Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam tại hội thảo.

Tại hội thảo "Chuỗi cung ứng bền vững ESG từ lý thuyết tới thực tế”, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) nhấn mạnh, thực hành sản xuất theo ESG không còn là sự lựa chọn với mỗi doanh nghiệp mà là bắt buộc.

Bởi, nhiều thị trường lớn, điển hình như EU và các nhà mua hàng toàn cầu đánh giá nhà cung ứng theo tiêu chí ESG - Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance). ESG hiện đã trở thành một tiêu chuẩn toàn cầu, là yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng của tất cả doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao.

Nếu như trước đây các doanh nghiệp chỉ cần quan tâm tới năng suất, giá thành và hiệu quả sản xuất, thì hiện nay đối tác toàn cầu còn yêu cầu doanh nghiệp cần phải có chuỗi cung ứng xanh, minh bạch, trách nhiệm; báo cáo khí thải và quản lý carbon; hệ thống quản trị rủi ro, chống tham nhũng, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm xã hội đối với người lao động, cộng đồng.

Đặc biệt, tới đây, các doanh nghiệp xuất khẩu vào EU phải tuân thủ CBAM và CSDDD. Các tập đoàn điện tử quốc tế đang yêu cầu nhà cung ứng chứng minh lộ trình Net Zero, tiêu chuẩn lao động và quản trị doanh nghiệp minh bạch...

ESG đã trở thành một yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp trong ngành điện tử - một ngành đóng góp kim ngạch xuất khẩu lớn, quy mô xuất khẩu gần 127 tỷ USD năm 2024 chịu áp lực tuân thủ ngày càng lớn từ các tập đoàn công nghệ và khách hàng quốc tế.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) cho biết, các tập đoàn điện tử quốc tế yêu cầu nhà cung ứng chứng minh lộ trình Net Zero, tiêu chuẩn lao động và quản trị doanh nghiệp minh bạch. Với vai trò là ngành xuất khẩu chiến lược, ngành điện tử Việt Nam chịu tác động mạnh từ những yêu cầu chuyển dịch này.

Ngành điện tử Việt Nam đã và đang khẳng định vị thế là một trong những trụ cột tăng trưởng kinh tế quốc gia, khi đóng góp trên 30% kim ngạch xuất khẩu công nghiệp, với giá trị xuất khẩu năm ngoái đạt 126,5 tỷ USD, tăng 17 tỷ USD so với năm 2023

“Từ một nền kinh tế gia công đơn thuần, chúng ta đã chuyển mình thành trung tâm sản xuất thông minh, thu hút hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ các tập đoàn lớn như Samsung, Intel, Foxconn. Ngành điện tử không chỉ tạo việc làm cho hơn 1,5 triệu lao động chất lượng cao mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái linh kiện nội địa hóa lên mức 40 - 50% ở một số phân khúc”, bà Hương nói.

Xu hướng “xanh hóa” toàn cầu ngày càng gần với cam kết của các thương hiệu lớn, đơn cử Apple đặt mục tiêu trung hòa carbon đến năm 2030; LG đặt mục tiêu trung hòa carbon đến năm 2050; Samsung, Panasonic cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 trong khi Sony hướng tới 35% Net Zero vào 2025 và 100% vào 2030.

Bà Phạm Thị Ngọc Thuỷ, Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân (Ban IV) cho biết, các tiêu chuẩn ESG từ EU, Mỹ và các sáng kiến quốc tế đang tác động mạnh tới doanh nghiệp điện tử Việt Nam. ESG ngày càng được nhìn nhận như một ưu tiên chiến lược thay vì chỉ là một hoạt động tuân thủ.

Thực tế cũng cho thấy, nhu cầu thực hành ESG cũng đang gia tăng tại các doanh nghiệp Việt Nam. Báo cáo của PwC Việt Nam cho thấy 80% doanh nghiệp đã hoặc đang triển khai thực hành ESG. Trong khi đó, 90% quyết định của nhà đầu tư hiện nay dựa trên các tài sản vô hình, bao gồm uy tín và cam kết bền vững.

Đáng chú ý, doanh nghiệp thực hành ESG tốt thường được định giá cao hơn 20% so với các doanh nghiệp chưa áp dụng.

Trước sức ép hội nhập, bà Đỗ Thị Thuý Hương, Ủy viên Ban Chấp hành VEIA cho rằng, để không bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu, đây là thời điểm doanh nghiệp điện tử Việt Nam phải hành động: từ việc áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, quy trình sản xuất sạch, cho tới xây dựng hệ thống quản trị ESG minh bạch, nhằm đảm bảo tính cạnh tranh và bền vững lâu dài.

Chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn và thu hút đầu tư chất lượng cao. ESG là con đường để ngành điện tử Việt Nam vươn lên chuỗi giá trị cao. ESG không chỉ là xu hướng toàn cầu, chính là chìa khóa để ngành nâng tầm vị thế, trở thành trung tâm sản xuất chiến lược của thế giới.

Thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp trong chuyển đổi xanh hiện nay vẫn là nguồn vốn. Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân cho rằng, doanh nghiệp cần được hỗ trợ để triển khai ESG thông qua các chính sách về tín dụng xanh, ưu đãi thuế và hỗ trợ kỹ thuật...