Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đặc biệt về tình hình hiện nay giữa Campuchia và Thái Lan

Trao đổi tại Hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN chia sẻ quan ngại sâu sắc về những căng thẳng kéo dài, gây thương vong cho dân thường, thiệt hại về vật chất và cơ sở hạ tầng, và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân tại khu vực biên giới Campuchia và Thái Lan, và đặc biệt là tác động tiêu cực đến hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao các nước và Tổng Thư ký ASEAN.

Các Bộ trưởng nhấn mạnh hai nước cần kiềm chế tối đa, ngay lập tức có các bước đi để chấm dứt xung đột, thực hiện ngừng bắn, và tạo điều kiện để người dân sớm trở lại cuộc sống bình thường.

Các Bộ trưởng cũng khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, đặc biệt là vai trò lãnh đạo và điều phối của Chủ tịch ASEAN, trong việc hỗ trợ các bên thu hẹp khác biệt, xây dựng lòng tin và tạo nền tảng thuận lợi để nối lại đối thoại.

Các Bộ trưởng khuyến khích Campuchia và Thái Lan tiếp tục sử dụng các cơ chế song phương, đồng thời tận dụng hiệu quả các nỗ lực trung gian, thiện chí của Chủ tịch ASEAN và sự tham gia, hỗ trợ của các nước thành viên ASEAN và các đối tác nhằm hướng tới giải pháp lâu dài cho hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản của ASEAN.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, Trưởng đoàn Việt Nam, đánh giá cao việc Malaysia kịp thời triệu tập cuộc họp, coi đây là đóng góp quan trọng trong việc tiếp nối các nỗ lực của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2025, nhằm hỗ trợ Campuchia và Thái Lan tìm kiếm giải pháp lâu dài, vì hòa bình, ổn định và an ninh khu vực. Việt Nam ủng hộ vai trò lãnh đạo chủ động, nhất quán và hiệu quả của Malaysia trên cương vị Chủ tịch ASEAN.

Trước những diễn biến phức tạp trong những ngày gần đây, Thứ trưởng chia sẻ Việt Nam quan ngại sâu sắc về tình hình và các tác động tiêu cực không chỉ đối với quan hệ hai nước, người dân Campuchia và Thái Lan, mà còn tác động nghiêm trọng đến đoàn kết, vai trò trung tâm và uy tín của ASEAN. Thứ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát huy tinh thần đoàn kết, hành động tập thể và có trách nhiệm của ASEAN trong các vấn đề liên quan đến hòa bình và an ninh khu vực.

Việt Nam hoan nghênh thiện chí của Campuchia và Thái Lan, thể hiện qua các cam kết đã đạt được, bao gồm Thỏa thuận ngày 28/7, Tuyên bố chung Kuala Lumpur ngày 26/10 và việc thành lập Nhóm Quan sát viên ASEAN (AOT), cũng như các đề xuất về ngừng bắn mới nêu tại Hội nghị.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN.

Thứ trưởng nhấn mạnh Việt Nam kêu gọi hai bên kiềm chế tối đa, không sử dụng vũ lực, thực hiện đầy đủ các cam kết đã đạt được và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), bày tỏ mong muốn hai bên sớm đạt thoả thuận ngừng bắn.

Thứ trưởng khẳng định, Việt Nam sẵn sàng tiếp tục tích cực hỗ trợ và phối hợp chặt chẽ cùng các nước ASEAN thúc đẩy các sáng kiến và cách tiếp cận phù hợp trong ASEAN, trong đó có việc phát huy vai trò các cơ chế trung gian, hoà giải ASEAN hiện có, giúp Campuchia và Thái Lan sớm khôi phục hòa bình, ổn định quan hệ.

Kết thúc Hội nghị, Malaysia, thay mặt các nước ASEAN, ra Tuyên bố Chủ tịch ASEAN về nội dung trao đổi tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đặc biệt về tình hình Campuchia và Thái Lan, trong đó ghi nhận Campuchia và Thái Lan nối lại thảo luận ngừng bắn và sẽ nhóm họp Ủy ban biên giới chung vào ngày 24/12/2025 để trao đổi các nội dung cụ thể.

* Trong khuôn khổ Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao một số nước ASEAN và Tổng Thư ký ASEAN để trao đổi về các vấn đề song phương, khu vực và quốc tế cùng quan tâm. Các đối tác đánh giá cao vai trò, nỗ lực ngoại giao, các ý kiến và đóng góp mang tính xây dựng của Việt Nam trong thời gian qua nhằm giúp Campuchia và Thái Lan đối thoại và giải quyết các khác biệt.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đánh giá cao vai trò chủ động và đề xuất kịp thời của Tổng Thư ký ASEAN trong việc đề xuất tổ chức Hội nghị đặc biệt, góp phần tạo khuôn khổ trao đổi và phối hợp nhằm thúc đẩy đối thoại, kiềm chế và tìm kiếm giải pháp phù hợp với lợi ích chung của ASEAN. Thứ trưởng cũng chia sẻ Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò là cầu nối nhằm hỗ trợ các bên liên quan thúc đẩy đối thoại và giải quyết xung đột trên tinh thần xây dựng.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN.

* Nhân dịp này, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đã có cuộc làm việc với bà Adina Kamarudin, Tổng Vụ trưởng Vụ Biển, Bộ Ngoại giao Malaysia và ông Nushirwan Zainal Abidin, Tổng Vụ trưởng, Chánh văn phòng Hội đồng An ninh quốc gia Malaysia. Tại các cuộc gặp, hai bên đánh giá cao quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện phát triển tốt đẹp giữa hai nước, nhất trí sẽ tiếp tục duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, phối hợp triển khai tốt các cam kết, thoả thuận đạt được, tăng cường hợp tác thương mại, sớm đạt mục tiêu 20 tỉ USD kim ngạch song phương và mở rộng hơn nữa hợp tác giao lưu nhân dân, du lịch, giáo dục.

Hai bên nhấn mạnh hợp tác biển tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương, cần thúc đẩy hơn nữa hợp tác toàn diện trong lĩnh vực này, đặc biệt là về an ninh biển, hợp tác đánh bắt cá, khai thác tài nguyên biển, hạ tầng biển, năng lượng, dầu khí.

Hai bên cũng nhất trí tiếp tục hợp tác giải quyết vấn đề đánh bắt cá trái phép, không khai thác và không đăng ký (IUU). Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang chia sẻ các tiến bộ, kết quả của Việt Nam đã đạt được trong công tác chống khai thác IUU, bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá trên biển, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, tăng cường lực lượng tuần tra, kiểm soát trên biển, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả việc khởi tố nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng quy định về chống khai thác IUU.

Thứ trưởng một lần nữa khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong chống khai thác IUU và phát triển nghề cá bền vững. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong chống khai thác IUU, trao đổi, cung cấp thông tin về các trường hợp tàu cá, ngư dân vi phạm giữa hai nước để phối hợp xử lý; cũng như trong các lĩnh vực hợp tác biển khác.