Các Bộ trưởng khẳng định từ khi được thành lập năm 1994 đến nay, ARF luôn là cơ chế hợp tác chủ đạo về chính trị-an ninh ở khu vực, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa.

Việc thực hiện Kế hoạch Hành động Hà Nội II (2020-2025) đạt tỷ lệ hoàn thành cao, đặc biệt trong các lĩnh vực hợp tác ưu tiên về an ninh biển, an ninh trong sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, và cứu trợ thảm họa. Hội nghị đã chính thức thông qua Kế hoạch Hành động Manila 2026-2036, văn kiện định hướng hoạt động của ARF trong thập kỷ tiếp theo.

Toàn cảnh diễn đàn.

Đồng thời, các Bộ trưởng cũng nhấn mạnh ARF cần tiếp tục thích ứng với những dịch chuyển chiến lược hiện nay, duy trì các biện pháp xây dựng lòng tin làm nền tảng, đi đôi với thúc đẩy ngoại giao phòng ngừa thực chất. Các Bộ trưởng cũng nhất trí thông qua Danh mục các hoạt động của ARF trong năm giữa kỳ 2026-2027. Nhân dịp này, Hội nghị cũng ghi nhận đồng thuận của ASEAN về việc tiếp nhận Vương quốc Anh là thành viên thứ 28 của ARF.

Về tình hình quốc tế và khu vực, các Bộ trưởng chia sẻ quan ngại về những thách thức phức tạp, đa chiều như an ninh lương thực, năng lượng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và các vấn đề đi kèm các công nghệ mới nổi. Các nước tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hoà bình, an ninh, ổn định, an toàn và tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, giải quyết hoà bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Hội nghị nhấn mạnh việc bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và hướng tới sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả. Bên cạnh đó, Hội nghị cũng trao đổi về tình hình Trung Đông và Bán đảo Triều Tiên, kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang và thúc đẩy đối thoại, ngoại giao để đạt được nền hòa bình lâu dài.

Toàn cảnh diễn đàn.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và kinh tế trên thế giới, gia tăng cạnh tranh chiến lược cũng như các rủi ro đan xen từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến đứt gãy chuỗi cung ứng... Diễn đàn khu vực ASEAN và các nước thành viên cần chuyển tư duy “đối thoại phản ứng” sang “quản lý rủi ro chủ động” bằng cách nâng cao năng lực dự báo và ngăn ngừa leo thang.

ARF cũng cần linh hoạt thích ứng với các thực tiễn chiến lược mới, đồng thời duy trì vị thế một nền tảng bao trùm để các nước lớn tham gia xây dựng trên cơ sở tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN. Đặc biệt, Diễn đàn ARF cần đóng góp tích cực hơn vào giải quyết hòa bình các tranh chấp dựa trên luật pháp quốc tế. 

Trong trao đổi tại Hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung chia sẻ quan điểm của Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế, tránh leo thang tại Trung Đông, bảo đảm lưu thông an toàn, liên tục cho tàu thuyền và máy bay qua eo biển Hormuz; đồng thời ủng hộ duy trì đối thoại, ngoại giao vì nền hòa bình và ổn định lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên.

Bộ trưởng cũng khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục cùng Trung Quốc thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và sớm đạt được một COC thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.