Chuyên gia cảnh báo người đang điều trị bệnh tuyến giáp dễ gặp tình trạng khó kiểm soát bệnh, giảm hiệu quả thuốc và xuất hiện triệu chứng rõ hơn sau những ngày uống rượu bia.

Trong không khí lễ Tết, rượu bia thường xuất hiện như một phần của những cuộc gặp gỡ, chúc tụng. Nhưng với người mắc bệnh nội tiết, đặc biệt là bệnh lý tuyến giáp, vài chén “lấy vui” đôi khi không chỉ dừng ở cảm giác mệt mỏi sau cuộc vui, mà có thể kéo theo những rối loạn âm ỉ, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và khó kiểm soát hơn.

Ảnh minh họa.

Ths.Đinh Hoàng Minh, Khoa Bệnh lý tuyến giáp, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, uống rượu bia thường xuyên trong dịp lễ Tết có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuyến giáp. Sau những chén rượu là nguy cơ rối loạn chức năng tuyến giáp, khiến việc điều trị trở nên phức tạp, đặc biệt ở những người vốn đã có bệnh nền nội tiết.

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở vùng cổ, nhưng giữ vai trò như “bộ điều phối năng lượng” của cơ thể. Tuyến này tham gia điều hòa nhịp tim, huyết áp, thân nhiệt, kiểm soát chuyển hóa năng lượng và duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh.

Vì vậy, khi tuyến giáp bị ảnh hưởng, cơ thể thường phản ứng bằng nhiều biểu hiện tưởng chừng không liên quan, từ mệt mỏi, khó ngủ đến rối loạn tiêu hóa, tim mạch.

Nhiều nghiên cứu cho thấy rượu bia có thể tác động tiêu cực đến tuyến giáp qua nhiều cơ chế. Một trong những điểm đáng chú ý là ethanol trong đồ uống có cồn gây độc trực tiếp lên tế bào tuyến giáp, khiến tuyến giáp không nhận được tín hiệu chính xác để điều chỉnh việc sản xuất hormone. Điều này có thể làm rối loạn cân bằng hormone, từ đó gây ra các vấn đề về chức năng tuyến giáp.

Không dừng lại ở tác động trực tiếp, rượu bia còn ảnh hưởng gián tiếp thông qua gan, cơ quan giữ vai trò then chốt trong chuyển hóa hormone giáp. Khi gan bị tổn thương bởi cồn, khả năng tiếp nhận và chuyển hóa hormone T4 thành hormone T3 bị suy giảm.

Đây là cơ chế đặc biệt đáng lưu ý, bởi T3 mới là dạng hormone giáp có hoạt tính mạnh, tham gia điều hòa chuyển hóa trong cơ thể. Vì vậy, ngay cả khi xét nghiệm máu ban đầu chưa có nhiều bất thường, người uống rượu bia vẫn có thể rơi vào tình trạng thiếu hormone giáp hoạt động.

Đáng lo hơn, tình trạng này có thể biểu hiện theo cách khó nhận biết. Các triệu chứng suy giáp có thể xuất hiện dần dần và dễ bị bỏ qua, nhất là trong dịp Tết khi người ta thường quy các dấu hiệu mệt mỏi, uể oải cho việc thiếu ngủ, ăn uống thất thường hoặc làm việc nhiều.

Chuyên gia cảnh báo, người đang điều trị bệnh tuyến giáp cần đặc biệt thận trọng khi uống rượu bia. Cồn có thể làm giảm hiệu quả thuốc, khiến các triệu chứng như mệt mỏi, táo bón, lạnh tay chân trở nên rõ hơn.

Nhóm người có bệnh gan, thận cũng có nguy cơ gặp rối loạn nội tiết nghiêm trọng hơn do gan giữ vai trò trung tâm trong chuyển hóa hormone giáp. Người trung niên và cao tuổi, khi hệ nội tiết suy giảm theo tuổi, càng dễ chịu tác động kéo dài của cồn.

Từ góc độ dự phòng, bác sỹ cho rằng không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối rượu bia trong dịp Tết, nhưng cần sử dụng có kiểm soát. Một số nguyên tắc được khuyến nghị là tránh uống khi bụng đói, uống đủ nước để hỗ trợ gan thải độc, duy trì chế độ ăn giàu vi chất như kẽm và selen từ cá, thịt nạc, các loại hạt.

Bên cạnh đó, duy trì vận động nhẹ khoảng 30 phút mỗi ngày giúp hỗ trợ chuyển hóa và ổn định hệ nội tiết. Việc hạn chế hoặc ngừng hút thuốc lá cũng góp phần bảo vệ tuyến giáp nói riêng và sức khỏe nội tiết nói chung.

Ngoài nguy cơ cho sức khỏe với bệnh nhân tuyến giáp nói riêng thì với người bình thường, việc uống quá mức, uống dồn dập trong thời gian ngắn hoặc sử dụng các loại rượu không rõ nguồn gốc, xuất xứ làm gia tăng đáng kể nguy cơ ngộ độc.

Đáng lo ngại nhất hiện nay là tình trạng ngộ độc methanol, một loại cồn công nghiệp có thể lẫn trong rượu tự nấu hoặc rượu pha chế thủ công.

Methanol khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành các chất cực độc, gây toan chuyển hóa nặng, tổn thương thần kinh thị giác dẫn đến mù lòa, suy hô hấp, hôn mê và có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Điều nguy hiểm là các triệu chứng ban đầu như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt dễ bị nhầm lẫn với say rượu thông thường, khiến người bệnh chậm được xử trí.

Ngay cả ethanol, loại cồn thông thường có trong rượu bia, khi sử dụng quá mức cũng có thể gây ngộ độc cấp. Người bệnh có thể rơi vào tình trạng rối loạn ý thức, mất kiểm soát hành vi, nôn nhiều, tụt huyết áp, suy hô hấp. Nguy cơ này đặc biệt cao ở người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, gan, thận hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.

Các chuyên gia khuyến cáo để phòng ngộ độc rượu bia trong dịp Tết, người dân cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không sử dụng rượu tự pha chế, không uống khi bụng đói, không uống liên tục trong thời gian ngắn và tuyệt đối không ép nhau uống.

Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau đầu dữ dội, nhìn mờ, thở nhanh, lơ mơ, co giật, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.