Rà soát kế hoạch kinh doanh

Xây dựng phương án tạo nguồn tài chính cho hoạt động kinh doanh (vốn lưu động) cần được xác định đầu tiên sau khi đã hoàn tất phần việc tái cơ cấu đầu tư, hoạch định các khoản mục kế toán, lên phương án xử lý hàng tồn kho và gia tăng tài sản cố định.

	Doanh nghiệp rà soát các dự án để xác định dòng tiền phù hợp

Theo đó, để tiến hành quá trình xây dựng phương án tạo nguồn tài chính cho hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp cần lên kế hoạch thu hồi công nợ của khách hàng (bao gồm danh sách những đối tác hiện nay đang nợ và có kế hoạch thu hồi nợ chi tiết) và rà soát lại các dự án đang triển khai.

Câu trả lời cần phải đưa ra ngay trong lúc này là dự án nào sẽ được đầu tư tiếp và dự án nào phải bán lại để tập trung vốn vào dự án trọng điểm để có những kế hoạch xác định dòng tiền phù hợp.

Để có cơ sở đưa ra quyết định này, có 5 phương pháp cơ bản được sử dụng để đánh giá các dự án và để xác định liệu chúng có nằm trong ngân sách vốn hay không. Đó là xác định thời gian hoàn vốn; thời gian hoàn vốn chiết khấu; xác định giá trị hiện tại ròng; tỷ suất nội hoàn và tỷ suất nội hoàn điều chỉnh.

Cùng với việc thực hiện các đánh giá này là xây dựng phương án tái cơ cấu nguồn vốn đối với nợ gốc ngân hàng và xây dựng phương án trả nợ lãi và kế hoạch ngân sách và phân bổ theo kế hoạch kinh doanh. Các doanh nghiệp cần xây dựng một kế hoạch ngân sách, trong đó bao gồm bảng cân đối kế toán theo ngân sách và những dự toán về những khoản thu chi tiền mặt (dòng tiền theo ngân sách).

Để gắn kết kế hoạch ngân sách với chiến lược tái cấu trúc doanh nghiệp, doanh nghiệp cần chỉ rõ các nội dung liên quan đến chi phí giá vốn, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tiền lương, bảng tính khấu hao trong quá trình sử dụng tài sản cố định dần bị xuống cấp hoặc hư hỏng - gọi là giá trị hao mòn.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định lại các giá trị hao mòn của các tài sản cố định. Trong đó, phải xác định được các chi phí liên quan đến bảo trì và phụ tùng thay thế, bán hàng và quảng cáo, chi phí bảo hiểm tài sản, chi phí khác trong chi phí sản xuất.

Yêu cầu tiếp theo là cơ cấu lợi nhuận theo kế hoạch kinh doanh. Tùy theo từng doanh nghiệp, kế hoạch kinh doanh có thể xác định theo giai đoạn 5 năm hoặc 10 năm. Cách xác định là căn cứ trên doanh thu các năm trước và phương án tái cấu trúc được lựa chọn để dự tính doanh thu của các năm trong quá trình tái cấu trúc. Trên cơ sở đó, các bảng dự trù lỗ lãi phải được đưa ra.

Ngoài ra, các công việc phải được hoàn tất là rà soát tài sản bảo đảm tại các ngân hàng, theo dõi danh mục này để bổ sung hoặc tiếp tục ký hợp đồng gia hạn nếu cần và xác định dòng tài chính.

Xác định dòng tài chính

Về dòng tiền ra, đó là những khoản chi tiêu liên quan đến việc bỏ vốn tạo thành dòng tiền ra của đầu tư. Vốn đầu tư có thể bỏ rải rác trong nhiều năm, cũng có thể thực hiện ngay một lần (theo phương thức chìa khóa trao tay). Tùy tính chất của khoản đầu tư có thể xác định được khoản chi cụ thể của dự án.

Thông thường, đối với những dự án đầu tư điển hình (là những dự án tạo ra sản phẩm) thì nội dung dòng tiền ra của đầu tư cho dự án gồm: những khoản chi để hình thành nền tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình; những khoản chi liên quan đến hiện đại hóa để nâng cấp máy móc thiết bị khi dự án đi vào hoạt động; vốn đầu tư để hình thành vốn lưu động thường xuyên cần thiết cho dự án khi dự án đi vào hoạt động (bao gồm vốn đầu tư vào tài sản lưu động thường xuyên ban đầu đưa dự án vào hoạt động và số vốn lưu động thường xuyên cần thiết bổ sung thêm trong quá trình hoạt động của dự án khi có sự tăng về quy mô kinh doanh).

Về xác định dòng tiền vào của dự án, thì mỗi dự án đầu tư sẽ đưa lại khoản thu nhập ở một hay một số thời điểm khác nhau trong tương lai, tạo thành dòng tiền vào của dự án. Đây là vấn đề phức tạp, phải căn cứ vào tính chất của khoản đầu tư để lượng định các khoản thu nhập do đầu tư tạo ra một cách thích hợp.

Dòng tiền của dự án bao gồm từ nhiều nguồn. Một là, dòng tiền thuần hoạt động hàng năm. Đây là chênh lệch giữa số tiền thu được và số tiền chi ra phát sinh từ hoạt động thường xuyên khi dự án đi vào hoạt động. Hai là, số tiền thuần từ thanh lý tài sản khi kết thúc dự án. Đây là khoản tiền còn lại từ thu nhập thanh lý tài sản sau khi đã nộp thuế thu nhập về thanh lý tài sản nếu có. Và ba là, khoản tiền thu hồi vốn lưu động thường xuyên đã ứng ra.

Việc xác định rõ kế hoạch cần làm và chuẩn bị dòng tài chính cẩn trọng sẽ là cơ sở để doanh nghiệp có thể chủ động trong quá trình thực hiện tái cấu trúc tài chính.

(*) Văn phòng Luật sư Nam Hà Nội

Luật sư Phạm Thanh Sơn (*)