Ông Iain Frew, Đại sứ Anh tại Việt Nam

Vương quốc Anh đang tăng cường hợp tác với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, trong đó có việc hỗ trợ Việt Nam xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế. Đại sứ đánh giá thế nào về hợp tác kinh tế nói chung và về tài chính nói riêng giữa hai nước?

Tôi rất vui mừng khi năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quan hệ song phương, với việc Việt Nam và Vương quốc Anh nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện. Điều này phản ánh rõ những tiến triển mà chúng ta đã đạt được trong quan hệ kinh tế những năm gần đây. Trong vòng một thập kỷ qua, kim ngạch thương mại hai chiều gần như tăng gấp ba, đạt khoảng 9 tỷ bảng Anh (tương đương 12,16 tỷ USD).

Bên cạnh đó, Vương quốc Anh đã gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và các doanh nghiệp Anh - Việt đang ngày càng hợp tác chặt chẽ hơn.

Đây là những tín hiệu rất tích cực, nhưng chúng tôi cũng mong muốn xây dựng và mở rộng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo. Việc nâng cấp quan hệ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới cộng đồng doanh nghiệp hai nước rằng, chúng tôi muốn thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn nữa, đặc biệt trong những lĩnh vực mới.

Tham vọng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế của Việt Nam là một bước đi rất tích cực và đang dần trở thành hiện thực với những hành động cụ thể. Đây là một giai đoạn phát triển tự nhiên khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Vương quốc Anh đã và đang phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam, cũng như các cơ quan quản lý để chia sẻ kinh nghiệm phát triển Trung tâm Tài chính London.

Tuy nhiên, mô hình Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ do chính Việt Nam quyết định và phải phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Tôi rất phấn khởi khi thấy Việt Nam đã định hình được hướng đi cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, bao gồm những yếu tố cốt lõi và phác thảo ban đầu về cách thức vận hành, trong đó có cả việc thành lập tòa án chuyên biệt.

Những yếu tố nền tảng nào đã giúp London duy trì vai trò Trung tâm Tài chính quốc tế trong thời gian dài? Việt Nam có thể rút ra những bài học gì, thưa Đại sứ?

Không thể dễ dàng sao chép thành công của London, nhưng các yếu tố nền tảng tạo nên thành công này cũng là những yếu tố chung của nhiều Trung tâm Tài chính quốc tế khác.

Trước hết là một khung khổ pháp lý và quy định ổn định, minh bạch và có thể dự đoán được, để các nhà đầu tư hiểu rõ họ được phép làm gì, không được làm gì và khi xảy ra tranh chấp thì có cơ chế giải quyết hiệu quả.

Thứ hai là hạ tầng, bao gồm hạ tầng vật chất như các tòa nhà trong khu tài chính; hạ tầng công nghệ, công nghệ thông tin; và cả hạ tầng về đào tạo, các tổ chức nghề nghiệp - chẳng hạn trong lĩnh vực kế toán - nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và duy trì các tiêu chuẩn chuyên môn.

Một yếu tố khác rất quan trọng, đặc biệt phù hợp với Việt Nam, là xác định rõ thế mạnh và lĩnh vực chuyên môn của Trung tâm Tài chính quốc tế, nhà đầu tư sẽ đến đó để làm gì. Trong suốt lịch sử của mình, London đã phát triển nhiều thế mạnh khác nhau, từ tài trợ thương mại, tài chính xanh, giao dịch hàng hóa cho đến hiện nay là fintech và đổi mới sáng tạo tài chính - những yếu tố đã trở thành một phần thương hiệu của London.

Theo Đại sứ, Việt Nam có những thế mạnh và tiềm năng nào trong việc phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế?

Các chủ thể trên thị trường đã quen với việc ký kết hợp đồng, triển khai giao dịch và thúc đẩy các thương vụ. Đồng thời, Việt Nam duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô rõ ràng.

Các cơ quan quản lý và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã xây dựng được một khuôn khổ giúp duy trì ổn định vĩ mô trong nhiều năm qua, trong đó các yếu tố như tỷ giá hay lạm phát được kiểm soát trong những giới hạn rõ ràng mà nhà đầu tư có thể hiểu và dự báo. Đây là những yếu tố rất quan trọng.

Bên cạnh đó, Việt Nam ngày càng tham gia sâu rộng vào mạng lưới các hiệp định quốc tế. Những cam kết này đóng vai trò nền tảng, gửi đi thông điệp mạnh mẽ tới nhà đầu tư rằng, môi trường kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam được vận hành theo các quy tắc đã được quốc tế công nhận, qua đó tạo dựng niềm tin lớn.

Việt Nam có nhiều điều kiện để Trung tâm Tài chính quốc tế trở thành một trụ cột quan trọng. Vị trí địa lý thuận lợi, dân số trẻ và được giáo dục tốt là những yếu tố hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Khi cân nhắc địa điểm thực hiện các giao dịch tài chính hay phát triển một Trung tâm Tài chính quốc tế, đây đều là những nền tảng quan trọng.

Dĩ nhiên, bên cạnh lợi thế, vẫn còn không ít thách thức. Môi trường cạnh tranh quốc tế rất khốc liệt đòi hỏi phải liên tục thích ứng với sự thay đổi. Việc tiếp tục gửi đi các tín hiệu mạnh mẽ về ổn định, tính dự đoán và thượng tôn pháp luật, đồng thời thể hiện tinh thần lắng nghe và sẵn sàng điều chỉnh chính sách, sẽ là những yếu tố then chốt trong thời gian tới.

Đại sứ kỳ vọng hợp tác tài chính giữa Việt Nam và Vương quốc Anh sẽ đóng góp như thế nào cho phát triển bền vững và vị thế quốc tế của hai nước?

Một trong những lý do khiến thương mại song phương phát triển mạnh mẽ là do cơ cấu kinh tế của hai nước mang tính bổ trợ cao.

Vương quốc Anh có thế mạnh truyền thống trong lĩnh vực dịch vụ và một số ngành sản xuất chuyên sâu như dược phẩm hay công nghệ cao. Khi Việt Nam tiếp tục phát triển, sự bổ trợ này sẽ ngày càng rõ nét. Nhu cầu về các dịch vụ mà Anh có thế mạnh - như tài chính, giáo dục và y tế - đang gia tăng mạnh mẽ tại Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, những gì Việt Nam có được khi tiến lên các nấc thang giá trị cao hơn cũng rất hấp dẫn đối với Vương quốc Anh. Việt Nam là mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng sản xuất, ngày càng hướng tới sản xuất tiên tiến và người tiêu dùng, cũng như doanh nghiệp Anh đang hưởng lợi từ việc kết nối với các nhà sản xuất và năng lực của Việt Nam.

Tại Anh, điều này thể hiện rất rõ, từ các sản phẩm nông sản như hạt điều đến hàng điện tử của Việt Nam đều hiện diện phổ biến trong các cửa hàng, siêu thị và xu hướng này sẽ còn tiếp tục phát triển.

Trong khi đó, Việt Nam đang thúc đẩy việc sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục. Vương quốc Anh sở hữu nhiều trường đại học và tổ chức giáo dục hàng đầu thế giới, đang xây dựng các mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các cơ sở đào tạo của Việt Nam.

Trong các lĩnh vực như khoa học sự sống và y tế, nhiều doanh nghiệp hàng đầu của Anh đang đầu tư và hoạt động tại Việt Nam, bởi họ nhìn thấy tương lai của công nghệ y tế tiên tiến, trí tuệ nhân tạo trong y học, cũng như các phương pháp điều trị và vắc-xin đổi mới. Những thành tựu này sẽ không chỉ được phát triển tại Anh, rồi chuyển giao cho Việt Nam, mà được hai bên cùng nghiên cứu và phát triển.

Cuối cùng, không thể không nhắc tới quá trình chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh - một trụ cột quan trọng trong sự phát triển của Vương quốc Anh trong thập kỷ qua, với định hướng giảm dần nhiên liệu hóa thạch và đẩy mạnh năng lượng tái tạo. Việt Nam cũng đang trên hành trình đó và Vương quốc Anh đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong việc xây dựng khung pháp lý, cũng như thu hút đầu tư.

Một nền kinh tế tăng trưởng nhanh cần nhiều năng lượng hơn, đặc biệt là năng lượng tái tạo. Các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, hạ tầng truyền tải và hydro đều đòi hỏi sự đầu tư và hợp tác sâu rộng.