Thăng Long tứ trấn là bốn ngôi đền linh thiêng, có vai trò trấn giữ bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc của kinh thành Thăng Long xưa. Mỗi ngôi đền đều sở hữu một câu chuyện riêng, gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Vào dịp Tết đến xuân về, nhiều người dân đi lễ Thăng Long tứ trấn với tâm niệm cầu quốc thái dân an, gia đình yên ấm. Đây là một nét đẹp văn hoá, tô điểm cho đời sống tinh thần của người dân Thủ đô, thể hiện sự gắn kết giữa con người với cội nguồn, giữa quá khứ và hiện tại.

Đền Bạch Mã là trấn phía Đông trong Thăng Long tứ trấn. Đền nằm tại phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm. Đây là đền thờ thần Long Đỗ, vị Thành hoàng của Thăng Long xưa.

Theo sử sách ghi lại, vào năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, việc đắp thành liên tục gặp biến cố. Sau đó, vua cho người đến khấn thần Long Đỗ thì thấy một con ngựa trắng từ đền đi ra. Vua lần theo dấu chân ngựa mà xây thành, lúc đó công trình mới được xây dựng thành công.

Đền Voi Phục trấn giữ phía Tây thành Thăng Long. Ngôi đền tọa lạc tại phố Kim Mã, quận Ba Đình, cạnh công viên Thủ Lệ. Đền thờ thần Linh Lang Đại vương, người có công đánh dẹp quân Tống vào năm 1076.

Thần Linh Lang là con của vua Lý Thánh Tông. Sau khi hy sinh trong trận chiến tại phòng tuyến sông Cầu, người dân Thủ Lệ đã lập đền thờ ngài. Trước đền có hai tượng voi quỳ nên người dân gọi đền là đền Voi Phục.

Hiện một số hạng mục tại đền Voi Phục đang được tu bổ, tôn tạo.

Đền Kim Liên là trấn phía Nam của kinh thành Thăng Long. Đền còn được biết đến với tên gọi là đền Cao Sơn, tọa lạc tại phường Phương Liên, quận Đống Đa. Đền được lập từ thời vua Lê Tương Dực để thờ thần Cao Sơn Đại Vương.

Tương truyền, thần Cao Sơn là con trai của Lạc Long Quân và Âu Cơ, là một trong 50 người con theo mẹ lên núi.

Sử cũ ghi lại rằng, khi vua Lê Tương Dực dẫn quân đi dẹp loạn, lúc đến Phụng Hóa (Ninh Bình ngày nay) thì phát hiện một ngôi đền cổ ghi bốn chữ "Cao Sơn Đại Vương". Vua liền khấn cầu và được thần phù trợ mà thành công. Để tạ ơn, vua đã cho xây dựng đền thờ thần Cao Sơn tại Phụng Hóa. Sau này, vua cho xây lại một ngôi đền khang trang hơn ở gần Thăng Long vào năm 1509. Đây chính là đền Kim Liên ngày nay.

Đền Quán Thánh nằm ở phía Bắc kinh thành Thăng Long xưa, hiện tọa lạc tại phường Quán Thánh, quận Ba Đình.

Đền thờ thần Huyền Thiên Trấn Vũ, tương truyền là người đã có công giúp vua An Dương Vương khi xây thành Cổ Loa. Nổi bật trong đền là pho tượng của ngài, được đúc bằng đồng đen vào năm 1677, đời vua Lê Hy Tông. Tượng cao 3,96 m, chu vi 8 m, nặng 4 tấn và tọa trên tảng đá cẩm thạch cao 1,2 m.

Trong khuôn viên đền Quán Thánh còn có các hoạt động văn hoá khác như xin chữ đầu năm, viết sớ...