thể trẻ khi trời lạnh, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi và không dùng chung vật dụng cá nhân.

Với trẻ nhỏ, nên duy trì bú mẹ ít nhất sáu tháng đầu đời, hạn chế cho bú bình hay ngậm núm vú giả vì dễ gây sặc và trào ngược. Ngoài ra, việc tiêm ngừa cúm mùa, vắc xin phế cầu và các loại vắc xin khác sẽ giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp, nguyên nhân hàng đầu gây viêm tai giữa.

Bên cạnh đó, cần tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bởi khói thuốc làm tổn thương niêm mạc mũi họng, giảm sức đề kháng và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

“Khi thấy trẻ sốt cao, đau tai, chảy dịch tai, nghe kém hoặc quấy khóc bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm. Điều trị đúng và kịp thời không chỉ giúp bảo vệ thính giác, mà còn giữ trọn tiếng cười, lời nói và sự phát triển của con trẻ”, PGS-TS.Hoài An khuyến nghị.