Gác lại những nghi thức ngoại giao, đây là thời điểm các "mắt xích" trong chuỗi cung ứng như Phú Thái Cat bắt tay vào giải bài toán khó nhất: Hiện thực hóa mô hình logistics xanh bằng các giải pháp kỹ thuật cụ thể chứ không chỉ là khẩu hiệu.

Phái đoàn doanh nghiệp Hà Lan và Việt Nam thảo luận về chiến lược phát triển logistics xanh.

Bước chuyển từ tư duy sang hành động

Đầu tháng 11/2025, sự hiện diện của bà Aukje de Vries - Bộ trưởng Ngoại thương và Hợp tác Phát triển Hà Lan cùng 27 tập đoàn lớn đã đặt nền móng quan trọng cho tư duy "Cảng thông minh" tại Việt Nam. Tuy nhiên, giới chuyên gia tài chính nhận định, thách thức thực sự chỉ bắt đầu khi phái đoàn rời đi. Đó là lúc các doanh nghiệp nội địa phải đối mặt với áp lực kép: vừa phải mở rộng quy mô hạ tầng để đón dòng vốn FDI, vừa phải tuân thủ lộ trình Net Zero vào năm 2050.

Nhìn lại chuỗi tọa đàm tại Hà Nội và TP.HCM, có thể thấy rõ sự dịch chuyển trong mối quan tâm của giới đầu tư. Câu chuyện không còn dừng lại ở việc "tại sao phải xanh hóa", mà là "làm thế nào để xanh hóa với chi phí tối ưu". Sự tham gia của các doanh nghiệp sở hữu nền tảng kỹ thuật công nghiệp như Phú Thái Cat trong các phiên thảo luận này đã chỉ ra rằng: chìa khóa không nằm ở chính sách vĩ mô, mà nằm ở năng lực chuyển đổi của từng thiết bị vận hành tại cảng.

Phiên thảo luận về chiến lược phát triển logistics xanh.

"Điểm nghẽn" năng lượng và lời giải từ công nghệ

Thực tế cho thấy, phần lớn thiết bị xếp dỡ và vận tải tại các cảng biển Việt Nam vẫn phụ thuộc vào động cơ đốt trong cũ. Việc chuyển đổi ngay lập tức sang mô hình của Hà Lan là bất khả thi về mặt chi phí.

Từ góc độ của đơn vị tư vấn giải pháp, đại diện Phú Thái Cat cho rằng cần một lộ trình chuyển đổi "mềm". Thay vì thay thế toàn bộ, các cảng biển Việt Nam nên bắt đầu bằng việc chuẩn hóa lại đội tàu. Ưu tiên số một là đưa vào vận hành các dòng máy đáp ứng tiêu chuẩn khí thải EPA Tier 4 Final hoặc ứng dụng các hệ thống động lực Hybrid/Điện.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ xanh vẫn còn rất đắt đỏ. Do đó, thị trường đang rất cần các cơ chế hỗ trợ tài chính cụ thể từ Chính phủ để tạo đòn bẩy cho các dự án này, giúp doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong việc chuyển đổi.

Đại diện Phú Thái Cat chia sẻ về giải pháp điện khí hóa cho “Cảng Xanh” với các chuyên gia quốc tế.

Dù vốn đầu tư ban đầu cao, nhưng dữ liệu kỹ thuật sau sự kiện cho thấy điện khí hóa (Electrification) không chỉ đáp ứng các tiêu chí “Cảng Xanh”, mà còn giảm đáng kể Tổng Chi phí Sở hữu (TCO) thông qua tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí bảo trì. Đây chính là điểm giao thoa then chốt giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm môi trường, phù hợp với mục tiêu mà hợp tác Việt Nam – Hà Lan đang hướng tới.

Ông Stijn Willems, Giám đốc Khối Hàng hải của Phú Thái Cat – Đại lý chính thức duy nhất của Caterpillar tại Việt Nam chia sẻ: "Chuyến thăm của phái đoàn thương mại là diễn đàn tuyệt vời để Phú Thái Cat khẳng định năng lực kỹ thuật về công nghệ xanh, cũng như cam kết đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi của ngành hàng hải Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero".

Kỳ vọng vào mô hình thí điểm tại Hải Phòng

Cuộc gặp gỡ chiến lược giữa Phái đoàn và lãnh đạo UBND TP. Hải Phòng hồi tháng 11 được xem là "phòng thí nghiệm" cho mô hình hợp tác này. Hải Phòng, với vị thế cửa ngõ ra biển lớn, đang đứng trước cơ hội trở thành địa phương tiên phong áp dụng các tiêu chuẩn quản lý cảng của châu Âu.

Ứng dụng thiết bị vận hành tiêu chuẩn khí thải cao là xu hướng tất yếu của các cảng biển thông minh.

Vai trò của các doanh nghiệp nội địa như Phú Thái Cat lúc này không chỉ là cung cấp thiết bị, mà còn là đơn vị tích hợp công nghệ "Việt hóa". Bằng cách kết hợp tư duy quản lý thông minh của Hà Lan với sự am hiểu địa hình, khí hậu và thói quen vận hành tại Việt Nam, các doanh nghiệp này đang xây dựng một hệ sinh thái thiết bị phù hợp nhất cho các "Cảng Xanh" trong tương lai.

Khép lại một năm 2025 đầy biến động với điểm nhấn là sự kiện hợp tác Việt – Hà Lan, ngành logistics Việt Nam đang đứng trước vận hội mới. Sự sẵn sàng của hạ tầng kỹ thuật và sự chủ động của các doanh nghiệp đầu ngành sẽ là yếu tố quyết định để Việt Nam không chỉ là điểm đến của các phái đoàn ngoại giao, mà thực sự trở thành mắt xích xanh và bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.