Khảo sát công bố gần đây thực hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (gồm 11 quốc gia và vùng lãnh thổ) của Công ty phần mềm phân tích toàn cầu FICO cho thấy đa số các ngân hàng Việt Nam (95%) đều quan tâm đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tin rằng AI sẽ giúp ngăn chặn hoạt động rửa tiền hiệu quả hơn.

Khảo sát cũng cho thấy các ngân hàng đang cần trợ giúp để triển khai AI cho mục đích này.  

Ông Timothy Choon, Trưởng bộ phận Tội phạm Tài chính của FICO tại châu Á - Thái Bình Dương

Khi tội phạm tài chính và rửa tiền ngày càng phức tạp và tinh vi, các ngân hàng sẽ phải đối mặt những nguy cơ gì?

Ở cấp độ vi mô, ngân hàng sẽ bị ngập trong số lượng khổng lồ các cảnh báo không chính xác. Việc đối phó với lượng lớn cảnh báo giả sẽ chiếm nhiều thời gian khiến cán bộ ngân hàng mất tập trung chú ý đến việc điều tra các hoạt động thực tế đáng ngờ của khách hàng. Rủi ro xảy ra khi các tổ chức tài chính có thể cung cấp các báo cáo cảnh báo chất lượng kém cho các cơ quan quản lý, khiến cơ quan này gặp khó khăn trong việc đánh giá chính xác các hoạt động tội phạm liên ngân hàng.

Khi hoạt động của tội phạm tài chính ngày càng thêm tinh vi và phức tạp hơn, cả hai tình huống (cảnh báo thiếu và quá nhiều cảnh báo sai) đều khiến tình hình trở nên ngày càng trầm trọng hơn. Ngoài ra, sự phát triển của ngân hàng số và thương mại điện tử cũng khiến cho các ngân hàng gặp thêm khó khăn khi phải phân tích một khối lượng dữ liệu khổng lồ để phát hiện các hoạt động tội phạm. Chính vì vậy, ngân hàng cần ứng dụng công nghệ tiên tiến nhằm giảm bớt gánh nặng cho nhân viên.

Giải pháp FICO Siron mà Công ty FICO cung cấp sẽ giúp các ngân hàng như thế nào trong phòng chống rửa tiền và phòng chống tội phạm nói chung? 

FICO Siron là một bộ giải pháp phần mềm tuân thủ toàn diện bao gồm trọn vẹn vòng giao dịch của khách hàng - từ sàng lọc giới thiệu và lập hồ sơ rủi ro; thẩm định khách hàng liên tục; sàng lọc thanh toán đến giám sát giao dịch.

Ngoài ra, giải pháp Siron đi kèm với hai mô hình AI học máy được thiết kế đặc biệt cho tuân thủ phòng chống rửa tiền nhằm tăng độ chính xác của các phát hiện. Các mô hình này có thể được sử dụng độc lập trong ngân hàng hoặc một bộ phận của một tập đoàn. Các ngân hàng sẽ chia sẻ dữ liệu thống kê và thông tin nhận dạng phi cá nhân cho một bộ phận trung tâm do FICO quản lý, sau đó sẽ tinh chỉnh các mô hình AI. Mô hình này cho phép trao đổi kiến thức giữa các ngân hàng riêng lẻ, từ đó đem đến khả năng phát hiện tốt hơn và chính xác hơn.

Vì vậy, giải pháp FICO Siron hiệu quả hơn hệ thống công nghệ dựa trên quy tắc truyền thống nào, đồng thời bảo mật dữ liệu của khách hàng.

Ngân hàng ứng dụng giải pháp này thì có gặp khó khăn gì không, như về chi phí đầu tư hay cách thức vận hành?

FICO Siron là một giải pháp tương đối dễ triển khai. Chúng tôi đã làm việc với nhiều đối tác trong nước để triển khai giải pháp FICO Siron cho nhiều ngân hàng ở Việt Nam.

Siron là giải pháp thân thiện với người sử dụng, dễ vận hành và rất hiệu quả với mức chi phí khá hợp lý. Với công nghệ tiên tiến và được cấp bằng sáng chế, giải pháp này giúp đem lại sự yên tâm cho ngân hàng khi sử dụng và sự ổn định mà nếu so sánh thì những gì giải pháp đem lại vượt xa khoản chi phí điều tra hay khoản tiền ngân hàng có thể bị cơ quan chức năng phạt hoặc phải trả cho ngân hàng đại lý ở các nước khác.