Vương quốc Anh sẵn sàng giúp Việt Nam xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế. Trong ảnh: TP. Đà Nẵng - một trong 2 địa phương xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế

Bước ngoặt lịch sử trong quan hệ hai nước

Cuối tháng 10/2025, chuyến thăm chính thức Vương quốc Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm theo lời mời của Thủ tướng Anh Keir Starmer đã đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong quan hệ hai nước. Tại chuyến thăm, lãnh đạo hai bên thống nhất nâng cấp quan hệ Việt Nam - Vương quốc Anh lên Đối tác chiến lược toàn diện - cấp độ cao nhất trong chính sách đối ngoại của Việt Nam hiện nay.

Đây là kết quả của 52 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 15 năm quan hệ đối tác chiến lược, phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao và tầm nhìn dài hạn của hai quốc gia trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng bền vững. Khung khổ hợp tác mới này đặc biệt có ý nghĩa đối với thị trường tài chính Việt Nam, cũng như định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế trong tương lai.

Vương quốc Anh hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam tại châu Âu. Trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 9,3 tỷ USD, riêng xuất khẩu của Việt Nam sang Anh tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Hai nước đặt mục tiêu tham vọng là tăng gấp đôi kim ngạch thương mại trong những năm tới, dựa trên nền tảng vững chắc của Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA).

Đáng chú ý, Anh cũng là quốc gia châu Âu đầu tiên chính thức gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Việc cùng tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới giúp Việt Nam và Anh gia tăng mức độ kết nối kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy thương mại, đầu tư và dịch vụ, đặc biệt trong các lĩnh vực có hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao.

Trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Vương quốc Anh được xác định tập trung vào nhiều lĩnh vực then chốt. Nổi bật là dịch vụ tài chính và phát triển trung tâm tài chính quốc tế; năng lượng tái tạo và tăng trưởng xanh; giáo dục, chuyển đổi số; đổi mới sáng tạo đô thị.

Một ví dụ cụ thể là quan hệ đối tác giữa TP.HCM và vùng đô thị Liverpool. Bản ghi nhớ hợp tác giữa hai địa phương này đã được ký kết trong chuyến thăm Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm, mở ra triển vọng hợp tác thực chất trong phát triển đô thị thông minh, hạ tầng và dịch vụ chất lượng cao.

Cơ hội bứt phá cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng Việt Nam

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới, trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Những mục tiêu này đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, cơ chế phân bổ hiệu quả và một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch.

Trong khi đó, Vương quốc Anh là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu thế giới, với giá trị xuất khẩu dịch vụ tài chính đạt khoảng 102,5 tỷ bảng Anh trong 4 quý tính đến tháng 6/2025 và hơn 1.600 công ty fintech đang hoạt động. Kinh nghiệm của Anh trong quản lý thị trường vốn, phát triển tài chính xanh, fintech và ngân hàng mở là nguồn tham khảo quý cho Việt Nam.

Thực tế, nhiều định chế tài chính và doanh nghiệp Anh đã hiện diện tại Việt Nam và đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội như Standard Chartered, HSBC, Dragon Capital, Prudential, Eastspring, KPMG… Các tổ chức này cũng tham gia đóng góp nhiều khuyến nghị chính sách quan trọng khi Việt Nam xây dựng đề án trung tâm tài chính quốc tế.

Bên cạnh đó, hàng loạt công ty fintech và công nghệ tài chính nổi tiếng của Anh như Revolut, Wise, Ozone API, Raidiam, Sumsub, iProov… đang bày tỏ sự quan tâm lớn tới thị trường Việt Nam. Điều này mở ra triển vọng hợp tác sâu rộng trong ngân hàng số, thanh toán quốc tế, tài sản số, ngân hàng mở và tài chính mở, cũng như phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng.

Một điểm nhấn quan trọng trong hợp tác tài chính Việt Nam - Anh là Dự án Nền tảng cơ sở dữ liệu về tài trợ thương mại (Trade Finance Registry-TFR), được đề cập tại Điều 25 của khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện. Dự án do Chính phủ Anh phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và Boston Consulting Group triển khai.

Việt Nam hiện vẫn tồn tại khoảng cách nhất định trong hoạt động tài trợ cho các giao dịch thương mại, đặt ra yêu cầu về các giải pháp hỗ trợ và kết nối hiệu quả hơn. TFR được kỳ vọng sẽ tạo ra một nền tảng tập trung để ghi nhận và xác minh thông tin giao dịch thương mại, qua đó nâng cao niềm tin và tính minh bạch của hệ thống.

Theo đánh giá, TFR có thể mang lại giá trị 45-55 triệu bảng Anh cho các ngân hàng Việt Nam thông qua việc ngăn chặn gian lận và mở rộng khả năng cho vay. Đồng thời, Vương quốc Anh cũng có thể đạt mức tăng trưởng thương mại 15-25 triệu bảng Anh, qua đó củng cố quan hệ kinh tế song phương. Dự án hiện đã chuyển từ giai đoạn ý tưởng sang thử nghiệm và đang chuẩn bị cho giai đoạn triển khai thực tế trên diện rộng.

Từ năm 2022, Vương quốc Anh đã hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng trung tâm tài chính quốc tế thông qua tư vấn khung pháp lý, chuẩn mực quản lý và nâng cao năng lực. Báo cáo khuyến nghị cấp cao của TheCityUK mới đây nhấn mạnh 3 trụ cột cốt lõi: tài chính xanh, thị trường vốn và fintech - những lĩnh vực hoàn toàn phù hợp với lộ trình cải cách tài chính quốc gia của Việt Nam. Một yếu tố then chốt được nhấn mạnh là pháp quyền. Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ cần hạ tầng hiện đại, mà còn phải có khung pháp lý minh bạch, ổn định và phù hợp với thông lệ quốc tế. Việc xây dựng tòa án chuyên trách và Trung tâm Trọng tài quốc tế đi kèm là nền tảng để bảo đảm niềm tin của nhà đầu tư.

Quyết định của Việt Nam trong việc áp dụng hệ thống thông luật (common law) cho trung tâm tài chính quốc tế được đánh giá là bước đi chiến lược, phù hợp với kỳ vọng của giới đầu tư toàn cầu. Thông luật mang lại sự linh hoạt trong thích ứng với đổi mới công nghệ và các sản phẩm tài chính hiện đại, đồng thời giúp giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp. Thực tế, khoảng 40% hợp đồng thương mại quốc tế hiện nay được điều chỉnh bởi luật Anh. Tòa Thương mại Anh được đánh giá cao về hiệu quả và tính công bằng.

Tầm nhìn chung cho tương lai thịnh vượng và bền vững

Với tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ và nhu cầu đầu tư hạ tầng lớn trong các lĩnh vực như đường sắt cao tốc Bắc - Nam, hệ thống metro tại Hà Nội và TP.HCM, năng lượng tái tạo, Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội cho chuyên môn và nguồn vốn của Anh. Trong chuyến thăm Vương quốc Anh của Tổng Bí thư Tô Lâm, Cơ quan tín dụng xuất khẩu Vương quốc Anh (UK Export Finance) đã ký Bản ghi nhớ mang tính bước ngoặt với Bộ Tài chính Việt Nam, với năng lực tài trợ ít nhất 5 tỷ bảng Anh và khả năng cung cấp vốn bằng đồng nội tệ.

Trung tâm tài chính quốc tế thành công không chỉ là nơi hội tụ vốn và dịch vụ tài chính, mà còn là biểu tượng của hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững. Trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, sự hỗ trợ về chuyên môn, công nghệ và kinh nghiệm từ Vương quốc Anh sẽ giúp Việt Nam xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, đáng tin cậy, đủ sức cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.

Khi niềm tin được củng cố, dòng vốn sẽ chảy mạnh hơn, tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực tài chính, công nghệ và thương mại. Đây chính là nền tảng để Việt Nam và Vương quốc Anh cùng nhau kiến tạo một tương lai hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững.